III SA/Po 906/12

Dnia 20 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2012 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2012 oddala skargę Decyzją z dnia 2 lutego 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 47 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej nr [...] z dnia 27 października 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...], poz. [...]) Prezydent Miasta ustalił R. N. wymiar podatku od nieruchomości na 2012 rok w łącznej wysokości [...] zł. Jako podstawę opodatkowania przyjęto: - budynki mieszkalne lub ich części o łącznej pow. użytkowej 72,95 m2 - grunty pozostałe o powierzchni 122,00 m2 W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że dokonał wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zakwestionował naliczenie podatku od gruntu, którego jest właścicielem, ale którego fizycznie nie posiada. Wskazał, że gruntem tym włada Spółdzielnia Mieszkaniowa, która w związku z tym powinna być podatnikiem w tym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, art. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925 z 2003 r.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) decyzją z dnia 28 maja 2012 r., nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją organ podatkowy pierwszej instancji w oparciu o złożoną przez podatnika informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych ustalił wymiar podatku od nieruchomości od gruntu pozostałego o pow. 122,00 m2 oraz od wyodrębnionego lokalu mieszkalnego o łącznej powierzchni użytkowej 72,95 m2 (w tym: 65,00 m2 powierzchnia wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębny przedmiot własności, 7,95 m2 udział w częściach wspólnych budynku). Dane zawarte w złożonej informacji podatkowej są zgodne z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz danymi ujawnionymi w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w L. (KW nr [...]). Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie R. N. stał się właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się w nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...] w wyniku zawartej w dniu 9 grudnia 2005 r. umowy notarialnej ustanowienia odrębnej własności tegoż lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności na jego rzecz przez Spółdzielnię Mieszkaniową w L. Organ wyjaśnił, że opodatkowania dokonano zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w świetle którego w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu, właściciel nieruchomości lokalowej jest zobowiązany płacić zarówno podatek od lokalu jako właściciel, jak i podatek od "części ułamkowej" nieruchomości wspólnej. Wskazał, że R. N., zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków jest współwłaścicielem działki gruntu o nr geod. [...], objętej księga wieczystą KW nr [...] o powierzchni 7859 m2, w części wyrażonej udziałem: 650/42028 w prawie własności nieruchomości gruntowej o obszarze 7859 m2, co daje w zaokrągleniu powierzchnię gruntu wynoszącą 122 m2, stanowiącą "część ułamkową" w nieruchomości wspólnej, od której Odwołujący zobowiązany jest opłacać podatek od nieruchomości przy zastosowaniu stawki jak od gruntu pozostałego. Odwołującego obciąża także podatek od nieruchomości od części budynku stanowiącego współwłasność ustaloną następująco: powierzchnia części wspólnych o wysokości 1,40-2,20 m, ustalona udziałem 650/42028 w stosunku do łącznej powierzchni 1028,00 m2 części wspólnych budynków mieszkalnych w nieruchomości, w której znajduje się lokal, wynosząca 15,90 m2 - opodatkowaniu podlega 50% powierzchni, czyli 7,95 m2. W skardze na powyższą decyzję podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 50 § 1 i § 3, art. 52, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 3, art. 84 § 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 105 § 1 i § 2, art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7 i § 2, art. 227 i art. 231 kpa oraz art. 121 § 1, art. 135, art. 155 § 1 i § 2, art. 187 § 1 i § 2, art. 198 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie odwołania strony oraz zawartych w nim dowodów, a także wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu. Ponadto zakwestionował opodatkowanie 15,9 m2 powierzchni w części wspólnej budynku, wskazując że skarżący jest w posiadaniu powierzchni 12 m2, a powierzchnię 3,9 m2 użytkuje sąsiad. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do powierzchni 3,9 m2 części wspólnej budynku, SKO wskazało, że w całości akceptuje wyjaśnienia zawarte w pismach Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 26 czerwca 2012 r. i 11 lipca 2012 r. skierowanych do R. N. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w granicach określonych w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 3 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Z powyższej regulacji wynika, jak słusznie przyjęły organy podatkowe, że w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie wyodrębniono własność lokalu, opodatkowaniu podlega: - powierzchnia użytkowa lokalu, którego własność ustanowiono oraz - część ułamkowa powierzchni nieruchomości wspólnej, wynikająca ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Podatnikiem – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. – jest właściciel nieruchomości. Z okoliczności ustalonych przez organ podatkowy w niniejszej sprawie wynika, że skarżący w istotnym w sprawie roku podatkowym 2012 był właścicielem lokalu nr [...] położonego w L. przy ul. [...] (budynki lub ich części o wysokości pow. 2,2 m) o pow. użytkowej 65 m2 oraz współwłaścicielem części wspólnych nieruchomości, tj. działki gruntu o pow. 7859 m2 - w części wyrażonej udziałem: 650/42028, co daje w zaokrągleniu powierzchnię gruntu wynoszącą 122 m2 oraz części wspólnych budynku o wysokości 1,40-2,20 m – części wyrażonej udziałem 650/42028 w stosunku do łącznej powierzchni 1028,0 m2 części wspólnych budynków mieszkalnych w nieruchomości, w której znajduje się lokal, wynoszącej 15,90 m2 (przy czym do opodatkowania przyjęto 50% powierzchni, czyli 7,95 m2). Powyższe okoliczności zostały zdaniem Sądu ustalone prawidłowo. Znajdują one bowiem potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności: danych z rejestru lokali i rejestru gruntów, treści księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, informacji podanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową oraz informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) złożonej przez samego podatnika. Dotyczy to również kwestionowanej przez skarżącego powierzchni części wspólnych budynku, obliczonej według stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku, co dało powierzchnie 15,9 m2. W pozostałym zakresie skarżący w istocie nie kwestionował powyższych okoliczności, a jedynie zasadność naliczenia mu podatku także od gruntu, który – jak wskazał - fizycznie nie znajduje się w jego posiadaniu. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy podatkowe dokonały prawidłowo wymiaru podatku co do wszystkich przedmiotów opodatkowania, w tym gruntów jako części wspólnych, zgodnie z wyżej przytoczonymi zasadami określonymi w art. 3 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Raz jeszcze należy bowiem podkreślić, że w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu, obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu tego lokalu nie tylko co do powierzchni użytkowej tego lokalu, ale także części (ułamkowej) nieruchomości wspólnej, obejmującej grunt oraz wszelkie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (obliczonej proporcjonalnie do udziału przypadającego właścicielowi lokalu). Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przypadająca mu część gruntu nie została fizycznie wydzielona do jego wyłącznego korzystania. W przypadku wyodrębnienia własności lokali zasadą jest bowiem właśnie brak podziału nieruchomości wspólnej, która służy do wspólnego użytkowania przez wszystkich współwłaścicieli, będących jednocześnie właścicielami odrębnych lokali. Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 3 ust. 1 zd. 1 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Właściciele nieruchomości lokalowych mają zatem ułamkowo określony udział w tzw. nieruchomości wspólnej, obejmującej – stosownie do art. 3 ust. 2 powyższej ustawy – grunt oraz wszelkie części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nieruchomość wspólna jest przedmiotem tzw. przymusowej współwłasności ułamkowej, która – zgodnie z art. 3 ust. 1 zd. 2 tejże ustawy - polega na tym, że nie można żądać zniesienia współwłasności, dopóki trwa odrębna własność lokali. Jedynie w sytuacji, gdy powierzchnia gruntu zabudowanego budynkiem, w którym wyodrębniono własność lokali jest większa niż powierzchnia niezbędna do korzystania z niego, współwłaściciele mogą dokonać podziału tej nieruchomości – stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dodać przy tym należy, że na gruncie postępowania podatkowego uwzględniane są jedynie istniejące w danym roku podatkowym okoliczności faktyczne, ustalane na podstawie dostępnego materiału dowodowego. Organy podatkowe nie są natomiast władne do dokonywania jakichkolwiek zmian w tym zakresie dotyczącym zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania. W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Należy przy tym dodać, że przepisy prawne, których naruszenie skarżący zarzucał, były częściowo nieadekwatne do treści stawianych zarzutów. Ponadto powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ postępowanie podatkowe normowane jest przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – zgodnie z art. 1 pkt 3 tejże ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.