III SA/Po 825/14

Dnia 17 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M J na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności w części dotyczącej składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych oddala skargę |Pismem z dnia 12 lutego 2014 r. M wniósł o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek powołując się na trudną sytuację materialno | |– bytową (skromna emerytura) oraz pogarszający się stan zdrowia. | |Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 28 ust. 1 i art. 32 | |ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), umorzył postępowanie jako | |bezprzedmiotowe w stosunku do części składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. | |W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek – zgodnie z treścią art. | |28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednak w myśl art. 30 powołanej ustawy przepis ten nie ma | |zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Oznacza to więc, iż składki za zatrudnianych | |pracowników w części finansowanej przez nich samych nie mogą być przedmiotem postępowania umorzeniowego. | |Zakład wyjaśnił, że wobec braku podstaw prawnych do rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia składek w części finansowanej przez osoby | |ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek postępowania w sprawie umorzenia tych należności jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na | |podstawie art. 105 § 1 Kpa. | |Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. | |Wnioskodawca podkreślił, że składki winny być umorzone, gdyż nie jest w stanie ich zapłacić ze względu na wiek i stan zdrowia. | |Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. | |W uzasadnieniu organ ponownie, jak w decyzji z [...] r., wyjaśnił że art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wyklucza | |możliwość umorzenia składek w części finansowanej przez osoby ubezpieczone niebędące płatnikami tych składek. | |W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M wskazał na konieczność umorzenia przedmiotowych składek z uwagi na trudną | |sytuację materialną i zdrowotną. | |W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację przedstawioną w | |zaskarżonej decyzji. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | | | |Skarga okazała się nieuzasadniona. | |Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych | |(Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. | |t. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem | |zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania i nie są uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. | |W rozpatrywanej sprawie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu | |składek w stosunku do części składek – finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. | |Zgodnie z powołanym, w obu decyzjach Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przepisem art. 28 ustawy z dnia 13 października 1983 r. o systemie | |ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442), dalej u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części | |przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 – 4. W myśl ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej | |nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Według zaś ust. 3 całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: | |– dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo | |pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego | |wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, | |– sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361| |pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, | |– nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, | |następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – | |Ordynacja podatkowa, | |– nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, | |– wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, | |– naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, | |– jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. | |Pod pojęciem należności z tytułu składek należy, zgodnie z art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy rozumieć: składki, odsetki za zwłokę, koszty | |egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. | |Jednocześnie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te | |ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a ustawy). Zgodnie z| |§ 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania | |należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli | |zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to| |zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: | |– gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,| |– poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z | |tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, | |– przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej | |zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. | |Powołana powyżej szczególna regulacja dotyczy jednak wyłącznie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne | |ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Umorzeniu na tej podstawie nie podlegają zatem składki | |finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. | |Tak więc okoliczności, które mogą stanowić w świetle wskazanego wyżej art. 28 ust. 3a ustawy i Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i | |Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne | |(Dz. U. Nr 141, poz. 1365), przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek, mogą mieć znaczenie tylko w przypadku | |rozpoznawania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek| |(zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2676/07, Lex nr 505502, wyrok NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. | |akt II GSK 702/08, Lex nr 522555). | |Art. 30 u.s.u.s. stanowi, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. | |W tym stanie rzeczy, skoro wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek obejmował również składki finansowane przez | |ubezpieczonych (pracowników) niebędących płatnikami właściwym rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 Kpa. Brak | |jest bowiem przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s. (zob.| |wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 495/08, Lex nr 484058). | |W tym stanie rzeczy skarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia postępowania w | |sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek – w części dotyczącej składek za pracowników, w części finansowanej przez | |ubezpieczonych w pełni odpowiada prawu. | |Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. | | | | | | |