III SA/Po 869/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd. Jolanta Parulska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/T.M. Geremek Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta orzekł – na podstawie art. 9 ust. 2 b, art. 15 ust. 2 oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960) – o wymeldowaniu W. M. z mieszkania położonego w P., przy ul. [...]. Organ I instancji podniósł w uzasadnieniu orzeczenia, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] ( sygn. [...]) orzeczono o jego eksmisji z powyższego lokalu, która została przeprowadzona przez komornika w dniu [...].07.2004r. W trakcie postępowania W. M. podniósł, iż jest właścicielem spornego lokalu, w którym znajdują się ciągle jego rzeczy. Od roku 2000 przed Sądem Rejonowym toczy on spór z byłą żoną D. M. o podział majątku małżeńskiego. Przeciw wymeldowaniu miał też świadczyć fakt wszczęcia postępowań z jego skargi na czynności komornika (dotyczących przedmiotowej eksmisji ) oraz postępowania przeciwegzekucyjnego. Wizja lokalowa dokonana w dniu [...].08.2004r. ujawniła, że lokal nie jest zamieszkiwany przez nikogo, a zarząd nad nim sprawuje D. M. Ponieważ W. M. nie przebywa faktycznie w spornym mieszkaniu organ I instancji orzekł o jego wymeldowaniu. W odwołaniu od powyższego orzeczenia W. M. wniósł o jego uchylenie oraz oddalenie wniosku D. M. o wymeldowanie go z lokalu. Organowi I instancji zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 i art. 81 kpa. Według niego nie opuścił on przedmiotowego mieszkania na trwałe i w sposób dobrowolny – egzekucja komornicza została bowiem dokonana bezprawnie. Z jego inicjatywy toczą się postępowania ze skargi na czynności komornika, z powództwa przeciwegzekucyjnego oraz skargi o wznowienie postępowania rozwodowego. Pozostaje on ponadto właścicielem spornego lokalu. Naruszenie art. 10 § 1 kpa polegać miało na uniemożliwieniu odwołującemu się możliwości zapoznania się z notatkami służbowymi sporządzonymi w dniu [...].08.2004 r. i [...].08.2004r. oraz z pismem jego byłej żony z dnia [...].08.2004r. Nie został on także zawiadomiony o terminie przeprowadzenia wizji lokalowej. Wojewoda decyzją nr [...] z [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, iż W. M. nie przebywa faktycznie w lokalu którego pozostaje współwłaścicielem, co uzasadniało jego wymeldowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. M. wniósł o uchylenie decyzji I instancji. Powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu, dotyczące niedobrowolnego opuszczenia spornego lokalu, zarzucając też liczne naruszenia prawa w trakcie procesu rozwodowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian.). Zgodnie z treścią przepisu art. 9 ust. 2 b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Art. 15 ust. 2 ustawy określa natomiast przesłanki wymeldowania, którymi są fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego (trwającego ponad 2 miesiące) oraz nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych niniejszej sprawy nie stwierdził naruszenia powyżej przytoczonych przepisów prawa, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący nie przebywa faktycznie w spornym lokalu od momentu przeprowadzenia eksmisji w dniu [...].07.2004r. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne toczyło się na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] (sygn. [...]), którym rozwiązano małżeństwo D. M ze skarżącym W. M. oraz orzeczono o jego eksmisji ze spornego lokalu. Eksmisja powyższa została zatem przeprowadzona na podstawie prawidłowego tytułu egzekucyjnego, przewidzianego w art. 777 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania cywilnego i zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Prawomocny wyrok orzekający eksmisję wiąże przy tym na podstawie art. 365 § 1 powyższej ustawy nie tylko sąd, który go wydał, lecz również inne sądy oraz organy państwowe. Sądy administracyjne nie są zatem władne poddawać ocenie trafność takiego wyroku (zob. m .in. wyrok NSA z 05.10.2000r., sygn. akt V SA 234/00, LEX nr 80641 ). Z tego względu wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości związanych z postępowaniem rozwodowym toczonym przed Sądem Okręgowym nie miały znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy sądowoadministarcyjnej. Na skutek eksmisji skarżący nie przebywa od dnia [...].07.2004r. w spornym mieszkaniu, co potwierdziły strony postępowania oraz wizja lokalowa z [...].08.2004r. Wobec tego organy ewidencyjne przyjęły prawidłowo, iż skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, albowiem został z niego usunięty w ramach procedury eksmisyjnej przewidzianej przepisami prawa i nie może w nim przebywać. Ponieważ nie dopełnił on przy tym obowiązku wymeldowania się zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które skutkować winny wydaniem orzeczenia o jego wymeldowaniu. Kwestia meldunkowa służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt przebywania danej osoby w określonym miejscu. Nie jest ona wobec tego powiązana w żaden sposób z problematyką posiadania uprawnień do przebywania w lokalu lub ich utraty. Skarżący złożył wprawdzie skargę na postanowienie komornika sądowego z dnia [...].07.2004r. o umorzeniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na skutek wykonania eksmisji – sygn. akt [...] (sprawa zarejestrowana w Sądzie Rejonowym pod sygnaturą [...]), jednakże w ocenie Sądu kwestia ta nie mogła mieć wpływu na wynik postępowania w przedmiocie wymeldowania skarżącego. Skarga na czynności komornika przewidziana w przepisie art. 767 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego jest bowiem środkiem służącym do zaskarżania ewentualnych uchybień o charakterze wyłącznie proceduralnym, związanych bezpośrednio z czynnościami dokonywanymi przez komornika lub zaniechaniem przez niego dokonania określonych czynności. Stanowi ona zatem środek obrony formalnej, a nie obrony merytorycznej ukierunkowanej na badanie dopuszczalności i zasadności egzekucji (zob. m. in. red. K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2000, s. 797; red. A. Jakubecki, Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny komentarz, Kraków 2005 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 21.01.1998r., I ACz 21/98, Apel.-Lub. 1998/2/10 ). Sposobem na merytoryczną obronę dłużnika przed egzekucją pozostaje wobec tego jedynie powództwo opozycyjne przewidziane w przepisie art. 840 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, przy czym nie może ono prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem, korzystającym z powagi rzeczy osądzonej (zob. m. in. uchwała Sądu Najwyższego z 17.04.1985r., III CZP 14/85, OSNC 1985/12/192; wyrok Sądu Najwyższego z 12.12.1972r., II PR 372/72, OSP 1973/11/222 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 03.10.2003r., I ACa 135/03, OSA 2005/7/29). Dłużnik żądający pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności może zatem - zgodnie z art. 840 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania cywilnego - kwestionować w ramach takiego powództwa samo istnienie obowiązku stwierdzonego danym tytułem egzekucyjnym, ale wyłącznie w sytuacji, gdy tytuł ten nie jest orzeczeniem sądu. Może też powoływać się na zdarzenia zaistniałe już po powstaniu tytułu egzekucyjnego, jeżeli jego zdaniem doprowadziły one do wygaśnięcia zobowiązania, albo spowodowały niemożliwość jego skutecznego wyegzekwowania (art. 840 § 1 pkt. 2 ustawy). Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Analizując natomiast zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd zauważył nieprawidłowości związane z dokonaniem w dniu [...].08.2004 r. przedmiotowej wizji lokalowej, określonej przez organ I instancji mianem "kontroli zameldowania" (k. 25 akt administracyjnych). Wizja ta została bowiem przeprowadzona bez udziału skarżącego, który był stroną niniejszego postępowania meldunkowego na zasadzie art. 28 Kpa. Stwierdzić jednak należy, iż nie było to uchybienie proceduralne, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonych orzeczeń, albowiem wizja ta miała na celu zbadanie, czy skarżący faktycznie opuścił lokal, co stanowiło przecież okoliczność bezsporną w niniejszej sprawie. Została ona potwierdzona przez obie strony (w tym samego skarżącego) oraz wynikała bezpośrednio z samego faktu dokonania eksmisji. Ta czynność organu I instancji nie była zatem niezbędna dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z tego właśnie względu nie było podstaw do uznania, iż powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na jej wynik, a tylko taki rodzaj uchybienia skutkować może wyeliminowaniem danego orzeczenia z obrotu prawnego – zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ). Ponieważ Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi W. M., orzekł – na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o jej oddaleniu. /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/T. Geremek Za nieobecnego Sędziego /-/M.Koswewska