III SA/Po 812/19

Dnia 18 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę UAZASADNIENIE W dniu [...] kwietnia 2019 roku w miejscowości [...] inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego dokonali kontroli pojazdu silnikowego o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą [...] należące do przewoźnika [...] Sp z o. o. w [...], którym to zespołem kierował A. R.. W toku kontroli stwierdzono, że przewóz wykonywany był : - bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy (art. 92 a ust.1,7 i 11 ustawy o transporcie drogowym), - przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego na podst. art. 92 a ust. 2,8 ustawy o transporcie drogowym - przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy na podst. art. 92 a ust.2,8 ustawy o transporcie drogowym - przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy na podst. art. 92 a ust. 2,8 ustawy o transporcie drogowym - przez kierowcę, który nie posiada ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii wymaganego dla danego rodzaju pojazdów na podst. art. 92a ust.2,8 ustawy o transporcie drogowym. Kierowca został przesłuchany w charakterze świadka, a następnie zezwolono mu na kontynuację przewozu i wykonano kserokopię dokumentów. A. R. zeznał, że wykonuje przewóz z [...] do [...] a w firmie [...] pracuje od 2017 roku. Szkolenie okresowe odbywał w roku 2014, a badania lekarskie i psychologiczne w 2013. Nie pamięta, czy ostatni pracodawca kierował go na takie badania . W dniu [...] kwietnia 2019 roku przewoźnika [...] Sp z o. o poinformowano o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wykonywania przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego - tj. naruszenie z lp. 1.15 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W dniu [...] maja 2019 roku stronę poinformowano o zakończeniu postępowania, a w dniu [...] lipca 2019 roku wydano decyzję o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie [...]zł za wykonywanie przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy – tj. na podst. art. 92 a ust.1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001r o transporcie drogowym oraz lp.1.15 załącznika nr 3 do w/w ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku kontroli okazanych przez kierowcę w trakcie czynności kontrolnych dokumentów stwierdzono, że w pozycji [...] prawa jazdy upłynęła ważność prawa jazdy kat. C i C+E w dniu [...] maja 2018 roku potwierdzająca jednocześnie ważność badania lekarskiego i psychologicznego. Stwierdzono również, że w dniu [...] lutego 2019 roku w pozycji nr 12 upłynęła data ważności kodu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego. Kierowca potwierdził, że ostatni raz badania lekarskie i psychologiczne przeprowadzono wobec niego w roku 2013, a szkolenie okresowe w roku 2014. Pracodawca nie skierował kierowcy na powtórne badania. W toku postępowania strona nie złożyła zastrzeżeń do protokołu kontroli ani wyjaśnień związanych ze sprawą. W uzasadnieniu decyzji przywołano treść art. 39f) ust.1 i 2 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 15 ust.1,2,3 i 4 ustawy o kierujących i w następstwie ich zastosowania organ uznał, że wystąpiło naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym lp.1.15, bowiem w trakcie postępowania nie wykazano, by kierowca posiadał aktualne szkolenie okresowe . Strona złożyła odwołanie. W odwołaniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, bowiem jako kierującego zespołem pojazdów należących do strony organ wskazał A. O., a takiego kierowcy Spółka [...] nie zatrudnia. Zdaniem odwołującego istnieje przypuszczenie, że postępowanie o sygnaturze wskazanej w decyzji z dnia [...] lipca 2019 roku jest wynikiem omyłki. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego sprostował z urzędu omyłkę pisarską w decyzji administracyjnej w dnia [...] lipca 2019 o nr [...] Mianowicie wpisano właściwa nazwę przedsiębiorcy tj. [...] Sp. z o. o oraz właściwy nr protokołu kontroli tj. [...] Decyzją z dnia [...] września 2019 roku , o nr [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano ,że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na naruszenie przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz l.p.1.15 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a brak odpowiedniego wpisu w prawie jazdy o posiadaniu kwalifikacji zawodowej kierowcy nie budzi wątpliwości .Organ ponownie przywołał podstawy materialnoprawne obowiązkowych wpisów kierowców wynikających zart. 39a) u.t.d, wskazując , iż kierowca nie spełniał nakazanych tym przepisem wymagań. Organ uznał też i w tym zakresie potwierdził stanowisko organu I instancji, że przedsiębiorca nie spełnia przesłanek do zastosowania wobec niego okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność na mocy art. 92c) u.t.d. Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniosła naruszenie przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy , zwłaszcza związanych z osobą kierowcy .Dalej strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 39d) ust. 2, 39a) ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym oraz załącznika 4 l.p.4.4 utd. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zatrudnienie kierowcy następuje na podstawie przepisów Kodeksu pracy, a w konsekwencji adresatem obowiązków z art. 39a) ust.1 u.t.d wypełnianych w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej uczyniono przedsiębiorców zatrudniających, a więc przewoźników występujących jako strona stosunku pracy z kierowcą. Pozbawionym podstaw jest więc wymaganie od przewoźnika niezatrudniającego kierowcy zaświadczeń o braku przeciwwskazań zdrowotnych czy innych, bowiem skierowanie obowiązku do przedsiębiorcy zatrudniającego kierowcę uzasadnia specyfika relacji zachodzących pomiędzy pracodawcą, a kierowcą. Nałożenie kary na przedsiębiorcę niezatrudniającego kierowcy jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu [...] lutego 2020r. załączył do protokołu rozprawy skargę z dnia [...] stycznia 2020r. wniesioną przez T. G., zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie [...] Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podniósł, że dotyczy ona tego samego zdarzenia, co będące przedmiotem rozpoznania w dniu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy przystąpić do rozpoznania zarzutów procesowych polegających zdaniem skarżącej na nie zebraniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Otóż, w ocenie Sądu, organ zebrał materiał wystarczający i kompletny do wydania decyzji, opierając się w szczególności na protokole kontroli drogowej z dnia [...] kwietnia 2019r. i zeznaniach kierowcy A. R.. Przebieg czynności nie budzi wątpliwości, a wiarygodność zeznań świadka nie została w żaden sposób podważona. Strona nie przedstawiła też żadnych środków dowodowych obalających ustalenia organu. Co więcej- przedsiębiorca ustaleń tak kontroli, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej w odwołaniu nie kwestionował, a jedynie tożsamość kierowcy. Odnosząc się natomiast do tego zarzutu stwierdzić należy, że istotnie organ nie usunął w toku postępowania błędu oczywistego, polegającego na wskazaniu w decyzji innego imienia i nazwiska kierującego pojazdem, niemniej nie miało to wpływu na wynik postępowania. Do kontroli zatrzymano kierowcę A. R., jego dokumenty w postaci prawa jazdy, dowodu osobistego i karty kierowcy skopiowano i załączono do akt administracyjnych. Został on przesłuchany, w trakcie przesłuchania tożsamość świadka potwierdzono na podstawie dowodu osobistego, tego samego, którego kopię załączono do protokołu kontroli. Kierowca zapoznał się z protokołem, podpisał go, podobnie jak protokół przesłuchania świadka, trudno więc przyjąć, by podpisał się nie pod swoimi danymi i to dwukrotnie. Sam przedsiębiorca zastrzeżeń do protokołu kontroli w tym zakresie nie zgłosił. Jakkolwiek zaistniała po stronie sporządzającego decyzję pewna niestaranność polegająca na oczywistej omyłce w nazwisku kierowcy, to jednak pozostaje ona bez wpływu na istotę sporu. Co istotne – strona sama potwierdziła w toku postępowania przed Sądem, że w zdarzeniu brał udział A. R. załączając do protokołu rozprawy skargę dotyczącą, jak twierdzi pełnomocnik "tego samego zdarzenia" z udziałem kierowcy A. R.. Skarga ta dotyczy zdarzeń opartych na tym samym protokole kontroli drogowej z dnia [...] kwietnia 2019 roku, który stał się podstawą do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań, zakończonych decyzjami ostatecznymi, obu związanych z osobą kierowcy A. R.. Wbrew więc zarzutom z pkt. I) skargi, stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 Kpa). Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 Kpa), z zachowaniem prawa strony do należytej i wyczerpującej informacji o stanie sprawy, w szczególności o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 Kpa). Organ odwoławczy nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), czemu dał wyraz w motywach zaskarżonej decyzji. Decyzja organu odwoławczego została uzasadniona, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 Kpa Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kara pieniężna w kwocie [...]zł za wykonywanie przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia kierowcy. Jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazano art. 92a) ust.1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. - O transporcie drogowym (t.j Dz.U.2019, poz.58 ze zm.). Stanowi ona w tych punktach, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie, z tym, że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. W pkt 6 tego przepisu wyraźnie wskazano, że za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4 uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. Kierowca potwierdził, że wykonywał przewóz drogowy na rzecz skarżącego i że czyni to już od roku 2017. Co więcej - dysponował kompletem dokumentów skarżącego, niezbędnych do realizacji przewozu i jego towarem. Wątpliwości co do charakteru zatrudnienia pozostają w tym wypadku bez znaczenia, bowiem ustawa o transporcie drogowym w art. 92a) ust. 1 przewiduje odpowiedzialność karnoadministracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. T. Porczyński, Wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym przez osoby wykonujące ten przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy [w:] A. Kisielewicz (red.), J. P. Tarno (red.), Sądowa kontrola administracji w sprawach gospodarczych, opublikowano: LEX 2013r.). Podkreślić należy, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących o rodzaju zatrudnienia A. R., natomiast poza sporem był fakt, że kontrolowany przewóz wykonywał na jego rzecz. Stąd bez uzasadnienia pozostają kolejne zarzuty skargi związane z naruszeniem przepisów przez zarządzającego transportem tj. art. 39d) ust. 2 u.t.d i naruszenia lp.4.4 załącznika nr 4 do ustawy, bowiem te czyny podlegały odrębnemu rozpoznaniu, które skarżący kontynuuje przed tut. Sądem w sprawie zainicjowanej skargą z dnia [...] stycznia 2020 roku przedłożoną na rozprawie w dniu [...] lutego 2020r. Wynika z niej jednoznacznie, że na zarządzającego transportem nałożono karę za pozostałe przewinienia objęte protokołem kontroli z dnia [...] kwietnia 2019r. Już w samym protokole podano podstawę prawną związaną z zarządzaniem transportem - tj. art. 92a) pkt 2, a nie 1 u.t.d, jak w przypadku przewinienia będącego przedmiotem niniejszego rozpoznania. Przepis art. 92a) pkt 2 dotyczy bowiem odpowiedzialności zarządzającego transportem, a wykaz naruszeń określa załącznik nr 4 do ustawy. Stąd błędne są zarzuty naruszenia prawa materialnego związanego z odpowiedzialnością zarządzającego transportem, bo w ogóle nie dotyczą niniejszego postępowania, podobnie jak zarzut naruszenia art. 39 a) ust.1 pkt 3. Również niezasadne są zgłoszone na rozprawie uwagi odnośnie dwóch toczących się postępowań dot. tego samego zdarzenia, bowiem postępowania dotyczą różnych naruszeń, choć są wynikiem tej samej kontroli. Odrębnie toczyło się postępowanie związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przewóz drogowy oraz zarządzającego transportem. Wynika to jednoznacznie z wykazu przewinień stwierdzonych w toku kontroli oraz treści obu skarg. Prawidłowo też organy stwierdziły brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola, w tym właściwe (systematyczne) pobieranie danych cyfrowych, ich kontrola i zabezpieczenie. Trafnie uznano, że w tej sprawie przedsiębiorca nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za przestrzeganie tych obowiązków. Przepis art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć (zob. wyrok WSA w Krakowie z dn. 5 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Kr 1237/13). Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przewidzianej w ustawie przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. W niniejszej sprawie żadnych takich obiektywnych, nieprzewidywalnych i nadzwyczajnych okoliczności strona skarżąca nie wykazała. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 poz. 934 ze zm.) skargę oddalił.