III SA/Po 825/10

WyrokWSA w Poznaniu2011-07-06

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Barbara Koś, Marzenna Kosewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomniejszenie płatności obszarowej o kwotę przypadającą na różnicę między deklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią działki rolnej jest zasadne, gdy różnica wynika z obecności zbiornika wodnego, zaniżeń terenowych i szklarni wirtualnej, a rolnik prowadzi działalność ekologiczną?
Ratio decidendi
Pomniejszenie płatności obszarowej jest zasadne, gdy stwierdzona w kontroli powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od zadeklarowanej, a różnica wynika z obecności elementów niebędących gruntami utrzymanymi w dobrej kulturze rolnej, takich jak zbiorniki wodne czy zaniżenia terenowe. Prowadzenie działalności ekologicznej i posiadanie certyfikatu nie wpływa na przyznanie płatności obszarowych, które przysługują wyłącznie do faktycznie użytkowanych rolniczo gruntów.
Stan faktyczny
Rolnik J. M. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2009 r., deklarując 2,63 ha gruntów rolnych. Kontrola wykazała, że faktyczna powierzchnia wynosi 2,38 ha, co skutkowało pomniejszeniem płatności. Rolnik odwołał się, argumentując, że różnica wynika z prowadzonej działalności ekologicznej, obecności rzodkiewki, koniczyny, kapusty pekińskiej, a także zaniżeń terenowych, zbiornika wodnego i szklarni. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na rok 2009 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego o d d a l a s k a r g ę W dniu 13 maja 2009 r. J. M. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2009 r. Producent zadeklarował działki ewidencyjne – nr 83/1 i 83/2 położone w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do płatności działek rolnych wyniosła 2,63 ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO). Decyzją z dnia 1 lutego 2010 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1 oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania, zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U. WE L 141 z 2004 r., str. 18 ze zm.), przyznał J. M. płatność na rok 2009 w wysokości 953,12 zł., w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 953,12 zł., wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 253,49 zł. ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że stwierdzona nieprawidłowość polegała na różnicy pomiędzy deklarowaną we wniosku powierzchnią kwalifikowaną działek rolnych - 2,63 ha, a powierzchnią stwierdzoną w ramach kontroli na miejscu – 2,38 ha. Wskazał w związku z tym, że zgodnie z art. 24 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. W konsekwencji na podstawie art. 51 ust. 1 powołanego rozporządzenia kwotę, jaka miała być przyznana, pomniejszono o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wskazał, że na deklarowanej powierzchni wiosną została punktowo zasiana rzodkiewka, a następnie po jej sprzątnięciu i zaoraniu zasiano koniczynę na tzw. mulcz z wsiewką kapusty pekińskiej i to według tego drugiego stanu upraw na terenie organ przeprowadził kontrolę. Pozostałe warzywa w późniejszym okresie były dosiewane systematycznie. Według beneficjenta zaniżenia terenowe znajdują się w kluczu działalności ekologicznej, a zdjęcia znajdujące się w dokumentacji sprawy nie odzwierciedlają ważnych szczegółów z ogrodnictwa ekologicznego. W dalszych pismach zwanych aneksami do skargi producent rolny podniósł, iż pomiary dokonane na zlecenie organu nie uwzględniają powierzchni mierzonej przestrzennie. Jego zdaniem błędnie też określono granice działek. Wnioskodawca wskazał ponadto, że na działce ekologicznej mogą też występować warzywa wieloletnie, a na zdjęciach znajdujących się w dokumentacji występuje wierzba oraz mikroorganizmy. Ponadto podniósł, iż organ bezzasadnie posłużył się określeniem "zbiornik wodny", gdyż zaniżenia terenowe są właściwe dla charakteru działki ekologicznej. Decyzją z dnia 22 października 2010 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wniosek producenta rolnego, po weryfikacji pod kątem jego kompletności, wytypowany został do kontroli metodą teledetekcji. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez wykonawcę zewnętrznego stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej oznaczonej we wniosku lit. A, gdzie zadeklarowana była grupa upraw JPO na działce ewidencyjnej nr 83/1, 83/2 na obszarze 2,63 ha, jest mniejsza i wynosi 2,38 ha. Kontrolerzy zastosowali kod DR13+ tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, kod DR23 tj. kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny oraz kod DR6 tj. nie stwierdzono deklarowanej grupy upraw. Stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana. Organ podkreślił, iż zastosowanie rzeczonego kodu pozostało bez wpływu na przyznaną płatność. Podczas kontroli wykonano fotografie deklarowanych działek, które pozwalają na jednoznaczne potwierdzenie ujawnionych nieprawidłowości . Inspektorzy stwierdzili ponadto, że na działce rośnie koniczyna, na części działki obecne są marchew, seler, ogórki. Organ zaznaczył, że po ponownej, na skutek zastrzeżeń odwołującego, weryfikacji raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscu ustalono, iż kontrole zadeklarowanych działek zostały wykonane prawidłowo i zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE. L. z 2004 r, Nr 141, str. 18 ze zm.). Sporządzony raport z kontroli uznany jest za ważny, a zawarte w nim wyniki uznać należy za zgodne z art. 23 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Po zapoznaniu się z dokumentacją w sprawie odwołania producenta rolnego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ustalił, iż decyzja organu I instancji właściwie odzwierciedla tzw. obszar zatwierdzony (art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004) będący podstawą do redukcji płatności w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej wynikający z wykonanej kontroli na miejscu (zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Organ wskazał, że na mocy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) warunkiem otrzymania pomocy przez producenta rolnego jest utrzymanie gruntów zgodnie z normami w myśl rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U Nr 46, poz. 306, z późn. zm.), przez co w 2009 r. rozumie się między innymi - uprawę roślin lub ugorowanie w przypadku gruntów ornych; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca - w przypadku łąk. Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, że analiza materiału zgromadzonego podczas kontroli wykazuje, iż pomiar działki rolnej "A" w czasie kontroli na miejscu wynosi 2,38 ha. Wskazał przy tym, że wykonane podczas kontroli zdjęcia pokazują tereny nieuprawnione do dopłat, które wnioskodawca zadeklarował do płatności. Na przedmiotowych zdjęciach jednoznacznie widać, że na działce rolnej "A" znajduje się zbiornik wodny obrośnięty trzciną i krzewami, siedlisko z tzw. "szklarnią wirtualną" (szklarnia nie zajmuje powierzchni wolnostojącej) oraz zaniżenia terenowe również obrośnięte krzewami. Za bezpodstawne organ uznał zarzuty odwołującego, iż kontrolerzy nie uwzględnili faktu, że na obszarze 2,63 ha zasiana została rzodkiewka, którą następnie zebrano i zaorano. Organ zaznaczył, że inspektorzy terenowi zaliczyli do powierzchni uprawianej rolniczo również tereny tzw. mulczu, o którym nadmienia odwołujący, a więc cały teren możliwy do uprawy. Wyłączono z dopłat "zaniżenia terenowe" jak nazywa je wnioskodawca, gdyż wód wolnostojących oraz terenów zalewowych nie można zaliczyć do gruntów utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, a więc zgodnie z normami o jakich mowa w powołanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm. Wobec zarzutów odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego wyjaśnił, że stwierdzone na zadeklarowanej działce rolnej warzywa widoczne na zdjęciach, w tym pas chrzanu, również zostały zaliczone do powierzchni, do której przysługuje dopłata. Stwierdził ponadto, że stanowisko producenta, iż obniżenia terenu są ważnym elementem gospodarstwa ekologicznego z pewnością jest prawdziwe i nie jest negowane przez organy obu instancji, niemniej jednak nie stanowi podstawy, aby przyznać na te tereny dopłaty obszarowej. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podkreślił, że miarodajnym dla ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest stan faktycznego uprawiania gruntu przez wnioskodawcę, bez względu na istnienie i rodzaj podstawy prawnej władania tym gruntem. Pomiaru działek rolnych dokonano zgodnie z zasięgiem poszczególnych grup upraw, a nie z granicą działki ewidencyjnej. Istotne są bowiem granice zasiewów, a nie granice działek ewidencyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. podniósł, że organy administracji ograniczyły powierzchnię działki ekologicznej, co spowodowało zmniejszenie przysługujących mu płatności. Wskazał, że jako osoba prowadząca działalność ekologiczną otrzymuje corocznie certyfikat ekologiczny oraz certyfikat jakościowy i ilościowy wystawiany przez firmę certyfikującą dokonującą odpowiednich pomiarów na działce, na której uprawia warzywa. Z uwagi na występującą na jego działce bioróżnorodność (warzywa, owady, gady, płazy, EM-y) konieczne jest tworzenie zakrzaczeń, zapór przeciwwietrznych itp. wskutek czego trudne jest wydzielenie czystej powierzchni uprawy poszczególnych warzyw (por, seler, rzodkiewka). Do skargi skarżący załączył zdjęcia lotnicze oraz protokół przekazania nośnika z dokumentacją fotograficzną z kontroli producenta. Podał, iż kontrola, na podstawie której organ wydał zaskarżoną decyzję, nastąpiła po okresie suszy, w związku z czym zezwolił na wlanie wody do zaniżeń terenowych podczas remontu stawu gminnego, o czym poinformował właściwe organy. Wskazał, iż rzodkiewka była uprawiana w miesiącu marcu 2009 roku na obszarze 2,63 ha i została przed suszą całkowicie sprzątnięta, po czym wysiano mulcz koniczynowy z wsiewką kapusty pekińskiej. Znajdujące się w dokumentacji sprawy fotografie zostały wykonane dopiero w miesiącu wrześniu 2009 roku, w związku z czym zdaniem skarżącego, wszelkie uwagi organu nie dotyczyły powierzchni uprawowej z miesięcy marzec - maj, a stanowisko organu stanowi nadużycie i wycinkowe badanie jego działalności ekologicznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Obowiązujące w rozpatrywanej sprawie zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych, w tym Jednolitej Płatności Obszarowej, zostały określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W myśl art. 7 ust. 2 powyższej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu; 2) roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Stosownie do art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady WE nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. UE. L. 2003/270/1) do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4, a w myśl ust. 4 obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję; wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych. Z powyższej regulacji wynika, że płatności obszarowe są przyznawane do działek rolnych rozumianych jako wykorzystywane użytki rolne, w tym w szczególności grunty orne i trwałe użytki zielone. Z kolei trwałe użytki zielone zostały zdefiniowane w art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE. L. 2004/141/18), jako grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej, z wyłączeniem gruntu objętego systemami ugorowania zgodnie z art. 54 ust. 2 i art. 107 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszarów ugorowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2078/92 oraz obszarów ugorowanych zgodnie z art. 22-24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999. Wymaga ponadto podkreślenia, iż zasady określania powierzchni działek rolnych reguluje art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zgodnie z powołanym przepisem można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie; w innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. Dopuszcza się pod pewnymi warunkami zaliczenie do tej powierzchni jedynie żywopłotów, rowów i murów jeśli tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej lub użytkowania ziemi, przy czym ich szerokość nie przekracza 2 metrów. Warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest wobec tego faktyczne użytkowanie danego gruntu jako gruntu ornego, łąki, pastwiska czy sadu. Ustalenie zatem rzeczywistej powierzchni działek rolnych zgłoszonych do danej płatności jest warunkiem jej przyznania. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni zatwierdzonej w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a więc spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane. Różnice mogą zostać stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu bądź kontroli administracyjnej. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu ( art. 17 i art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 - Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r. Nr 30 poz.16). Podstawą zaskarżonej decyzji było ustalenie organu, dokonane w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 15 września 2009 r. w gospodarstwie wnioskodawcy, wskazujące na faktycznie użytkowany przez skarżącego obszar działki rolnej "A" – tj. 2,38 ha, a nie jak zadeklarowano we wniosku 2,63 ha. Prawidłowo, w ocenie Sądu organy przyjęły powyższe wyniki kontroli jako miarodajne dla dokonania ustaleń i brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich jako uzyskanych z pominięciem innych dowodów. W świetle ustaleń raportu z czynności kontrolnych nr 9015-00000001865/10 z dnia 15 września 2009 r. na działce rolnej "A" rośnie koniczyna; z relacji z producentem: w koniczynę wsiano kapustę pekińską (widoczne ślady zabiegu agrotechnicznego), na części działki obecne: marchew, seler, ogórki – ogródek przydomowy (warzywniak). Inspektorzy kontroli zastosowali kody: DR13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; DR6 – nie stwierdzono deklarowanej grupy upraw, stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana; DR23 – kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny. Jak wskazał organ odwoławczy w czasie kontroli zrobiono zdjęcia działki rolnej, a ponadto wykonano szkic kontrolowanej działki sporządzony na szkicach pomiaru działki oraz na wydrukach ortofotomapy obrazujących jej lokalizację. Wobec zarzutów skarżącego co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli wymaga podkreślenia, iż z protokołu kontroli wynika, że osoby dokonujące kontroli posiadały odpowiednie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, których numery zostały wpisane, stosowane przez nich urządzenia pomiarowe w postaci GPS, miały odpowiednie certyfikaty i zaświadczenia pozwalające na wykonywanie kontroli obszarowych. Ponadto raport z czynności kontrolnych został poddany ocenie, a następnie po uzupełnieniu uwag przez Wykonawcę, także zatwierdzony przez wykwalifikowanego pracownika Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (w dalszej części BKM), o czym świadczy znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy formularz oceny raportu z czynności kontrolnych. Zauważyć również należy, iż skarżący skorzystał z prawa wniesienia zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych, które zostały rozpoznane przez BKM. W piśmie z dnia 4 listopada 2009 r. BKM podtrzymało wyniki kwalifikowalności powierzchni dla działki rolnej A dokonane przez Wykonawcę, jako poprawne. Stwierdziło bowiem, że po przeanalizowaniu raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz zdjęć na działkach ewidencyjnych stwierdzono zbiornik wodny obrośnięty trzciną i krzewami, siedlisko wraz z tzw. "szklarnią wirtualną", a także zaniżenie terenowe również obrośnięte krzewami. BKM wyjaśniło ponadto, że tereny te zostały wyłączone z pomiaru powierzchni, ponieważ zgodnie z obowiązującą Instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie przysługuje do nich płatność bezpośrednia. W związku z powyższym zasadna jest argumentacja organu odwoławczego prezentowana w zaskarżonej decyzji. Wobec zarzutów skargi, ponownie za organem należy zauważyć, iż inspektorzy terenowi zaliczyli do powierzchni uprawianej rolniczo również tereny tzw. mulczu, a więc cały obszar możliwy do uprawy. Do powierzchni tej zaliczono także widoczne na zdjęciach warzywa wieloletnie, w tym pas chrzanu. Natomiast zastosowane w raporcie z kontroli kody DR6 – nie stwierdzono deklarowanej grupy upraw, stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana oraz DR23 – kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny – świadczą, iż wzięto pod uwagę podnoszony przez wnioskodawcę fakt uprawy rzodkiewki na deklarowanej działce rolnej w marcu – maju 2009 r. Zasadnie zatem organy wyłączyły z kwalifikowanej powierzchni działki rolnej "A" zbiornik wodny obrośnięty trzciną i krzewami, siedlisko z tzw. "szklarnią wirtualną" oraz zaniżenia terenowe obrośnięte krzewami. Bez wątpienia obszar ten jako tereny zalewowe i wody wolnostojące nie można zaliczyć do gruntów utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, a więc zgodnie z normami, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 46, poz. 306 ze zm.). Jak wynika bowiem z powołanych powyżej przepisów prawnych płatności bezpośrednie przysługują do gruntów rolnych faktycznie użytkowanych przez wnioskodawcę, utrzymywanych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Bez znaczenia zatem jest podnoszony przez skarżącego fakt, iż w marcu – maju 2009 r. na zaniżeniach terenowych posiana była rzodkiewka, skoro w dniu kontroli stwierdzono, że obszar zajęty przez te zaniżenia jest zalany wodą, czego nie kwestionował skarżący, a zatem nie był uprawiany rolniczo - utrzymany zgodnie z normami - przez cały rok kalendarzowy 2009. Podkreślić ponadto należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie zanegował, iż obniżenia terenu są ważnym elementem gospodarstwa ekologicznego, niemniej jednak stwierdził, że nie stanowią podstawy, aby przyznać na nie dopłaty obszarowej. Słusznie ponadto organ II instancji przyjął, iż nie ma wpływu na przyznanie skarżącemu Jednolitej Płatności Obszarowej podnoszona przez niego okoliczność prowadzenia działalności ekologicznej oraz otrzymywania corocznie certyfikatu ekologicznego. Wymaga wyjaśnić, iż certyfikat ekologiczny przyznawany jest producentom rolnym, którzy spełniają wymagania określone w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 116, poz. 975) oraz rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.). W niniejszej sprawie przyczyną zmniejszenia przyznanej skarżącemu płatności była różnica między powierzchnią działki rolnej zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu. Płatności obszarowe – jak wykazano powyżej - są przyznawane do działek rolnych lub ich części, czyli powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo, co skutkuje koniecznością wyłączenia z tych płatności wszystkich powierzchni niespełniających powyższego wymogu niezależnie od tego, że obszar wyłączony może korzystać z innego rodzaju dofinansowania, co jednak nie rodzi żadnych uprawnień w zakresie płatności obszarowych. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, powierzchnia ewidencyjna działki nie musi pokrywać się z powierzchnią faktycznie użytkowaną (uprawianą) i w razie rozbieżności decydujący na gruncie postępowania w przedmiocie płatności jest rzeczywisty obszar gruntu, na którym prowadzona jest określona uprawa, ustalony zgodnie z wynikami kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07). Wobec powyższego prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich powierzchnię działki rolnej niezgodnie ze stanem faktycznym, co zasadnie uznane zostało za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i – stosownie do art. 51 ust. 1 powołanego rozporządzenia - skutkować musiało pomniejszeniem przyznanej skarżącemu Jednolitej Płatności Obszarowej. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które stanowiłby podstawę wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy Sąd uznał skargę za bezzasadną i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło