III SA/Po 876/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydzielenia działki pod drogę publiczną postanawia: odrzucić skargę /-/W. Długaszewska Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 93 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) oraz art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził, że powstała w wyniku podziału działka nr [...] o powierzchni [...] ha została wydzielona pod poszerzenie publicznej drogi gminnej i z mocy prawa przechodzi na własność Gminy Ł. z dniem, w którym decyzja zatwierdzając podział stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy wskazał, że wydaną przez niego decyzją z dnia [...] nr [...] został zatwierdzony projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie W., gmina Ł., polegający na podziale działki nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. będącej własnością małżonków H. M. i A. M. na [...] działki. Po przytoczeniu treści art. 98 ust. 1 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ I instancji stwierdził, że ze względu na brak w decyzji z dnia [...] rozstrzygnięcia o wydzieleniu nieruchomości pod drogę publiczną, w przedmiotowej decyzji należało stwierdzić, iż działka nr [...] o powierzchni [...] ha została wydzielona pod poszerzenie drogi gminnej i przeszła z mocy prawa na własność Gminy Ł. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. M. żądając jej zmiany przez skorygowanie oznaczenia i powierzchni działki nr [...] określonej w zatwierdzonym projekcie podziału nieruchomości położonej w W. prawomocną decyzją Wójta Gminy z dnia [...] do granic określonych w planie zagospodarowania przestrzennego terenów mieszkalnych. Ponadto wniósł o zmianę przedmiotowej decyzji przez ustalenie, że działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² stanowią nowe drogi dojazdowe oznaczone na planie symbolami KD i są drogami publicznymi gminnymi. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie określenia statusu nowo określonych działek drogowych. Wobec powyższego organ II instancji uznał, że nie było podstawy prawnej do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowym zakresie ani w decyzji podziałowej, a tym bardziej w odrębnym orzeczeniu. W konsekwencji stwierdził, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Wójt Gminy. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu pisma stwierdził, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna. Powołując się na ugruntowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego jak również sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) – w dalszej części zwanej p.p.s.a. – sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu za słuszne należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczemu, że w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy nie posiada legitymacji procesowej - a tym samym interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. - do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Zasadnie organ II instancji podkreślił, iż powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Należy zatem wskazać, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a wcześniej administracyjnego nie może być gmina, której organ wydał zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji. Jej rola w postępowaniu skończyła się bowiem z chwilą wydania zindywidualizowanego aktu prawnego (decyzji) skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej (wyrok NSA z 15.02.2006r., I OSK 460/05, LEX nr 193976). Argumentując powyższe stanowisko zaznaczyć należy, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym wyznaczona jest przepisami prawa pozytywnego. Może być ona jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy o postępowaniu administracyjnym przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej, wówczas będzie on działał w interesie jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie gminie wykonywania zadań publicznych, obejmujących sprawowanie administracji publicznej w zakresie zadań własnych oraz zadań zleconych administracji rządowej (art. 2 ust. 1, art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z póź zm.) – zwana w dalszej części u.s.g.) i w konsekwencji prowadzenie przez jej organy postępowań administracyjnych w indywidualnych sprawach, ogranicza zakres uprawnień procesowych tej jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej. W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy działa na mocy przyznanego mu przez ustawę z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) upoważnienia do rozstrzygania w indywidualnych sprawach w formie decyzji administracyjnej. Jest organem rozstrzygającym w I instancji, wykonuje zatem władztwo publiczne. W konsekwencji nie może w przedmiotowym postępowaniu występować również jako strona, której interesu prawnego dotyczy postępowanie. Choć w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. wyraźnie zaliczono do zadań własnych gminy "gospodarkę nieruchomościami", to jednak okoliczność ta nie uzasadnia posiadania przez gminę działającą jako organ I instancji statusu strony w postępowaniu administracyjnym i postępowaniu sądowoadministracyjnym. Fakt, że przedmiotowa sprawa dotyczy przejścia na własność gminy odpowiednich działek może przesądzać o jej interesie faktycznym, a nie o interesie prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. W przypadku, gdy organ I instancji nie ma uprawnienie do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego, skargę na podstawie art. 8 p.p.s.a. może wnieść prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przy czym żadne uregulowanie prawne nie stoi na przeszkodzie temu, aby zawiadomienie tych organów w takiej sytuacji pochodziło od gminy. Wskazać również należy, iż nadrzędnym celem postępowania administracyjnego przed organem wyższego stopnia, jak i postępowania sądowoadministracyjnego jest ochrona obywatela przed niezgodnym z prawem działaniem władz publicznych. Sądy administracyjne nie rozpatrują natomiast odwołań organów niższego stopnia od decyzji organów wyższego stopnia, którym np. uchylono ich rozstrzygnięcie. Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie Wójtowi Gminy nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi na decyzję organu II instancji. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie wniesienie skargi jest niedopuszczalne i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/W. Długaszewska