III SA/Po 903/21

Dnia 1 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi E. N. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie IV SAB/Po 137/15 oddala skargę Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku E. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na niewykonanie przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 roku wydanego w sprawie IV SAB/Po [...] zgodnie z którym Sąd zobowiązał Burmistrza do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...].09.2014 roku o rozgraniczenie nieruchomości w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Skarżący działając w oparciu o przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z niewykonaniem przedmiotowego wyroku wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierzenie Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 3. przyznanie skarżącemu na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej do wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim , ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 4. z powołaniem się na art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i Kartograficzne w związku z treścią art. 101 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, o zobowiązanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] do wyznaczenia spośród geodetów posiadających uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii spoza działania gminy [...], w terminie 30 dni od doręczenia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie, geodety, który dokona rozgraniczenia działki skarżącego oznaczonej jako działka nr [...] położonej we wsi [...], gmina [...] od działki nr [...] stanowiącej własność J. M. i nr [...] stanowiącej własność Gminy [...] na kaszt i ryzyko Gminy [...]; 5. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych W uzasadnieniu skarżący przywołał dotychczasowy stan sprawy wskazując, że dniu [...] września 2014 roku wniósł do Burmistrza Miasta i Gminy [...] wniosek o rozgraniczenie jego działki nr [...] od działki nr [...] i nr [...], gdyż w rejestrach publicznych zaistniały trzy różne operaty geodezyjne, z których każdy wskazuje na odmienny przebieg linii granicznych działki [...] w stosunku do operatu geodezyjnego z marca 1982 roku stanowiącego podstawę zbycia przez Skarb Państwa przedmiotowej działki na rzecz poprzedników prawnych skarżącego. Ze względu na brak reakcji organu na złożony wniosek sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia [...] grudnia 2015 roku wydanym w sprawie IV SAB/Po [...] zobowiązał adresata wniosku o rozgraniczenie nieruchomości w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 roku w sprawie [...] Burmistrz wszczął postępowanie rozgraniczeniowe, które następnie zawiesił z urzędu ze względu na toczące się postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w [...] w sprawie II Ca [...]. Ponagleniem z dnia [...] września 2018 roku skarżący wezwał Burmistrza do podjęcia postępowania w celu wykonania przedmiotowego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 roku podjęto zawieszone postępowanie rozgraniczeniowe, ale nie wyznaczono geodety, który miałby na gruncie dokonać ustalenia przebiegu granic i utrwalenia punktów granicznych. Ponagleniem z dnia [...] października 2020 roku skarżący wezwał ponownie organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...].12.2015 roku w sprawie IV/SAB/Po [...]. Według skarżącego dotychczasowe postępowanie Burmistrza wskazuje na działania pozorowane, służące odkładaniu wykonania przedmiotowego wyroku w celu zapewnienia właścicielom sąsiadujących z nieruchomością skarżącego działek nr [...] i [...] ich zasiedzenia i nie mają nic wspólnego z podstawowymi zasadami państwa prawa. Skarżący zaznaczył, że równolegle z powyższą sprawą toczy się sprawa o rozgraniczenie działki [...] od gruntów działki [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Obecnie skarga na przewlekłość postępowania w powyższej sprawie w tym odmowa przekazania do sądu złożonej skargi na nie rozgraniczenie działki [...] od działki [...] objęta jest odrębnym postępowaniem skierowanym bezpośrednio na adres Sądu dnia [...] kwietnia 2021 roku. Od chwili wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie w sprawie [...] skarżący doświadcza ze strony Gminy nierównego traktowania z innymi uczestnikami postępowania rozgraniczeniowego. Przyczyn dotychczasowego postępowania Burmistrza Miasta i Gminy [...] skarżący upatruje w braku ustawowego uregulowania egzekucji prawomocnych wyroków sądów administracyjnych na wzór egzekucji cywilnoprawnej oraz uchyleniu w swoim czasie przepisu art. 27 a k.p.a. przewidującego wyłączenie Gminy od rozpoznawania spraw dotyczących jej interesów majątkowych (w przedmiotowej sprawie działki nr [...]), w efekcie czego Gmina nie ma jakiegokolwiek interesu w faktycznym rozgraniczeniu działki [...] od pozostałych gruntów sąsiadujących z nią. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł o jej oddalenie oraz odstąpienie od obciążania zaskarżonego organu kosztami postępowania. W ocenie organu istotne znaczenie w sprawie ma skomplikowany stan faktyczny, który wymaga przeprowadzenia przez organ dogłębnej analizy, a organ przed wszczęciem postępowania o rozgraniczenie przeprowadza czynności wyjaśniające poprzedzające moment jego wszczęcia. W sytuacji, gdy strona wystąpi z wnioskiem o wszczęcie postępowania w związku z zaistniałym sporem o położenie znaków granicznych, a istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia, właściwy organ odmawia wszczęcia postępowania. Sprawa o rozgraniczenie w takich przypadkach powinna być prowadzona przed sądem powszechnym. Całkowicie pozbawionym podstaw jest wniosek skarżącego o zobowiązanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do wyznaczeni geodety. Podkreślić należy nie tylko, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie jest uczestnikiem niniejszego postępowania, ale co istotne - wyznaczenie geodety w trybie, o jakim pisze skarżący nie leży kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 roku E. N. ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę Burmistrza Miasta i Gminy [...] wskazał na jej oczywistą bezzasadność. W jego ocenie przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocena zasadności wniosku skarżącego w przedmiocie rozgraniczenia jego działki położonej we wsi [...], oznaczonej jako działka [...] od sąsiadującej z nią działki nr [...] (ta okoliczność została już przesądzona w 2016 roku ), ale nie wykonanie postanowienia SKO w [...] z dnia [...] listopada 2016 roku wydanego w sprawie [...] nakładającego na Burmistrza Miasta i Gminy [...] obowiązek dokonania takiego rozgraniczenia w terminie do dnia [...] grudnia 2016 roku. Poza postanowieniem z [...] grudnia 2016 roku, nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego do chwili obecnej skarżący nie doczekał się zakończenia tego postępowania. Skarżący nie jest również informowany o jakichkolwiek przeszkodach w wykonaniu rozgraniczenia, a kolejne ponaglenia z jego strony pozostają bez odpowiedzi. Pismem z dnia [...] listopada 2021 roku, E. N. wyjaśnił, że w trakcie przygotowywania odpowiedzi na skargę kasacyjną w prowadzonej równolegle sprawie o sygn. III SAB/Po [...] zauważył oczywistą omyłkę w oznaczeniu złożonego pisma z dnia [...] czerwca 2021 roku, które co do zasady odnosi się w swej treści do sprawy prowadzonej pod sygn. III SAB/Po [...]. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że obydwie sprawy dotyczą rozgraniczenia działki skarżącego oznaczonej geodezyjnie jako działka [...] od sąsiednich gruntów. Z punktu widzenia interesu skarżącego w niniejszym postępowaniu istotne znaczenie ma identyczne w obydwu sprawach zachowanie Burmistrza Miasta i Gminy w [...], który z sobie tylko znanych racji torpeduje w każdy możliwy sposób przywrócenie prawidłowego usytuowania na gruncie pierwotnych linii prawnych działki [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Skarga do sądu została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Istotą skargi na niewykonanie wyroku stwierdzającego bezczynność jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Niewykonanie wyroku może polegać na pozostawaniu w bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego lub na niezastosowaniu się przez organ administracji w ponownym postępowaniu administracyjnym do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia tego sądu. Stan bezczynności lub stan przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez niewykonanie wyroku sądu rozumie się pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r. sygn. akt II SA 2015/00, LEX nr 57180). Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu pozostaje zatem przymuszenie danego podmiotu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych czy sądów powszechnych nie może być bowiem tolerowane w państwie prawna. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2020 r., I OSK 2584/19, zasadniczą przesłanką zastosowania regulacji z art. 154 p.p.s.a. jest ustalenie, że organ administracji nie wykonał wyroku sądu uwzględniającego skargę strony na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jest to zatem postępowanie odrębne od postępowania w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania, gdyż w tym postępowaniu sąd ustala przebieg postępowania przed organem już po wydaniu przez sąd wyroku w sprawie bezczynności (przewlekłości), a zatem bada, czy zachowanie organu wskazuje na jego niewykonanie. W przedmiotowej sprawie należy zaznaczyć, że skarżący wskazał na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt IV SAB/Po [...], choć w dodatkowych pismach procesowych skarżący zdaje się odnosić wniesioną skargę do załatwienia całego postępowania rozgraniczeniowego, co jednak nie było przedmiotem wspomnianego wyroku. W tym względzie należy przywołać fragment uzasadnienia tegoż wyroku, w którym zwrócono uwagę, że "...Burmistrz dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego z [...] września 2014 r., rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy (tu: pojmowanej wyłącznie formalnie, jako "sprawa wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego") w terminie". Odnosząc zatem tak zakreślony zakres bezczynności stwierdzonej w wyroku o sprawie o sygnaturze IV SAB/Po [...] do okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, że w tym względzie Burmistrz Miasta i Gminy [...] wykonał obowiązek jakiemu pierwotnie uchybił, a który został określony precyzyjnie przez sąd. Skarżący sam zresztą wspomniał w uzasadnieniu przedmiotowej skargi, że w wykonaniu przedmiotowego wyroku postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 roku w sprawie o numerze [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków: obręb [...], działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], będącej własnością E. N., z gruntami sąsiednimi, tj.: - działką nr [...] - obręb [...] będącej własnością J. M., zapisanej w księdze wieczystej [...], działką nr [...] - obręb [...], będącej własnością Gminy [...], objętej księgą wieczystą [...] [...] W konsekwencji nie można było w niniejszej sprawie stwierdzić, że organ nie wykonał wspomnianego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 roku, sygn. akt IV SAB/Po [...] wobec wąsko zakreślonego zakresu stwierdzonej bezczynności organu administracji. W opisanej sytuacji brak więc było podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż niewykonanie wyroku nie nastąpiło z przyczyn bezpośrednio zależnych od organu. Mając to na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.