III SA/Po 806/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-06-24

Skład orzekający: Marek Sachajko, Mirella Ławniczak, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsza, wsteczna aktualizacja kodu PKD przeważającej działalności gospodarczej w rejestrze REGON, dokonana po terminie wyznaczającym kryterium do zwolnienia ze składek, może być uwzględniona przy ocenie spełnienia warunku prowadzenia działalności z określonym kodem PKD na dzień wyznaczony przez przepisy ustawy COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ ZUS błędnie przyjął, iż późniejsza, wsteczna aktualizacja kodu przeważającej działalności gospodarczej w rejestrze REGON nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ powinien był ustalić przyczyny tej aktualizacji, zwłaszcza jeśli wynikała ona z błędnego przeniesienia danych przez organy rejestrowe. Zaniechanie tej analizy i zbyt zawężająca wykładnia przepisów ustawy COVID-19 mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do nieprawidłowego odmówienia prawa do zwolnienia ze składek.
Stan faktyczny
K. D. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. na podstawie przepisów ustawy COVID-19, wskazując jako przeważającą działalność kod PKD dotyczący działalności taksówek osobowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, argumentując, że na dzień 30 września 2020 r. w rejestrze REGON jako przeważająca działalność widniał kod dotyczący wynajmu samochodów, a zmiana na kod działalności taksówkarskiej nastąpiła po tym terminie, choć z datą wsteczną. Skarżący podniósł, że od lat prowadzi wyłącznie działalność taksówkarską, a błąd w kodzie PKD wynikał z omyłkowego przeniesienia danych do CEiDG w 2012 r. Sąd uchylił decyzję ZUS, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco okoliczności wstecznej aktualizacji kodu PKD.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział [...] z dnia [...] marca 2021r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 01 listopada do [...] listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] K. D. [...] kwietnia 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. (z up. Prezesa ZUS) z [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję ZUS [...] Oddział w P. z [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. K. D. [...] stycznia 2021 r. zwrócił się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników określonych w branżach za listopad 2020 r. podając, że na [...].09.2020 r. prowadził jako przeważającą działalność wg PKD o kodzie [...] Decyzją z [...] stycznia 2021 r. ZUS [...] Oddział w P. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm. - dalej: usus) odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od [...] do [...] listopada 2020 r. W uzasadnieniu decyzji ZUS powołał przepis art. 31zo ust. 10 oraz art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 i stwierdził, że po weryfikacji kodu PKD podanego we wniosku z figurującym na [...].09.2020 r. w bazie Urzędu Statystycznego, jako przeważający rodzaj działalności jest prowadzona działalność wg kodu [...], który nie figuruje w wykazie kodów PKD, na podstawie których przysługuje zwolnienie z opłacenia składek – Tarcza 6.0. Płatnikowi nie przysługuje więc prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres [...] listopada 2020 r. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy K. D. wskazał, że od ponad 10 lat prowadzi wyłącznie działalność taksówek osobowych sklasyfikowaną kodem PKD [...] Wyjaśnił, że jest to specyficzna branża, ponieważ taksometr połączony jest przez serwisanta kas bezpośrednio z układem jezdnym pojazdu. Z niego wynika zaś, że prowadzi wyłącznie działalność taksówek osobowych. Jako przedsiębiorca ma obowiązek posiadać kasę fiskalną i udokumentować przejazdy. Ma też świadków i współpracowników (innych taksówkarzy) oraz zapisy zleceń, które wykonuje na centrali euro taxi. Zaznaczył, że jego główne PKD zostało już zmienione na [...] Dodał, że jak rozpoczynał działalność gospodarczą nie zwracał uwagi, który kod ma być wiodący. ZUS I Oddział w P. (z up. Prezesa ZUS) wydając decyzję z [...] marca 2021 r. (nr jak wyżej) utrzymującą w mocy decyzję z [...] stycznia 2021 r. (nr j.w.) powołał przepis art. 31zq ust. 8 oraz art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 i stwierdził, że wynika z nich, iż przeważający rodzaj działalności wg PKD na dzień [...].09.2020 r., który umożliwia ewentualne skorzystanie z prawa zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 listopada do [...] listopada 2020 r. w przypadku spełnienia pozostałych warunków, ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON. Na podstawie danych rejestru REGON na dzień [...].09.2020 r. nie został potwierdzony jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej wskazany przez stronę kod PKD [...] Z informacji przekazanych przez Urząd Statystyczny wynika, że na dzień [...].09.2020 r. z wniosku z [...].01.2020 r. strona miała wpisaną przeważającą działalność określoną jako PKD [...] "Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek". Natomiast [...].11.2020 r. z datą zmiany [...].11.2020 r., na podstawie danych z wniosku [...] Nr [...] zmieniono kod z [...] na [...] "Działalność taksówek osobowych". Następnie wnioskiem z [...].01.2021 r. z datą zmiany [...].01.2020r. (nr wniosku [...] [...]) zmieniono kod PKD [...] na [...] "Działalność związana z przeprowadzkami". Pomocnicze ustalenia dokonane w oparciu o dane z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ponadto potwierdzają, że kolejne zmiany strona dokonała [...].01.2021 r. poprzez wpisanie jako przeważającej działalności kodu PKD [...] z datą obowiązywania wstecz od [...].01.2020 r. Z uwagi na okoliczność, iż zmiana kodu PKD przeważającej działalności gospodarczej, na uprawniający do uzyskania pomocy, została dokonana po [...].09.2020 r. (z datą obowiązywania wstecz) organ nie ma podstaw do uznania, że został spełniony warunek prowadzenia działalności z określonym PKD na dzień [...].09.2020 r. Płatnik podejmując działalność gospodarczą bierze na siebie związane z tym ryzyko polegające m.in. na konieczności orientowania się w zakresie obowiązujących przepisów dotyczących przedsiębiorców, w tym również tych, które dotyczą prawidłowego oznaczenia działalności wg PKD, jaki i należytej staranności w tym zakresie. Dlatego stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od [...] do [...] listopada 2020r. ZUS wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2296 ze zm., dalej: uCEiDG) wpisowi do CEiDG podlega dana ewidencyjna w postaci przedmiotu wykonywanej działalności według PKD na poziomie podklasy, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności. Jak wynika z art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a uCEiDG przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEiDG w terminie 7 dni od dnia zmiany danej ewidencyjnej, o której mowa m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 8. Przepis art. 16 ust. 1 zd. 1 uCEiDG statuuje zasadę domniemania prawdziwości danych ujawnionych w CEiDG stanowiąc, że domniemywa się, że dane wpisane do CEiDG są prawdziwe. Osoba fizyczna wpisana do CEiDG ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEiDG nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jej wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do CEiDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba wpisana do CEiDG nie ponosi odpowiedzialności (art. 16 ust. 1 zd. 2 uCEiDG). Inną konsekwencją dla przedsiębiorcy zaniechania dokonania zmiany w danych ewidencyjnych jest odpowiedzialność za wykroczenie w tym zakresie (art. 601 § 1 i 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń – t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 821 ze zm.). K. D. w skardze na powyższą decyzję zarzucił organowi naruszenie zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP i niezgodność z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19. Wniósł o dopuszczenie jako dowodu na wykonywanie przez niego działalności gospodarczej pod kodem [...] pisma Urzędu Statystycznego w P. z [...].04.2021 r. Wskazał, że od rozpoczęcia działalności prowadzi ją wyłącznie jako działalność taksówek osobowych sklasyfikowaną kodem PKD [...] Kod ten został omyłkowo w 2011 r. usunięty jako kod rodzaju przeważającej działalności. Wówczas dokonano niewłaściwego przeniesienia danych do CEiDG, w związku z czym zgłoszenie do CEiDG z 2012 r., w wyniku którego przekazano dane do rejestru REGON, mogło być obarczone błędem. Skarżący wyjaśnił, iż był przekonany, że jako główny kod PKD posiada właśnie działalność taksówek osobowych, ponieważ właśnie taką działalność wskazywał we wniosku rozpoczynając działalność, jak i przy późniejszych zmianach. Wyjaśnił, że zmian dokonywał w tzw. "okienku" Urzędu i po zorientowaniu się, że ta działalność nie została wpisana zgodnie z wnioskiem do CEiDG próbował drogą elektroniczną dokonać zmiany danych we wpisie i wskazać prawidłowy kod PKD. Zdaniem skarżącego o głównym rodzaju jego działalności świadczy nie tylko pismo z GUS, ale przede wszystkim samo prowadzenie działalności. Przez okres ponad 10 lat wystawiał paragony wyłącznie na usługi taksówkarskie, każdy pojazd, który służył mu do osiągania przychodów przeszedł kontrolę i był zgłoszony do urzędu. W związku z tym uważa, że powinno się go zwolnić z obowiązku opłacenia składek za listopad 2020 r. Dlatego wniósł o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Z uwagi na wniosek skarżącego z [...] maja 2021 r. i brak sprzeciwu organu Sąd rozpoznał sprawę - na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) - w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, dalej: Pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). W granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 (pełny tytuł ustawy i jej publikator podano na wstępie). Przepis ten określa, że na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r." wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Przepis art. 31zo ust. 11 ustawy [...] nakazuje, by oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonywać na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Zważyć należy, iż spór w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół ustalenia, czy skarżący na dzień [...] września 2020r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD określonym w powołanym przepisie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, tj. kodem PKD [...] Organ nie kwestionuje bowiem spełnienia przez skarżącego ustawowego warunku spadku przychodów. W ocenie Sądu przyjęte przez organ stanowisko zmierzające do oparcia rozstrzygnięcia jedynie na ustaleniu kodu PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON, bez analizy historii zmian aktualizacyjnych i ich okoliczności, a w konsekwencji przyjęcie braku uprawnienia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, jest w realiach niniejszej sprawy nieprawidłowe. Prowadzi do zbyt zawężającej wykładni art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19, pomijając dane, które mogą wskazywać na uprawnienie do zwolnienia z opłacania składek i pozostaje w sprzeczności z ratio legis ustawy COVID-19. ZUS w decyzji z [...] stycznia 2021 r. odmawiając zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. wskazał jedynie, iż po weryfikacji kodu PKD podanego we wniosku z figurującym na [...].09.2020 r. w bazie Urzędu Statystycznego, jako przeważający rodzaj działalności jest prowadzona działalność wg kodu 7711Z, która nie figuruje w wykazie kodów PKD, na podstawie których przysługuje zwolnienie z opłacenia składek – Tarcza 6.0. W związku z tym płatnikowi nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres listopada 2020 r. Z kolei w decyzji z [...] marca 2021 r. ZUS stwierdził, że dane rejestru REGON na dzień [...].09.2020 r. nie potwierdzają, by rodzajem przeważającej działalności gospodarczej strony była działalność oznaczona kodem PKD [...] Z informacji GUS wynika, że na dzień [...].09.2020 r. z wniosku z [...].01.2020 r. strona miała wpisaną przeważającą działalność określoną jako PKD [...] "Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek". Wyjaśniono, że [...].11.2020 r., z datą zmiany [...].11.2020 r., na podstawie danych z wniosku [...] zmieniono kod z [...] na [...] "Działalność taksówek osobowych", a dalej wnioskiem z [...].01.2021 r. z datą zmiany [...].01.2020r. zmieniono kod PKD [...] na [...] "Działalność związana z przeprowadzkami". Jednocześnie ZUS podał, że pomocnicze ustalenia w oparciu o dane z CEIDG potwierdzają, że kolejne zmiany strona dokonała [...].01.2021 r. poprzez wpisanie jako przeważającej działalności kodu PKD [...] z datą obowiązywania wstecz od [...].01.2020 r. W rezultacie organ uznał, że z uwagi na zmianę kodu PKD przeważającej działalności gospodarczej na uprawniający do uzyskania pomocy dokonaną po [...].09.2020 r. (z datą obowiązywania wstecz) brak jest podstaw do uznania, że został spełniony warunek prowadzenia działalności z określonym PKD na dzień [...].09.2020 r. W ocenie Sądu stanowisko organu jest o tyle błędne, że organ ustaliwszy, że po [...].09.2020 r. w rejestrze REGON dokonano z datą wsteczną od [...].01.2020 r. zmiany dotyczącej kodu przeważającej działalności K. D. na kod podany we wniosku, kwalifikujący do przyznania zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za listopad 2020 r. (kod [...]), powinien był ustalić, jakie były tego przyczyny. Wskazać należy, iż do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 266 ze zm., dalej: usus), mają zastosowanie przepisy Kpa, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1352/18, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tle powołanych przepisów Sąd stwierdza, że organ nie dochował należytej staranności w zbadaniu okoliczności zmian kodu przeważającej działalności skarżącego w CEiDG i rejestrze REGON. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co Sąd wyjaśni poniżej. Po pierwsze należy zważyć, że już z informacji przesłanej organowi przez GUS w P. z [...] stycznia 2021 r. wynika, że sam organ statystyczny miał wątpliwości co do wprowadzanych zmian w rejestrze dotyczących skarżącego. Choć wskazał, że kod PKD przeważającej działalności K. D. na [...].09.2020 r. to [...] "Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek:", to jednocześnie zaznaczył, że [...].11.2020 r. z datą zmiany na tej dzień na podstawie wniosku [...] zmieniono kod z [...] na [...] "Działalność taksówek osobowych", następnie wnioskiem z [...].01.2021 r. z datą zmiany [...].01.2020r. zmieniono kod PKD z [...] na [...] "Działalność usługowa związana z przeprowadzkami". GUS dostrzegł, że doszło do wstecznej zmiany kodu przeważającej działalności skarżącego. W tym kontekście wyjaśnił, że rejestr REGON prowadzony jest w systemie zautomatyzowanym, co oznacza, że urzędy statystyczne nie mają możliwości skorygowania wstecznie zapisów baz stanowych rejestru REGON. Dodał, że informacja o podanej dacie zaistnienia zmiany wpisu została wprowadzona do aktualnej bazy rejestru REGON. W świetle tych ustaleń i twierdzeń GUS organ prowadzący postępowanie w wyniku kwerendy rejestru CEiDG stwierdził, że poza ww. zmianami kodu przeważającej działalności K. D. doszło do jeszcze jednej zmiany, a mianowicie [...].01.2021 r. dokonano zmiany przeważającego kodu PKD z [...] na [...] z datą zaistniałej zmiany wstecz – od [...].01.2020 r. Pomimo ustalenia dokonania tej zmiany ZUS nie zwrócił się ponownie do GUS o wyjaśnienie, jak w stanie na dzień wydania decyzji, z uwzględnieniem stanu rejestru REGON na [...].09.2020 r., prezentuje się oznaczenie kodu przeważającej działalności skarżącego. W tym zakresie, dopuszczając się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa, organ ograniczył się do konkluzji, że powyższa zmiana kodu przeważającej działalności skarżącego została dokonana po [...].09.2020 r. i dlatego nie ma podstaw do uznania, że strona spełniła warunek prowadzenia określonego rodzaju działalności w przeważającej mierze z określonym kodem PKD na dzień [...].09.2020 r. W ocenie Sądu w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji ZUS nie wyjaśnił dlaczego jego zdaniem w świetle przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 nie uwzględnia okoliczności wstecznej zmiany kodu przeważającej działalności skarżącego na działalność, która została objęta hipotezą normy prawnej określonej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, tj. działalności o kodzie PKD [...] Kwestia ta jest o tyle relewantna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. D. podniósł, iż działalność taksówek osobowych oznaczona kodem PKD [...] to jedyna działalność, którą prowadzi od przeszło 10 lat i wskazał argumenty na poparcie swego stanowiska. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji choć dostrzegł fakt przywrócenia kodu przeważającej działalności na kod [...], to uznał za nieistotną okoliczność, że nastąpiło to z mocą wsteczną. Tymczasem z pisma GUS w P. z [...] kwietnia 2021 r. dołączonego przez K. D. do skargi wskazano, że "z zapisów baz rejestru REGON wynika, że K. D. na podstawie wniosku aktualizacyjnego z [...].10.2009 r., złożonego w trybie obowiązywania tzw. jednego okienka" w Urzędzie Miasta P., został przypisany w rejestrze REGON kod przeważającej działalności PKD [...] "Działalność taksówek osobowych. Od [...].01.2012 r. wpisy (zmiany we wpisach/skreślenia) następują w rejestrze REGON na podstawie danych i informacji przekazywanych do rejestru REGON drogą elektroniczną z CEiDG (...), a z historii wpisów w wyszukiwarce CEiDG wynika, że wpis działalności K. D. został przeniesiony z ewidencji gminnej do CEiDG w dniu [...].12.2011 r. z przeważającym kodem PKD [...] "Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek", kod [...] stał się wówczas kodem działalności drugorzędnej. Jednocześnie dodano co istotne, że "Urząd nie ma wiedzy, na jakiej podstawie organ gminy wskazał ww. działalność jako przeważającą, natomiast urzędy statystyczne nie otrzymywały danych migracyjnych, zatem wpisy w rejestrze REGON i CEiDG zawierały odmienne informacje o przeważającej działalności przedsiębiorcy. "W bazach stanowych rejestru REGON kod PKD [...] przeważającej działalności obowiązywał do [...].03.2021 r. tj. do daty otrzymania pierwszego zestawu danych wygenerowanych z CEiDG w związku z wnioskiem [...] – na podstawie ww. danych przekazanych drogą elektroniczną w rejestrze REGON nastąpiła zmiana kodu PKD przeważającej działalności z: [...] na: [...] Dalej GUS potwierdził, że "... w wyniku weryfikacji danych – wniosek [...] z [...].01.2021 r. do GUS wpłynęły dane aktualizujące datę zaistnienia zmiany – we wniosku wskazano : datę powstania zmiany: [...].01.2020 r. Konstatując GUS w P. wskazał, że "Jak z powyższego wynika, do czasu zmiany wprowadzonej na podstawie danych z CEiDG (2012) określenie przeważającej działalności w rejestrze REGON było zgodne z deklaracją K. D., dokonanego wnioskiem z [...].10.2009 r. i było to kod PKD [...] Zachodzi podejrzenie, że w 2011 r. dokonano niewłaściwie przeniesienia danych do CEiDG, w związku z czym zgłoszenie do CEiDG w 2012 r., w wyniku którego przekazano dane do rejestru REGON mogło być obarczone błędem, a w konsekwencji takim błędem mógł być też obciążony stan rejestru REGON od [...].03.2012 r. do [...].12.2020 r." W świetle powyższego Sąd uznaje, iż ZUS błędnie przyjął, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest późniejsza – po [...].09.2020 r. wsteczna aktualizacja kodu przeważającej działalności dokonana na dzień [...].01.2020 r. Organ powinien był ustalić, jakie okoliczności towarzyszyły tej aktualizacji i czy faktycznie dokonano jej na skutek korekty błędnego, bez udziału strony, przeniesienia danych z CEiDG w 2012 r. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 133 Ppsa sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności aktu bierze pod uwagą materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodać także należy, iż sąd administracyjny nie ma obowiązku ustalania okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 31 października 2017 r., sygn. I OSK 1664/17, dostępny j.w.). Rzeczą Sądu w niniejszej sprawie nie było więc uzupełnianie akt administracyjnych ani ustalanie z organem, na podstawie jakich dowodów organ podjął podjąć decyzję w sprawie. Sąd przedstawiając stanowisko GUS zaprezentowane już po wydaniu zaskarżonej decyzji jedynie wskazuje organowi, że niezbędne jest wyjaśnienie okoliczności aktualizacji danych w rejestrze REGON dotyczących skarżącego. Zdaniem Sądu uzasadnienia decyzji ZUS nie zawierają argumentacji prawnej w kontekście przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 przemawiającej za uznaniem, że nie powinno się brać pod uwagę aktualizacji danych w mocą wsteczną w rejestrze REGON dotyczących kodu przeważającej działalności płatnika składek występującego o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopada 2020 r. w sytuacji, gdy owa aktualizacja dokonywana jest z przyczyn leżących po stronie organu rejestrowego. Wyjaśnienia powyższego zagadnienia nie stanowią rozważania ZUS odnoszące się do obowiązków ciążącego na prowadzącym działalność gospodarczą wynikających z ustawy o CEiDG. Wykazane przez Sąd uchybienia procesowe ZUS i błędna wykładnia przepisów ustawy COVID-19 mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy o tyle, że gdyby w wyniku uzupełnionego postępowania wyjaśniającego prowadzonego z GUS organ rentowy potwierdził, że niewłaściwe przeniesienie danych do CEiDG w 2011 r. spowodowało błędne przekazanie w 2012 r. z CEiDG do rejestru REGON danych o przeważającej działalności skarżącego (zamiast [...] przeniesiono [...]) należałoby przyjąć, że wsteczna aktualizacja dokonana w styczniu 2021 r. z mocą od [...].01.2020 r. powoduje, że po stronie K. D. – przy spełnieniu pozostałych przesłanek – aktualizują się uprawnienia wynikające z art. 31zo ust. 11 ustawy [...] W związku ze stwierdzonymi wyżej uchybieniami Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ – kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa – uwzględni ocenę prawną Sądu przyjętą w niniejszym uzasadnieniu wyroku i zastosuje się wytycznych Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło