III SA/Po 81/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-05-18
Skład orzekający: Marek Sachajko, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy urządzenie, które oferuje gry z elementem losowości i jest eksploatowane w celach komercyjnych poza kasynem gry, może być uznane za automat do gier hazardowych w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, a osoba wynajmująca lokal pod takie urządzenie może być uznana za jego "urządzającego" i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że urządzenia oferujące gry z elementem losowości, eksploatowane w celach komercyjnych poza kasynem gry, spełniają definicję automatów do gier hazardowych zgodnie z ustawą o grach hazardowych. Osoba, która wynajmuje lokal pod takie urządzenia i aktywnie współpracuje przy ich eksploatacji, czerpiąc z tego zyski, może być uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy i podlegać karze pieniężnej. Eksperyment przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych jest dopuszczalnym dowodem, a przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust. 1 pkt 2, nie wymagają notyfikacji jako przepisy techniczne i mogą stanowić samodzielną podstawę do wymierzenia kary.Stan faktyczny
W toku czynności kontrolnych ustalono, że w lokalu prowadzonym przez W.W. znajdowały się urządzenia przypominające automaty do gier hazardowych. Eksperyment potwierdził, że gry oferowane na tych automatach miały charakter losowy i były urządzane z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych, ponieważ odbywało się to poza kasynem gry. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył W.W. karę pieniężną w wysokości 36.000 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. W.W. wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów, brak notyfikacji dyrektywy UE, błędną wykładnię pojęć oraz wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej w P decyzją z dnia [...] listopada 2016 roku,
nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. W.
od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] czerwca 2016 roku utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokość 36.000 zł w związku z urządzeniem gier poza kasynem gry na automatach.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu 13 października 2015 roku, w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze Urzędu Celnego w P. ustalili, że w B. w P., przy ul. [...],
w którym działalność prowadziła W. W. znajdują się urządzenia o nazwie Apollo Hot Magic Fruits nr [...],Apollo nr [...] i Apel Hot Magic Fruits nr [...] przypominające wyglądem automaty do gier hazardowych. W drodze eksperymentu funkcjonariusze celni ustalili, że gry oferowane na w/w automatach
są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, urządzanymi z naruszeniem przepisów tej ustawy.
Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego w P., decyzją z dnia [...] czerwca 2016 roku, o nr [...] wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości
36 000 zł.
Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności na ustalenia poczynione w toku czynności kontrolnych, Naczelnik Urzędu Celnego przyjął, że gry urządzane na automatach znajdujących się w lokalu strony, spełniają kryteria wymienione w art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych. Gry kontrolne
na przedmiotowych urządzeniach potwierdziły, że mają one charakter losowy, bowiem końcowy układ symboli na bębnach nie zależy od zręczności gracza, punkty zdobyte
w jednej grze mogą być wykorzystane do prowadzenia kolejnych gier, gry prowadzone na badanych automatach mają charakter komercyjny, rozpoczęcie gry zależy bowiem od zasilenia automatu pieniędzmi, automat wypłaca wygrane pieniężne, które
są wypłacane bezpośrednio z automatu.
Organ ten stwierdził ponadto, że gry zorganizowane zostały z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych ponieważ lokal, w którym znajdowały
się automaty do gry nie posiadał statusu kasyna, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1a ustawy. Urządzanie gier na automatach w taki sposób nie tylko narusza przepisy ustawy o grach hazardowych, ale również naraża na straty budżet państwa, z uwagi
na brak odprowadzania podatków z tytułu urządzanych gier.
Organ uznał, że osobą urządzającą gry na tym automatach była W. W.,
która nie posiadając koncesji ani zezwolenia , o którym mowa w art.129 ust.1 u.g.h urządzała gry na automatach poza kasynem gry.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona, wnosząc o jej uchylenie
i umorzenie postępowania, zarzuciła naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2,
art. 90 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu kary pieniężnej, mimo braku notyfikacji projekty ustawy wymaganego przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku ustanawiającej procedurę udzielania informacji
w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, to jest z naruszeniem art. 121 Ordynacji podatkowej,
2) naruszenie art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącym urządzającym gry, 3) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, przez błędne ustalenie, że odwołująca jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy jedynie wynajmowała powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza,
i bez rozstrzygnięcia wątpliwości w tym zakresie 4) naruszenie przepisów postępowania – art.188 w zw z art.187 §1 Ordynacji podatkowej poprzez brak pełnego zebrania
i rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na lakonicznym odniesieniu się
do dowodów z postępowania karno-skarbowego, zwłaszcza opinii biegłych i opinii prawnej 5) naruszenie art.210 § 1 pkt 6 oraz art.124 i 187 § 1 Ordynacja podatkowa poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji w zakresie niewyjaśnienia przyczyn,
dla których organ lakonicznie odniósł się do wskazanych w pkt IV dowodów 6) naruszenie art.181,187 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji
na wnioskach wynikających z opinii biegłego Kamińskiego ,pomimo oczywistej wadliwości formalnej ora merytorycznej tej opinii 7) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt u.g.h przez błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy 8) art. 2 Konstytucji RP
w zw. z art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 24 oraz art. 107 § 1 Kodeks karny skarbowy, przez oparcie rozstrzygnięcia na niekonstytucyjnym art. 89 ustawy o grach hazardowych zakładającym wymierzenie kary pieniężnej w stosunku do tych samych osób i za identycznie zdefiniowany czyn zagrożony grzywną 9) naruszenie
art.180 Ordynacji podatkowej w zw. z art.32 ust.1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej poprzez oparcie ustaleń m.in. na protokole z eksperymentu, odtworzenia możliwości gry, pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu
z powołanym wyżej przepisem. Ponadto wniesiono w odwołaniu o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego skierowanego przez Sąd Okręgowy w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r (sygn. akt. V Kz [...]) bądź do czasu ugruntowania linii orzeczniczej w kwestii przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dyrektor Izby Celnej w P, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że gry urządzane na spornych automatach były grami na automatach
w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ich urządzanie odbywało się
z naruszeniem przepisów tej ustawy. W drodze eksperymentu ustalono, że gry oferowane na badanym automacie są grami na automatach w rozumieniu ustawy
o grach hazardowych, a przeprowadzenie eksperymentu nie było jedyną czynnością dowodową organu I instancji, a ponadto miało umocowanie w przepisach postępowania.
Ustalenia kontrolujących zostały potwierdzone przez biegłego sądowego W. K., biegły w ekspertyzach potwierdził też komercyjny charakter gier. Odniesiono się do opinii S. P. i J. K.. Podkreślono,
że organ podatkowy nie jest związany opiniami biegłego, organ swobodnie ocenia takie opinie, na podstawie zasad wiedzy, nie jest nimi skrępowany. Organ Izby Celnej podniósł, że odwołująca urządzała gry na automatach poza kasynem gry w związku
z czym podlega karze pieniężnej z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem organu urządzanie gier na automatach to nie tylko udostępnienie swojego urządzenia, ale także umożliwianie grającym korzystanie z niego, nawet jeżeli stanowi ono cudzą własność. Gdyby odwołująca nie udostępniła powierzchni swojego lokalu pod sporny automat, to niemożliwa byłaby gra na nim, uczyniła to na podstawie umowy o wspólnym przedsięwzięciu . Podkreślono jeszcze, że wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., o sygn. P4/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy art. 14 ust.1 i art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h są zgodne z art.2, 7 Konstytucji.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2016 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc
o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie
o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucono naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające
na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji
w Komisji Europejskiej projektu ustawy wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do skarżącego sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry w sytuacji, gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 roku, w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11, został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że przepis ten może stanowić samoistną podstawę dla wymierzenia kary pieniężnej skarżącej
w sytuacji, gdy norma sankcjonująca zawarta w tym przepisie ma charakter blankietowy
tj. wymaga dopełnienia normą sankcjonowaną zawartą w art.14 ust.1 u.g.h jako,
że z treści przepisu art. 89 ust.1 pkt 2 nie wynika jakakolwiek powinność, której nieprzestrzeganiem wiąże się określona dolegliwość dla adresata, tym samym
bez powiązania z przepisem art.14 ust.1 u.g.h nie jest możliwe ustalenie treści obowiązku obciążającego skarżącą i sankcjonowanego normą z art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h
3) naruszenie art.133 §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.89 ust.1 pkt 2 i art.91 u.g.h poprzez skierowanie decyzji do pomiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu art.89 ust.1 pkt 2 u.g.h 4) art. 122 § 1 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej
w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej polegające na zaniechaniu dokonania ustaleń
co do rzeczywistych czynności podejmowanych przez skarżącą w stosunku
do kwestionowanych urządzeń i w konsekwencji wadliwym przyjęciu, że strona
jest podmiotem urządzającym gry. 5) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy
o grach hazardowych, przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu mu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary na skutek stwierdzenia, że czynności skarżącego, jako osoby wynajmującej powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie mogą
być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach
poza kasynem gry, 6) naruszenie art.2 ust.3 oraz 2 ust.5 ugh poprzez błędną wykładnię i błędną rekonstrukcję tych norm, a w konsekwencji prowadzenie postępowania
w sposób budzący wątpliwości 7) naruszenie art. 121 w Ordynacji podatkowej poprzez nierozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości i błędnej wykładni pojęcia "losowości" , dokonanej w sposób najmniej korzystny dla strony 8) naruszenie art.121 § 2 i art.124 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ 9) naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie ,że zastopowanie przez gracza symboli w grze ma charakter przypadkowy, podczas gdy opinia biegłego J. K. dowodzi czego innego 10) naruszenie
art. 180 § 1, art.181, art.187 oraz 191 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji
na opinii biegłego W. K., pomimo jej oczywistej wadliwości formalnej oraz merytorycznej 11) naruszenie art. 89 ust.1 pkt 2 i ust.2 u.g.h poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do gier na symulatorze zręcznościowym 12) naruszenie art.180 par.1 Ordynacji podatkowej w zw z art.32 ust.1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej poprzez oparcie ustaleń na dowodzie z eksperymentu, pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu z powołanym wyżej przepisem. Ponadto wniesiono o dopuszczenie w poczet materiału dowodowego protokołu kontroli z dnia 1 marca 2011 przeprowadzonej przez Urząd Celny w K. na okoliczność wykazania, że identyczne programowo urządzenie Apel Hot Magic Fruit ma charakter zręcznościowy, a nie losowy.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w P podtrzymał
swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Odnosząc
się do zarzutów odwołującego dotyczących braku notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych organ wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została wydana w toku postępowania przeprowadzonego w sposób zgodny z przepisami procedury podatkowej. Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) organ celny był zobowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. 2013, poz. 1404 ze zm.), funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry
na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu.
Zatem w sytuacji stwierdzenia organizowania gry na automacie znajdującym
się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych,
gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosowną koncesją lub zezwoleniem, uzasadnione jest badanie rodzaju urządzenia, jego funkcjonowania,
a także ewentualnego wykorzystania do organizowania takich gier (wyrok WSA
w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 sierpnia 2015 roku, sygn. akt II SA/Go 375/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) organ celny był zobowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego została przeprowadzona z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. Organ celny uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania urządzeń wstawionych do lokalu skarżącego za automaty do gier w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h."), uzasadnił je obszernie, odnosząc się do wszystkich istotnych okoliczności.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c. poprzez oparcie ustaleń m.in. na protokole z eksperymentu, odtworzenia możliwości gry, pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu z powołanym wyżej przepisem , należy zgodzić się z poglądem przedstawionym przez NSA wyrokach: z dnia 25 listopada 2015 r., II GSK 183/14; z dnia 5 listopada 2015 r.,
II GSK 2032/15 i z dnia 18 września 2015 r., II GSK 1602/15), że rozważając możliwość ustalenia w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej, czy w danym stanie faktycznym gra jest grą na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h. nie można pominąć unormowań zawartych w u.s.c. W ustawie tej – zgodnie z treścią poszczególnych przepisów art. 2 – powierzono organom celnym kompleks zadań wynikających z u.g.h.: od kompetencji w kwestiach podatkowych (wymiaru, poboru) do spraw związanych
z udzielaniem koncesji i zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów i rejestracją urządzeń. W zadaniach Służby Celnej mieści się nadto wykonywanie całościowej kontroli
w wymienionych powyżej dziedzinach, także w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 omawianej ustawy, w jej ramach funkcjonariusze celni
są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzania w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia, możliwości gry m.in. na automacie
(art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c.). Efekt tych czynności może być wykorzystany
w postępowaniu będącym następstwem ustaleń kontrolnych, umożliwiającym rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 u.g.h. W tej sytuacji dowód z przeprowadzonych przez kontrolujących gier kontrolnych został pozyskany zgodnie z prawem, co świadczy o niezasadności rozważanego zarzutu skargi. Brak więc jest podstaw do uwzględnienia zarzutów określonych
w pkt 3,10 i 12 skargi.
Dla realizacji odpowiedzialności administracyjnej za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, istotna
jest okoliczność, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę
na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry -
i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.
Z powyższego wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 roku także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego
pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 tej ustawy to każdy podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności.
Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie,
ale także inne działania, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia
czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie.
W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie
art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył (podejmował działania) w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych
i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15, CBOSA).
Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach stanowiących urządzanie gier
na automatach można mówić w przypadku skarżącej, co potwierdza zgromadzony
w sprawie materiał dowodowy, w tym zwłaszcza umowa o wspólnym przedsięwzięciu zawarta ze Spółką H. z siedzibą w P.. Umowa wyraźnie w paragrafie pierwszym zakłada, że jej przedmiotem jest ustalenie zasad prowadzenia wspólnego przedsięwzięcia oraz osiągania przez strony dochodów w zakresie poszerzenia oferty dla klientów przy pomocy wspólnej eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych. Dalej
w paragrafie 2 stanowi, że dochody ze wspólnej eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia będą przez strony dzielone wg. określonych zasad. Tak sformułowane zapisy umowy dowodzą jednoznacznie, że skarżąca była podmiotem "urządzającym gry", gdyż świadomie
i aktywnie podjęła współpracę, przystając na warunki współpracy, wynagrodzenia
i zasad postępowania z urządzeniami. Zobowiązała się także do wypłacania drugiej stronie opłaty ryczałtowej za każdy miesiąc trwania umowy, do sprawowania stałej opieki na urządzeniami, dbania o ich czystość ,właściwe eksponowanie, atrakcyjny wygląd i niezwłocznego informowania o jakichkolwiek usterkach, uszkodzeniach
i nieprawidłowościach. W ocenie Sądu- zapisy o tej treści wykraczają poza zwykłą umowę najmu czy dzierżawy i są związane bezpośrednio z bieżącym działaniem automatów, a obowiązki W. W. pozostawały w związku z faktyczną pieczą nad urządzeniami. Skarżąca była zatem podmiotem współpracującym, co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki, które pozostają w ścisłym związku z działalnością obejmującą urządzenie gier na automacie poza kasynem gry, a wykraczające poza zwykłe obowiązki strony umowy dzierżawy,
a przede wszystkim czerpiącym zyski z tej działalności.
W świetle całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności organ celny prawidłowo uznał, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na przedmiotowych automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał
za prawidłowe ustalenie przez organy celne podstawy faktycznej zaskarżonych rozstrzygnięć i przyjął je jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA
z dnia 15 lutego 2010 roku, o sygn. akt II FPS 8/09, CBOSA).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może
być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry
i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier
na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Natomiast zgodnie
z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,
o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane
w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ jednoznacznie wykazał,
że sporne automaty są urządzeniami umożliwiającymi wygrane rzeczowe, a przebieg gier na nich ma charakter losowy w tym znaczeniu, że uzyskiwane wyniki
są dla grającego nieprzewidywalne i niezależne od jego zręczności. W związku
z powyższym w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędnej wykładni
lub błędnym zastosowaniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h.
Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający
gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia,
lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający
gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Według postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi [...] zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3). Zgodnie z art. 90 u.g.h., kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1). Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W myśl zaś art. 91 powołanej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.
W kontrolowanej sprawie nie było sporne, że skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.),
a jednocześnie skarżąca nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega
przy tym wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
W świetle powyższego uznać trzeba, że organ celny nie naruszył przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Odnosząc się do zagadnienia, czy art. 89 u.g.h. stanowi przepis techniczny
w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE Seria L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm.), należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.
W powołanej uchwale NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy
o grach hazardowych. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie
kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. W świetle przywołanej uchwały
nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty skarżącego zmierzające
do wykazania, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, które jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w tej dyrektywie, nie mogą być stosowane.
W świetle powołanej uchwały zarzuty z pkt 1 i 2 skargi uznać należy
za chybione. NSA w uzasadnieniu uchwały wskazał wprost, że brak jest podstaw
do uznania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za podlegającą notyfikacji Komisji Europejskiej regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Nie ustanawia
on bowiem żadnych warunków determinujących w sposób istotny skład, a przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu, lecz sankcję za działania niezgodne
z prawem. Przepis ten może zatem stanowić materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim naruszenie przepisów u.g.h. Dla rekonstrukcji znamion opisanego w nim deliktu administracyjnego nie ma znaczenia techniczny charakter art. 14 ust. 1. Konieczne jest natomiast ustalenie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych poddał się działaniu zasad
w niej określonych, czy też zignorował ją w ten sposób, że np. prowadził taką działalność pomimo, że nie posiadał zezwolenia ani koncesji, czy nawet nie ubiegał się o ich uzyskanie. Brak notyfikacji ustawy nie uchyla bezprawności takich zachowań,
a "legitymizacji" takiej działalności nie stwarza wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ma znaczenie samoistne i nie jest ściśle sprzężony z art. 14 ust. 1 u.g.h. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizuje zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach,
a nie warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności w powyższym zakresie.
Dla pociągnięcia danego podmiotu do odpowiedzialności administracyjnej konieczne jest ustalenie faktu urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., oraz, że gra na automacie była urządzana poza kasynem gry,
zaś z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu nie ma prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia. To wszystko czyni bezzasadnym podnoszony w skardze zarzut niewłaściwego zastosowania nienotyfikowanych, mimo takiego obowiązku, przepisów, podobnie jak powiązany z nim zarzut drugi - naruszenia zasady prawdy obiektywnej, zasady oficjalności oraz zasady zaufania poprzez pominięcie przez organy skutków technicznego charakteru przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji i sprzężenia wymienionych wyżej norm.
Odnosząc się do grupy zarzutów skargi zmierzających do podważenia dokonanej przez organy kwalifikacji prawnej spornych urządzeń jako automatów do gier, o których mowa w art. 2 ust. 5 u.g.h. zauważyć należy, iż zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra
ma charakter losowy" prowadzi do wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 u.g.h.,
poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie jako istotnych elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 u.g.h.
te elementy (umiejętność, zręczność, wiedza) powinny mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu tego przepisu. Dokonując wykładni użytego w art. 2 ust. 5 u.g.h. sformułowania "gra ma charakter losowy", Sąd Najwyższy nawiązując do wcześniejszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, przy czym nieprzewidywalność taką należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Wykładnia użytego w art. 2 ust. 5 u.g.h. określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, że odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób. Tak więc nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do tego, jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia procesów zachodzących in concreto w danym urządzeniu, pozostaje immanentną cechą tego rodzaju gry na automacie (por. wyrok SN z dnia
7 maja 2012 r., V KK 420/11, OSNKW 2012 nr 8, poz. 85).
Z poczynionych przez organy ustaleń wynika, że uruchomienie gry na badanym urządzeniu następuje po zakredytowaniu automatu pewną kwotą, za którą gracz wykupuje określony czas oraz otrzymuje punkty przeznaczone do rozgrywania gry. Cecha gier urządzanych na badanym urządzeniu była zatem ich odpłatność. Gry
na badanych urządzeniach mają charakter losowy, gdyż grający nie ma wpływu
na wynik, tzn. ile punktów uzyska. Uzyskiwana wygrana punktowa, umożliwiająca dalszą grę bez uiszczenia należności za nową grę, nie zależy od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych. Skoro aktywność gracza sprowadza się jedynie do zainicjowania gry,
to nie można przyjąć, że gra ma charakter zręcznościowy. Zręczność oznacza bowiem zdolność fizyczną do wykonania określonej czynności lub umiejętność postępowania
w taki sposób, aby osiągnąć korzyść. Ustalony przez organy sposób gry wyklucza natomiast możliwość wpływania gracza na jej wynik, który powodowałby uzyskanie wygranej, czy ewentualne jego przewidzenie. Dlatego, nawet jeśli przyjąć, że gry
w jakimś stopniu wymagały zręczności, to niewątpliwie miały charakter losowy.
Tym samym spełniały wymogi gier na automatach określonych w art. 2 ust. 5 u.g.h.
W przypadku gier prowadzonych na automatach, których dotyczy niniejsza sprawa, ustalono, że grający po wniesieniu odpowiedniej opłaty i uruchomieniu mechanizmu automatu przyciskiem Start/Stop nie ma już wpływu na ustawienie się bębnów
w odpowiedniej konfiguracji (wygranej lub przegranej). Aktywność grającego
w tym zakresie sprowadza się jedynie do naciśnięcia przycisku Start/Stop, który daje impuls do zatrzymania obracających się bębnów, ale ze względu na dużą ich szybkość nie jest w stanie przewidzieć kombinacji symboli w chwili ich zatrzymania. Ponadto zatrzymanie bębnów nie jest realizowane natychmiast po naciśnięciu klawisza Start/Stop, ale następuje stopniowe ich zwolnienie trwające około 1 sekundy. Gracz
nie jest zatem w stanie sam zadecydować o określonym wyniku gry. To powoduje,
że takiej gry nie można uznać za grę zręcznościową. Ustalenia organów w tym zakresie nie zostały skutecznie podważone przez skarżącą. Ponadto wprowadzenie
do gier losowych pewnych elementów niemających charakteru losowego, nie pozbawia takiej gry charakteru losowości, jeśli mimo to, tak jak w niniejszej sprawie, gracz
nie ma wpływu na wynik gry i nie może go przewidzieć. Generowanie układu symboli
w czasie rzeczywistym uniemożliwia nauczenie się przez gracza ich schematu
i naciśnięcie przycisku Start/stop z odpowiednim wyprzedzeniem w celu osiągnięcia wygranej. Co istotne- uzyskana w postępowaniu karnoskarbowym opinia biegłego potwierdziła ustalenia eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych w odniesieniu do charakteru gier urządzanych na zatrzymanym automacie
i ich kwalifikację z art. 2 ust. 5 u.g.h. Opinia zawiera jednoznaczne wnioski,
że użytkownik (posiadający pewną zręczność) decyduje o momencie zakończenia gry, ale nie o jej wyniku, bo ten ma zawsze charakter losowy. Z tego względu ustalenia organów w tym zakresie należało uznać za prawidłowe.
Za niezasadny należało przy tym uznać zarzut naruszenia art. 121 § 1 o.p.,
tj. zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie
do organów podatkowych – poprzez niezastosowanie się do wypływającej z tego przepisu zasady in dubio pro tributario przewidującej konieczność rozstrzygania wszelkich wątpliwości faktycznych i prawnych na korzyść podatnika.
Przywołana zasada nakazuje rozstrzygać na korzyść podatnika jedynie
nie dające się wyjaśnić wątpliwości co do stanu faktycznego lub treści obowiązującego prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie organy podatkowe poczyniły ustalenia faktyczne, które pozwalają na przyjęcie w sposób niebudzący wątpliwości,
że skontrolowane urządzenie do gier stanowiło automat do gry w rozumieniu przepisów u.g.h. Wyjaśniono stronie w zaskarżonej decyzji, że organ nie miał wątpliwości
co do przepisów mających zastosowanie w sprawie i w sposób wyczerpujący uzasadnił, dlaczego będące przedmiotem postępowania automaty uznano za urządzenia losowe, a nie zręcznościowe. Organ wyjaśnił też i uzasadnił, dlaczego oparł decyzję na opinii biegłego W. K.. Jednocześnie podkreślił, że nie jest związany opiniami biegłego, ocenia je swobodnie, ale może też je przyjąć, jeśli uzna je za trafne .Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia stanowisko organu, a sąd w składzie orzekającym stanowisko to podziela.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 180 § 1, art. 187
oraz art. 191 o.p. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w opinii biegłego sądowego W. K. , sporządzonej na potrzeby postępowania karnoskarbowego (zarzut X), należy zaakcentować, iż zgodnie z art. 180 § 1 o.p.,
jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy prawidłowo zatem dokonały ustaleń na podstawie materiałów zgromadzonych podczas kontroli przeprowadzonej przed wszczęciem postępowania oraz opinii sporządzonej przez biegłego sądowego W. K.. Kontrola przeprowadzona została na podstawie
art. 30 ust. 1 u.s.c. i jej zadaniem było sprawdzenie prawidłowości przestrzegania przepisów prawa, regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie. Zakresem kontroli objęte zatem zostały okoliczności istotne
dla dokonania oceny w niniejszej sprawie, a podstawę ustaleń stanowił eksperyment przeprowadzony w granicach uprawnień organu, wyznaczonych w art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c. Za dowód z dokumentu, istotny dla dokonania oceny stanu faktycznego sprawy, prawidłowo została również uznana opinia biegłego, sporządzona na potrzeby innego postępowania. Wprawdzie nie stanowiła ona opinii, o której mowa w art. 197 o.p., niemniej jednak zawierała wiadomości specjalne mające znaczenie dla potwierdzenia ustaleń z kontroli. Opinia ta została sporządzona zgodnie z wymogami określonymi
w art. 193 § 1 k.p.k. oraz 200 § 2 k.p.a. i miała na celu stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, związanych z funkcjonowaniem przedmiotowego automatu, do czego było potrzebne posiadanie wiadomości specjalnych. Zdaniem Sądu, taki materiał dowodowy okazał się wystarczający
do dokonania oceny charakteru spornych automatów w niniejszej sprawie i wobec tego brak było podstaw do podejmowania przez organy innych czynności wyjaśniających. Postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie
z przepisami art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 229 o.p. oraz innymi zasadami postępowania. W toku postępowania prowadzonego przez organy zgromadzono dowody pozwalające na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienie. Organy prawidłowo również ustaliły wszystkie istotne okoliczności na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu,
który to materiał wszechstronnie i wnikliwe oceniły, z zachowaniem reguł tej oceny. Żaden z przepisów nie formułuje przy tym zakazu korzystania przez organy
z dokumentacji zgromadzonej w aktach innej sprawy. Zebrane dowody potwierdziły
też jednoznacznie losowy charakter gier urządzanych na spornych automatach, wykluczając twierdzenie o ich zręcznościowym charakterze. W konsekwencji, trafnie organy przyjęły, że na badanym automacie urządzane były gry w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. Dokonanie ustaleń faktycznych w sposób odbiegający od oczekiwań podatnika nie może być automatycznie utożsamiane z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2504/12).
Odnosząc się do opinii przedłożonych przez stronę w czasie prowadzonego postępowania przed organem I instancji, Sąd w całości podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej. Zasadnie w zaskarżonej przyjęto, że podstawową funkcją w spornych automatach była funkcja gier losowych, niezależnych od zręczności grającego i zostało to poparte materiałem dowodowym. Ekspertyza techniczna biegłego sądowego inż. J. K. dotycząca sposobu funkcjonowania urządzenia do gier zręcznościowych identycznego z objętymi niniejszym postępowaniem, opinia prawna [...] M. C., opinia S. P., opinia techniczna B. B.
w zakresie oceny funkcjonowania zakwestionowanego urządzenia przedłożone przez stronę postępowania mimo tego, że są sporządzone przez biegłych sądowych nie stanowią opinii biegłego, bowiem zostały one sporządzone na zlecenie strony poza toczącym się postępowaniem. Wyjaśnienia w tym miejscu również wymaga, że wartość dowodowa opinii biegłego czy też mówiąc ogólniej każdego rodzaju opinii podlega swobodnej ocenie organu, która musi uwzględniać, wskazania wiedzy, logiki
i doświadczenia życiowego. Odnosząc powyższe rozważania do realiów zawisłej przed sądem sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów poprzez danie wiary wnioskom wynikającym z prawidłowo
i legalnie przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu
na kontrolowanych urządzeniach. Ponadto ustalenia oparte na przeprowadzonym eksperymencie są prawidłowe również z tego względu, że eksperyment ten dotyczył funkcjonowania automatów z chwili jego zatrzymania, a zatem odnosił się
do faktycznego funkcjonowania automatu w określonym czasie i miejscu, a nie jedynie do celu i charakteru gier, do jakich został on przeznaczony. Dowód z eksperymentu
jak wskazano już wyżej w uzasadnieniu był zatem miarodajny i wystarczający
do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - dotyczących właśnie sposobu funkcjonowania automatu oraz celu i charakteru gier, do jakich miał służyć automat, gdy tymczasem załączone przez stronę opinie odnosiły się do analogicznych automatów, a nie do konkretnych automatów badanych w niniejszej sprawie. Dokonanie ustaleń organu w tym zakresie nie stanowi naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej
i określonej w nim zasady swobodnej oceny dowodów, a zatem nie mógł odnieść skutku zarzut wymieniony w pkt 8 skargi.
Za niezasługujący na uwzględnienie należy uznać zarzut naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez błędne przyjęcie, że przepis art. 89 u.g.h., znajduje zastosowanie również do urządzania gier na symulatorze zręcznościowym nie objętym przepisami art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 5 powołanej ustawy. Raz jeszcze należy podkreślić, że w niniejszej sprawie trafnie organy celne uznały urządzenia skarżącej za automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h., a nie za urządzenia będące symulatorem gier zręcznościowych. Użyto wprawdzie sformułowania "o ile uznać je za symulatory", ale w pozostałej części uzasadnienie zaskarżonej decyzji w żadnej mierze nie wskazuje na to, że w ocenie Dyrektora Izby Celnej w P regulacje art. 89 u.g.h., znajdują zastosowanie w stosunku
do podmiotów urządzających poza kasynem gry na symulatorach zręcznościowych.
Z uwagi na wniosek dowodowy podniesiony skardze zauważyć należy, że w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu przez sąd w trybie powołanego przepisu jest zatem dopuszczalne w razie spełnienia dwóch warunków, z których pierwszym jest brak możliwości rozstrzygnięcia istniejących
w sprawie istotnych wątpliwości. Wskazywany przez skarżącego dowód nie był konieczny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W przekonaniu Sądu, na tle ustalonego przez organy stanu faktycznego w zakresie charakteru spornych automatów
nie zachodziły wątpliwości, które uzasadniałyby dopuszczenie uzupełniających dowodów z dokumentów.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony
w aktach sprawy stanowił wystarczającą podstawę do nałożenia na skarżącą kary
za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W związku z tym organ - zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - wymierzył skarżącej karę, której wysokość ustalono zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło