III SA/Po 806/15

Dnia 18 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę Prokurator Rejonowy w Jarocinie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie odmowy zwrotu prawa jazdy. Zaskarżoną przez prokuratora ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie zwrotu prawa jazdy S. J. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jarocinie o sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2015r. orzeczono wobec S. J. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, zaliczając na poczet orzeczonego środka okres zatrzymania prawa jazdy. W dniu 24 lutego 2015 roku wykonując orzeczenie karne cofnięto te uprawnienia decyzją Starosty J. W dniu 30 marca 2015 roku S. J. złożył wniosek o zwrot prawa jazdy w zakresie kategorii C, C + E. Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku odmówił zwrotu prawa jazdy kat. C, C+E uzasadniając odmowę treścią art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 – O kierujących pojazdami. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w przypadku orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdu kat. B, nie mogą być zwrócone kategorie C, C+E, nawet pomimo niewskazania ich w ocenie sądu karnego. S. J. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił organowi I instancji, że niedopuszczalną jest interpretacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, która dopuszcza surowszą dolegliwość, niż określona w wyroku karnym. Przepis ten przewiduje negatywne skutki skazania, ale nie ingerujące w zakres orzeczenia sądu i nie naruszające proporcji między sankcją orzeczoną przez sąd, a jej dalszymi konsekwencjami przewidzianymi ex lege przez ustawodawcę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, przy czym treść art. 12 ust. 2 rozciąga skutki prawomocnego wyroku wydanego w sprawie kategorii B na kategorie C i C+E. Skargę na tę decyzję złożył Prokurator Rejonowy w Jarocinie. W skardze podniesiono, że prawidłowa wykładnia przepisu art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami powinna prowadzić do wniosku, że orzeczenie na podstawie art. 42 § 2 kodeksu karnego zakazu prowadzenia pojazdów tylko określonej kategorii nie stanowi przeszkody do wydania prawa jazdy obejmującego kategorię takim zakazem nie objęte, jeżeli kierowca je jeszcze posiada. W przeciwnym wypadku decyzja administracyjna rozszerzyłaby zakaz wynikający z prawomocnego wyroku. Nowelizacja ustawy o kierujących pojazdami nie ma wpływu na ocenę prawną przedmiotowego stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy dopuszczalności nie zwrócenia dokumentu prawa jazdy w zakresie stwierdzonych w nim uprawnień kategorii C oraz C+E w sytuacji, gdy z orzeczonego wobec skarżącego środka karnego wynika jedynie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne obu instancji zastosowały wobec skarżącego przepis prawa materialnego wyrażony w art. 12 ust.2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r o kierujących pojazdami (DZ.U. z 2014 r., poz. 600, zwana dalej u.k.p.). Przepis ten brzmi: Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D). Ustawodawca w treści powyższej regulacji zobowiązał więc administrację publiczną do niewydania prawa jazdy w określonych w tym przepisie sytuacjach. Prawo jazdy nie może zostać wydane m.in. osobie w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust.1 pkt 2 u.k.p). Jeżeli więc o wydanie prawa jazdy określonej kategorii zwróci się osoba z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdu w określonym zakresie, to organ będąc związanym art.12 ust.1 pkt 2 u.k.p jest zobowiązany wydać decyzję odmowną. Przepis w takim brzmieniu nadano ustawą z dnia 26 czerwca 2014r. (Dz.U.2014.97) zmieniającą ustawę z dniem 25 października 2014r. Wobec faktu, że przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego mają one zastosowanie, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony po tej dacie. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art.12 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w wersji nadanej w/w ustawą zmieniającą. Zmiana stanu prawnego polegała na tym, iż ustawodawca wprost wskazał w art. 12 ust. 2, że przepis ust.1 pkt 2 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, ale także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też o przywrócenie uprawnienia danej kategorii. Tym samym w znowelizowanym stanie prawnym z wyraźnej woli ustawodawcy skutki zdarzenia prawnego, jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jak i dysponującym już takim prawem jazdy. Celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań było niedopuszczenie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji, prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości. Okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorie inne niż wskazana w tym wyroku nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych pozostałych kategorii. W skardze prokurator kwestionuje dokonaną przez organy wykładnię art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami dowodząc, że prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że orzeczenie na podstawie art. 42 § 2 zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii nie stanowi przeszkody do wydania prawa jazdy obejmującego kategorię takim zakazem nie objęte. Zdaniem prokuratora decyzja rozszerza zakaz wynikający z prawomocnego wyroku. Prokurator uznał, że zmiana przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie ma wpływu na ocenę prawną takich stanów faktycznych. W ocenie sądu ten wywód skargi całkowicie pomija cel nowelizacji, pomija nawet literalne brzmienie znowelizowanego przepisu. Sąd nie podziela również stanowiska prokuratora w części skargi, w której uznał, że decyzja organów uniemożliwia wykonanie wyroku sądu karnego. Obowiązkiem organu, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów jest cofnięcie uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie, zaś konsekwencją orzeczenia środka karnego jest niemożność wydania tych uprawnień w okresie objętym zakazem. W tym zakresie wyrok został wykonany zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego, a wniosek o wydanie pozostałych uprawnień nie niweczy tego wykonania. W związku z tym, na podstawie art.151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.