III SA/Po 896/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-11-08
Skład orzekający: WSA Walentyna Długaszewska, WSA Marzenna Kosewska, Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną samochodu osobowego, opierając się na dokumentach uzyskanych od zagranicznych władz celnych, pomimo przedłożenia przez zgłaszającego rachunku o niższej wartości?Ratio decidendi
Organy celne prawidłowo ustaliły rzeczywistą wartość celną samochodu, opierając się na dokumentach uzyskanych od austriackich władz celnych, które wykazały wyższą wartość pojazdu niż wskazana w rachunku przedłożonym przez zgłaszającego. Wartość celna powinna być ustalona na podstawie tych dokumentów, zwłaszcza w kontekście ustaleń śledztwa prokuratorskiego dotyczącego mechanizmu importu pojazdów z zaniżoną wartością.Stan faktyczny
A. P. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy, dołączając rachunek o wartości [...] CAD. Organy celne, weryfikując dokumenty z austriackimi władzami celnymi, ujawniły rachunek sprzedaży o identycznym numerze nadwozia, wystawiony na kwotę [...] ATS, oraz inne dokumenty wskazujące na wyższą wartość pojazdu. Po przeprowadzeniu postępowania celnego, organy celne uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty długu celnego i wezwały do uiszczenia niedoboru cła. Skarżący kwestionował ustalenia organów, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant : ref. staż. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Bejgerowska /-/ W. Długaszewska /-/ M. Kosewska EW WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
W dniu [...]roku M.J., działający w imieniu A. P., na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] roku, zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki Toyota [...], wyprodukowany w [...] roku, nr nadwozia[...].
Do zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr [...] dołączono rachunek z dnia [...] roku wystawiony przez firmę "A" opiewający na [...] oraz ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] roku, w której określono stopień zużycia pojazdu na 60%.
Zgłoszony samochód objęto procedurą dopuszczenia do obrotu.
W dniu [...] roku Urząd Celny przekazał materiały dotyczące sprowadzania nowych samochodów przez K. P., których wartość zgłaszana do odprawy celnej była zaniżana. Organ celny I instancji w oparciu o wskazana wyżej informacje wystąpił za pośrednictwem Biura "B" do [...] władz celnych o zweryfikowanie faktur przedkładanych do odpraw celnych, w związku z podejrzeniem zaniżenia wartości celnej sprowadzanych do Polski samochodów przez K. P. , w tym także rachunku dotyczącego samochodu marki Toyota [...].
W wyniku przeprowadzonej przez austriackie służby celne weryfikacji wskazanego wyżej rachunku dotyczącego samochodu marki Toyota [...], ujawniono rachunek sprzedaży samochodu o identycznym numerze identyfikacyjnym nr [...], co zgłoszony w przedmiotowej sprawie, wystawiony przez Firmę "C" z dnia [...] roku na firmę "A" opiewający na kwotę [...], a także zamówienie na samochód marki Toyota [...] złożone w [...] roku przez K.P. w firmie "C" na K. P. opiewające na kwotę [...] oraz zgłoszenie celne do objęcia towaru procedurą wywozu z austriackiego obszaru celnego z dnia [...] roku, w którym zadeklarowana wartość statystyczna wynosi [...]ATS.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne w sprawie uznania za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] dotyczące zgłoszonego samochodu. Zaś decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] skierowaną do A.P., M.J. i K.P., wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 262, art. 23§1, art. 65§4 pkt 2 lit. b, c, art. 83, art. 85 § 1, art.209 § 3, art. 221, art. 254 § 4 kodeksu celnego, uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego oraz zapisu w polach 12,22,42,46,47 typ 11 oraz wezwał dłużników do uiszczenia niedoboru cła w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Urzędu Celnego powołał się na wyniku weryfikacji dokonanej przez austriackie służby celne dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku, w tym postanowienia Układu Europejskiego i Protokół 6 UE. Stosowanie do art. 23§ 1 i art. 85 § 1 kodeksu celnego uznał, iż wartość celna sprowadzonego samochodu wraz z kosztami transportu wynosi [...]ATS. Natomiast odpowiedzialność A.P. przyjęto na podstawie art. 209 § 3 kodeksu celnego, jako osoby, w imieniu której dokonano zgłoszenia celnego, na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, właściciela samochodu.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. P., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy organowi I instancji, podniósł, m.in., że za przedmiotowy samochód zapłacił [...] CAD i wartość ta została potwierdzona opinią rzeczoznawcy.
Pismem z dnia [...] roku Główny Urząd Ceł, w związku z tym , jak wskazano w piśmie, że przedmiotowy pojazd, zgodnie z opinią biegłego załączoną do zgłoszenia celnego, był sprowadzony na polski obszar celny w stanie uszkodzonym, zwrócił się do A.P. o przesłanie dokumentów potwierdzających dokonywanie napraw uszkodzonych elementów samochodu ( kosztorys napraw) i uzupełnienie brakujących elementów ( rachunki zakupu części) przed dopuszczeniem go do ruchu i zarejestrowaniem w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta Z. .
A. P. w odpowiedzi na wskazane wyżej pismo, wyjaśnił, iż nie posiada żadnych dokumentów dotyczących naprawy uszkodzonych elementów samochodu przed dopuszczeniem go do ruchu. Nadto oświadczył, że samochód w chwili zakupu był sprawny i nie posiadał żadnych uszkodzeń ( k.[...] akt adm.)
Na podstawie przepisu art. 229 Ordynacji podatkowej, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie ( pismo k [...] akt adm.), organ I instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego na okoliczność, czy możliwe było dokonanie naprawy i dopuszczenie do ruchu w tym samym dniu samochodu Toyota [...], który według opinii rzeczoznawcy załączonej do dokumentu SAD posiadał liczne braki i uszkodzenia.
W sporządzonej opinii rzeczoznawca powołując się na to, iż samochód wjechał na teren Polski w dniu [...] roku, tego samego dnia została sporządzona ocena techniczna w której określono braki i uszkodzenia samochodu, następnie w dniu [...] roku samochód został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu w Posterunku Celnym w W. i tego samego dnia przeprowadzono badanie techniczne samochodu w Z. i [...]roku zarejestrowano samochód w Referacie Komunikacji i Handlu Urzędu Miasta Z., ustalił, iż nie było możliwe , aby samochód, który posiadał szereg uszkodzeń i braków wymienionych w punktach od 1 do 20 oceny technicznej nr [...], w ciągu jednego dnia został poddany odprawie celnej w W., naprawiony, przewieziony do Z., poddany badaniu technicznemu i dopuszczony do obrotu.
W związku ze zniesieniem organu Prezesa Głównego Urzędu Ceł, na mocy art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2002 roku o przekształceniach w administracji celnej oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 41, poz. 365), działając według właściwości, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 26 ustawy z 19 marca 204 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu dodatkowo stwierdził, że rachunek nr [...] opiewający na kwotę [...] ATS został wystawiony z datą [...] roku i tego dnia nastąpiło w W. przedstawienie towaru austriackim organom celnym; fikcyjna umowa kupna sprzedaży zawarta pomiędzy firmą "A" a A. P. datowana jest również na dzień [...] roku; sześć dni później samochód wraz z dokumentami przekroczył granicę Rzeczpospolitej Polskiej przez przejście graniczne w K., w tym też dniu została sporządzona ocena techniczna pojazdu nr [...]; w dniu [...] roku samochód został dopuszczony do obrotu w wyniku objęcia stosowną procedurą w Posterunku Celnym w W., a także poddany badaniu technicznemu dopuszczającemu do obrotu w stacji kontroli pojazdów w Z.; dzień później został zarejestrowany w Z. Daty według których pojazd przekraczał drogę z Austrii do Polski, jak również zadeklarowane na polskim zgłoszeniu przywozowym warunki dostawy ( EXW B.) jednoznacznie wskazują, że ów samochód nie mógł zostać sprowadzony z K. Dochodzenie prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w N.S. i organy celne nie stwierdziło, aby firma "A" miała jakieś swoje przedstawicielstwo na terenie Republiki S., tymczasem w polu [...] i [...] dokumentu SAD, jako kraj wysyłki/eksportu wskazano S. Ponadto śledztwo prokuratorskie ustaliło, że sprowadzony pojazd, jak zresztą i inne auta, będąc na terenie S. został skierowany do miejsca oddalonego o około [...] km od granicy z Polską, by po częściowym demontażu, upodabniającym go do uszkodzonego samochodu zostać przedstawionym organom celnym. W tym czasie przygotowano dokument handlowy nabycia auta, w którym podano zaniżoną cenę i w którym wymieniono wady i uszkodzenia. Jednocześnie w celu uwiarygodnienia uszkodzeń i niskiej wartości pojazdu sporządzono jego ocenę techniczną. Tak przygotowany samochód wraz z fałszywymi dokumentami wjechał na polski obszar celny przez przejście graniczne w K. i został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu.
W skardze na powyższą decyzję A.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, m.in., iż opinia sporządzona na zlecenie organu celnego nie została sporządzona przez biegłego, tylko przez osobę do tego nieuprawnioną, a nadto, iż w decyzji organu odwoławczego brak jest jakichkolwiek zastrzeżeń co do opinii biegłego J.J. Zatem jest to niekwestionowany dowód na okoliczność wartości celnej samochodu w kwocie tożsamej z podaną w zgłoszeniu SAD.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wyjaśnił ponadto, iż użytego w postanowieniu Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]roku słowa "desygnowany" nie należy interpretować jako pozbawienie się przez organ I instancji prawa do decydowania o tym, który podmiot ma sporządzić opinię, albowiem taki podmiot został powyższym postanowieniem wyznaczony - rzeczoznawca z Ośrodka Badania Wypadków Drogowych dr inż. W.G. Opinia sporządzona została przez uprawniony do tego podmiot, tj. mgr inż. J.S, rzeczoznawcę pojazdów samochodowych z Ośrodka Badania Wypadków Drogowych dr inż., W.G. Ponadto, jak wskazał organ, odnosząc się do zarzutu braku zastrzeżeń co do opinii technicznej pojazdu nr [...], w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów celnych znalazły się wyjaśnienia odmowy wiarygodności powyższej oceny - odrzucenie opinii technicznej załączonej do zgłoszenia celnego było możliwe dzięki wynikom dochodzenia przeprowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w N.S. - zgodnie z ustaleniami śledztwa został ustalony mechanizm importu do kraju pojazdów w oparciu o dokumenty zawierające nieprawdziwe dane co do ceny sprzedaży ( karty nr [...]). Jak stwierdził organ, najważniejszym dowodem w niniejszej sprawie jest ujawniony rachunek nr [...] z dnia [...] roku, opiewający na kwotę [...] ATS.
Odnosząc się do uwagi wszczęcia i prowadzenia dwóch odrębnych postępowań, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż organ I instancji wszczął postępowania celne dwoma postanowieniami z dnia [...] roku, nr [...] i z dnia [...] roku [...], albowiem uzyskał informacje o zaniżeniu wartości celnej od różnych organów, tj. Prokuratury Okręgowej w N.S. oraz Dyrektora Urzędu Celnego w C. W związku z tym, że z nadesłanych dokumentów wynikało, że postępowania celne dotyczą tych samych osób i tego samego towaru, organ I instancji uznał za zasadne wydanie w niniejszej sprawie jednego rozstrzygnięcia.
Decyzja organu I instancji opatrzona jest sygnaturą [...], [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienia art. 145§1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 §1 pkt 2 stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie wartości celnej samochodu Toyota [...], zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie dokumentu SAD nr [...] w dniu [...] roku.
Wartość celna przedmiotowego samochodu, wskazana przez stronę, wynikała z przedłożonego przez nią, wraz ze zgłoszeniem celnym, rachunku z dnia [...] roku, wystawionego przez firmę "A", opiewającego na kwotę [...] (CAD), którego wiarygodność została zakwestionowana przez organy celne.
Skarżący w toku całego postępowania celnego podnosił, iż za przedmiotowy samochód zapłacił cenę wynikającą ze wskazanego wyżej rachunku.
Jak natomiast wykazały organy celne, w oparciu o dokumenty uzyskane od austriackich władz celnych, w szczególności: rachunek sprzedaży samochodu o identycznym numerze identyfikacyjnym nr [...], co zgłoszony w przedmiotowej sprawie, wystawiony przez firmę "C" z dnia [...] roku na firmę "A", opiewający na kwotę [...] ATS, a także zamówienie na samochód marki Toyota [...] złożone w [...] roku przez K.P. w firmie "C" na K.P., opiewające na kwotę [...] ATS oraz zgłoszenie celne do objęcia towaru procedurą wywozu z austriackiego obszaru celnego z dnia [...] roku, w którym zadeklarowana wartość statystyczna wynosi [...] ATS, wartość sprowadzonego samochodu wynosiła, z kosztami transportu [...] (ATS).
Skarżący nie kwestionował wskazanych wyżej dokumentów, uzyskanych przez organy celne w toku prowadzonego postępowania. W odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł jedynie, iż nie wie dlaczego wystąpiła różnica ceny pomiędzy transakcjami. Decydujące znaczenie, w jego ocenie, ma wartość ostatniej transakcji, tj. zawartej przez niego z firmą "A".
Nie ulega wątpliwości, iż wskazane wyżej dokumenty, uzyskane od austriackich władz celnych, zgodnie z art. 11 pkt 2 i 3 Protokołu 6 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, mogą być wykorzystane w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w wyniku wykrycia nieprzestrzegania przepisów celnych. W oparciu zaś o te dokumenty, jak i wykorzystane ustalenia Prokuratury Okręgowej w N.S., dotyczące mechanizmu sprowadzania do Polski samochodów osobowych marki Toyota i Chrysler z terytorium Austrii i Niemiec, w tym przedmiotowego samochodu, organy celne prawidłowo ustaliły i przyjęły, iż rzeczywistą wartością samochodu była kwota wykazana w dokumentach nadesłanych przez austriackie służby celne i ta kwota winna być przyjęta jako wartość celna samochodu w niniejszej sprawie.
Jako zupełnie bezpodstawne należy uznać zawarte w skardze zarzuty A. P. dotyczące opinii przeprowadzonej na zlecenie organów celnych. Sporządzenie opinii przez biegłego rzeczoznawcę z Ośrodka Badania Wypadków Drogowych nie narusza przepisu art. art.197 § 1. Ordynacji podatkowej. Nie ma bowiem przeszkód do tego, aby organ celny zwrócił się do odpowiedniego instytutu naukowego, naukowo-badawczego lub innej instytucji o wydanie opinii. W takim wypadku zawsze w charakterze biegłego występuje bądź występują pracownicy instytucji, którzy wydali opinię. Zauważyć również należy, że dowód z opinii biegłego, jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie przez organ administracji celnej z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie. Tak też w przedmiotowej sprawie została oceniona opinia sporządzona przez rzeczoznawcę pojazdów samochodowych zatrudnionego w Ośrodku Badania Wypadków Drogowych.
Nie ma również racji skarżący, iż nie została zakwestionowana w niniejszej sprawie opinia biegłego J.J. Wszystkie zgromadzone przez organy celne dowody, w tym również opinia z dnia [...] roku, wskazały, jak podniesiono w decyzjach, że opinia ta jest niezgodna z prawdą.
W ocenie Sądu , sam skarżący zdaje się kwestionować wiarygodność tej opinii, skoro w piśmie skierowanym do organu celnego w dnia [...] roku (k [...] akt adm.) oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających dokonywanie napraw uszkodzonych elementów samochodu przed dopuszczeniem go do obrotu, a nadto, że samochód w chwili zakupu ( [...] roku) był sprawny i nie posiadał żadnych uszkodzeń, zaś w opinii sporządzonej przez J.J. w dniu [...] roku, uszkodzone i brakujące elementy samochodu biegły wymienia w punktach od 1 do 20. .Wśród tych uszkodzeń wymienia między innymi: uszkodzoną pokrywę komory silnika, uszkodzony pas przedni, uszkodzone wzmocnienie czołowe, uszkodzoną belkę łączącą podłużnice przednie, uszkodzoną chłodnicę silnika, uszkodzoną osłonę tylną chłodnic, uszkodzoną miskę olejową silnika, uszkodzoną zwrotnicę koła przedniego prawego, uszkodzony drążek kierowniczy, uszkodzoną przekładnię kierowniczą, uszkodzoną obręcz koła przedniego, uszkodzony układ wydechowy. Nadto biegły stwierdził brak, między innymi, pokrywy bagażnika, drzwi przednich prawych, drzwi tylnych prawych, lamp kierunkowskazów przednich, akumulatora.
Zdaniem skarżącego " istotną okolicznością jest to, że po to by samochód przeszedł z wynikiem pozytywnym badanie techniczne i został zarejestrowany nie musi znajdować się w nienagannym stanie estetyczno-mechanicznym, oczywiście z wyłączeniem tych elementów, które wpływają na bezpieczeństwo ruchu drogowego".
W ocenie Sądu, nie potrzeba wiadomości specjalnych , aby stwierdzić, iż gdyby w istocie, tak jak chce skarżący, organy celne uznały opinię J.J. za wiarygodną, to stwierdzone tam braki i uszkodzenia miałyby wpływ nie tylko na nienaganny stan estetyczno - mechaniczny samochodu, ale nie byłoby możliwe, bez dokonania odpowiednich napraw, dopuszczenie do ruchu i zarejestrowanie pojazdu.
Słusznie również organy przyjęły, iż skarżący, jako osoba na rzecz której złożone zostało zgłoszenie celne, jest dłużnikiem na podstawie art. 209 § 3 Kodeksu celnego.
Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.
/-/ M.Bejgerowska /-/ W.Długaszewska /-/ M.Kosewska
EWd
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło