III SA/Po 89/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 stycznia 2026 r. sprawy ze sprzeciwu Prokuratora od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty planistycznej postanawia odrzucić sprzeciw. Decyzją z 31 stycznia 2025 r. ([...]) Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. (dalej: Dyrektor [...] lub organ I instancji) ustalił jednorazową opłatę w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] [omyłkowo określonej w decyzji mianem ulicy "[...]" – uw. Sądu], zapisanej w dniu zbycia w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb N., arkusz mapy 11, działki nr [...] i [...], na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w rejonie ulicy [...] - część wschodnia A oraz zobowiązał do wniesienia tej opłaty spółkę T. S.A. z siedzibą w P. (zwaną dalej "Spółką"). Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę, reprezentowaną przez r. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO" lub "organ II instancji") – decyzją z 30 czerwca 2025 r. ([...]), wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – uchyliło ww. decyzję Dyrektora [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja SKO została doręczona stronie oraz organowi I instancji 17 lipca 2025 r. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia sprzeciwu od niej. Pismem z 28 sierpnia 2025 r. zatytułowanym "WNIOSEK" (znak: [...]) Dyrektor [...] zwrócił się do Prokurator (zwanego dalej Prokuratorem lub Skarżącym) "o rozważenie możliwości skierowania przez Prokuratora skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu" na ww. decyzję SKO, wskazując jako podstawę swego wniosku przepisy art. 50 § 1 w zw. z art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Pismem z 14 października 2025 r. zatytułowanym "SKARGA" (znak: [...]) Prokurator zaskarżył w całości ww. decyzję SKO i – zarzuciwszy jej naruszenie art. 136 § 1 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez ten ostatni organ, mimo że rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, a także poprzez zaniechanie skorzystania przez organ II instancji z możliwości przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na podstawie "art. 145 § 1 ust. 1 pkt c" p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a nadto o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Zakwalifikowawszy "skargę" Prokuratora jako sprzeciw od decyzji w rozumieniu art. 64a i nast. p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – postanowieniem z 2 grudnia 2025 r. o sygn. akt IV SA/Po 964/25 – na podstawie art. 64d § 2 p.p.s.a. przekazał sprawę do rozpoznania na rozprawie. W wyniku reorganizacji wydziałów orzeczniczych tut. Sądu, niniejszej sprawie została nadana nowa sygnatura akt: III SA/Po 89/26 (k. 39 i 40 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że zaskarżona decyzja SKO została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz że Prokurator nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym jej wydanie. W myśl art. 64a p.p.s.a. – dodanego (wraz z całym rozdziałem 3a działu III p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. – od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (zwany "sprzeciwem od decyzji"). Zgodnie z art. 64c § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Stosowne pouczenie o ww. środku zaskarżenia i zasadach jego wnoszenia zostało zamieszczone w zaskarżonej decyzji SKO. Należy wyjaśnić, że w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 2608/23 (ONSAiWSA 2024/4, poz. 51) została sformułowana teza, w myśl której: "Określony w art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) termin na wniesienie sprzeciwu dotyczy również prokuratora, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Odesłanie przewidziane w art. 64b § 1 p.p.s.a. nie daje podstawy do stosowania w postępowaniu ze sprzeciwu przepisu art. 53 § 3 p.p.s.a." Pogląd ten upowszechnił się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienia NSA: z 14.11.2023 r., I OZ 499/23; z 14.12.2023 r. I OZ 583/23; z 28.12.2023 r., I OZ 572/23; a także wyrok NSA z 08.08.2024 r., I OSK 1069/24; wszystkie przytaczane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądowe są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontrolowanej sprawie Prokurator wniósł sprzeciw od decyzji SKO (błędnie nazwany "skargą") niemal równe trzy miesiące po doręczeniu stronie (Spółce) zaskarżonej decyzji – a więc z ewidentnym uchybieniem ustawowego, 14-dniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Z tych względów nie było potrzebne ani celowe rozważenie przez Sąd dyskusyjnej kwestii, czy prokurator dysponuje w ogóle legitymacją procesową do wnoszenia sprzeciwów od decyzji (odpowiednio: sprzeciwów od postanowień – zob. art. 64f p.p.s.a.) kasatoryjnych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sprzeciw Prokuratora odrzucił.