III SA/Po 879/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-03-06
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Tadeusz M. Geremek, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej przez pracownika sklepu, który nie jest bezpośrednim pracownikiem podmiotu posiadającego zezwolenie na sprzedaż alkoholu, stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych?Ratio decidendi
Jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej, nawet jeśli dokonana przez osobę niebędącą bezpośrednim pracownikiem podmiotu posiadającego zezwolenie, stanowi naruszenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie i obliguje organ do cofnięcia zezwolenia. Podmiot posiadający zezwolenie ponosi odpowiedzialność za organizację sprzedaży w taki sposób, aby zapobiec takim naruszeniom.Stan faktyczny
Prezydent Miasta cofnął spółce A zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej. Powodem wszczęcia postępowania było pismo Prokuratury Rejonowej, a sprzedawczyni została uznana winną przez Sąd Rejonowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy. Spółka A wniosła skargę do WSA, zarzucając organom brak ustosunkowania się do jej argumentów i brak własnych ustaleń faktycznych, a także podnosząc, że alkohol sprzedała osoba niebędąca jej pracownikiem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) . WSA Mirella Ławniczak Protokolant : st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kwiecińska /-/ T. M. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia [...].nr [...] Prezydent Miasta cofnął spółce A. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu w sklepie w P. Powodem cofnięcia zezwolenia była sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej w ww. placówce.
W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem Prokuratury Rejonowej z dnia [...]. informującym o fakcie sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej w ww. sklepie. W powyższej sprawie Wyrokiem Sądu Rejonowego sprzedawczyni w sklepie – T.M. – została uznana winną występku z art. 43 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi polegającego na tym, że w dniu [..]. wbrew przepisom ustawy sprzedała alkohol w postaci dwóch butelek nalewki o nazwie "Wiśnia" W.K. będącemu pod wpływem alkoholu (1,44 mg/l w wydychanym powietrzu).W związku z tym zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1a ww. ustawy organ cofnął zezwolenie na sprzedaż alkoholu ww. punkcie.
Orzekając na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, iż fakt sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej został potwierdzony przez Sąd Rejonowy, który uznał sprzedawczynię winną sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej. Mając na uwadze obowiązujące przepisy – za sprzedaż alkoholu osobom nieletnim, nietrzeźwym w danym punkcie odpowiada przedsiębiorca, któremu wydano zezwolenie na sprzedaż alkoholu w tym miejscu. Bez znaczenia jest fakt, iż alkohol sprzedała osoba nie będąca pracownikiem podmiotu posiadającego zezwolenie na sprzedaż alkoholu, ponieważ zezwolenie na sprzedaż alkoholu w ww. punkcie posiada spółka A, która jest odpowiedzialna za handel alkoholem w oznaczonym miejscu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła spółka A zarzucając organom I i II instancji, iż w toku postępowania nie ustosunkowały się do zagadnień poruszanych przez skarżącą, ponadto nie dokonały w zakresie stanu faktycznego własnych ustaleń. Dodatkowo skarżąca spółka podnosi, że organ odwoławczy a priori stwierdził, że skoro organ I instancji cofnął zezwolenie ze względu na sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej to musiały ku temu istnieć niezbite dowody. Skarżąca zarzuca, iż alkohol sprzedała osoba nie będąca pracownikiem podmiotu posiadającego zezwolenie, a przez fakt, iż sprzedawczyni zaniechała "czynnego" udziału w postępowaniu sądowym uniemożliwiła skarżącej spółce wyjaśnienie sprawy. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( t.j. – Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1231 ze zm. ) organ administracji cofa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w tym sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.
W ocenie Sądu z powyższego przepisu wynika jednoznacznie obowiązek cofnięcia wydanego przez organ zezwolenia na sprzedaż alkoholu już w przypadku jednorazowego stwierdzenia złamania jednej z zasad takiej sprzedaży określonej w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w tym również w razie przekroczenia zakazu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej, zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Skoro bowiem organ zezwalający został zobligowany do cofnięcia zezwolenia "w przypadku" nieprzestrzegania zasad sprzedaży wymienionych w ustawie, to przyjąć należy - przy zastosowaniu reguł wykładni gramatycznej (językowej) – iż chodzi o każdy taki przypadek, nawet mający wymiar jednostkowy ( pojedynczego zdarzenia ). Analiza treści art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wskazuje zresztą, iż w sytuacji, kiedy ustawodawca zakładał jako przesłankę wymogu cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powtarzalność określonych zdarzeń, to wskazał ją wprost, tak jak uczynił to w ust. 10 pkt. 3 tego artykułu, gdzie jako podstawę obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia wymieniono "powtarzające się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócenie porządku publicznego w związku ze sprzedażą alkoholu".
Ponieważ wykładnia językowa powyższego przepisu dała rezultat jasny i jednoznaczny to należało oprzeć się na jej wyniku, bez potrzeby odwoływania się do wykładni systemowej lub funkcjonalnej (zob. m.in. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 79-82, 85-88, 115-117; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 08.06.1999r., SK 12/98, OTK 1999/5/96; wyrok Sądu Najwyższego z 08.05.1998r. N, I CKN 664/97, OSNC 1999/1/7; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.1993, S.A./Po 2462/92, Pr. Gosp. 1993/5/8). Wobec powyższego zasadny jest wniosek, iż jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej stanowiła naruszenie zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartymi w ustawie, które winno skutkować wydaniem decyzji cofającej zezwolenie na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy ( zob. też wyrok NSA z 27.09.2005r., II GSK 148/05, LEX nr 179657 ). Sam fakt sprzedaży napojów alkoholowych osobie nietrzeźwej przez pracownicę przedmiotowego sklepu pozostawał w niniejszej sprawie okolicznością bezsporną, wykazaną w trakcie postępowania karnego prowadzonego przeciwko T.M., zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego i wymierzeniem grzywny sprzedawczyni w wysokości 400 zł. Mając to na uwadze Sąd podziela stanowisko organów administracji, że nie zachodziła tym samym potrzeba dokonywania szczegółowych ustaleń, czy sprzedaż alkoholu nastąpiła z winy umyślnej, czy nieumyślnej, a tym bardziej czy sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej w ogóle miała miejsce, gdyż to wszystko wynika z ww. orzeczenia Sądu Rejonowego.
Odnośnie kwestii odpowiedzialności skarżącej spółki Sąd uznał, iż to na podmiocie posiadającym zezwolenie na sprzedaż alkoholu w oznaczonym miejscu spoczywa szczególny obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał żaden przypadek złamania którejkolwiek z zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. Nie może zatem skarżąca uniknąć zastosowania sankcji wynikającej z powołanego przepisu poprzez wykazywanie, że to pracownik innego podmiotu dokonał niezgodnej z prawem sprzedaży alkoholu. Przyjęcie stanowiska skarżącej spółki prowadziłoby do sytuacji, w której każdy kolejny ajent mógłby łamać zasady handlu napojami alkoholowymi bez ujemnych konsekwencji dla posiadającej zezwolenie skarżącej spółki, gdyż uprawniona zasłaniałaby się faktem, że to sprzedawca innego podmiotu niż posiadający zezwolenie dokonał niezgodnej z prawem sprzedaży. Taka sytuacja mogłaby prowadzić do permanentnego łamania regulacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozbawiając organy administracji de facto możliwości kontrolowania handlu alkoholem i stosowania sankcji zawartych w przedmiotowej ustawie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzeczono, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o jej oddaleniu.
/-/ M. Ławniczak /-/ T.M. Geremek /-/ M. Kwiecińska
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło