III SA/Po 921/20

Dnia 28 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2021 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2020 roku, nr [...] Starosta P. na podstawie na przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 341) cofnął K. K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C, dokument nr [...], druk nr [...] wydane w dniu [...] lipca 2002 roku przez Prezydenta Miasta P.. W uzasadnieniu organ powołał się na orzeczenie lekarskie W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] stycznia 2020 roku, nr [...] roku stwierdzające wobec K. K. przeciwskazanie zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi w kategorii [...] prawa jazdy. Organ wyraźnie wskazał, że w takiej sytuacji był zobowiązany do wydania decyzji administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 roku K. K. odwołał się od powyższej decyzji zarzucając organowi naruszenia dotyczące wydanych postanowień odnośnie podjęcia i odmowy zawieszenia postępowania. Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 oraz art. 73 k.p.a. poprzez uniemożliwienia przedstawienia swojego stanowiska, a także zarzuty odnośnie nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzją z dnia [...] września 2020 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 roku, nr [...] cofającej stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii. W uzasadnieniu organ przywołał obowiązujące przepisy prawne oraz podtrzymał stanowisko prawne przyjęte przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów K. K. organ powtórzył, że postępowanie zostało wszczęte z mocy prawa w dniu [...] kwietnia 2020 roku w związku z otrzymaniem w dniu [...] lutego 2020 roku orzeczenia lekarskiego W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] stycznia 2020 roku, nr [...] roku stwierdzającego przeciwskazania zdrowotne K. K. do kierowania pojazdami silnikowymi. Zarzuty strony odnośnie nieprawidłowości postanowień (zawieszających i podejmujących postępowanie) nie dotyczyły prowadzonego postepowania tylko wyegzekwowania od strony poddania się badaniom i przedstawienia właściwych orzeczeń. K. K. w żaden sposób nie odniósł się do wszczętego postępowania w dniu 21 kwietni 2020 roku, a jedynie do kilku postanowień dotyczących innego postępowania. Zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2020 roku o wszczęciu postępowania zostało stronie skutecznie doręczone, zawierało pouczenie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, czy zapoznania się z aktami sprawy, ale K. K. z tego prawa nie skorzystał. Strona w odwołaniu nie wskazała, jakiej konkretnie czynności nie mogła podjąć i jakie też wiązały się z tym negatywne dla niej skutki. Kolegium poinformowało też, że jeżeli cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami będzie trwało powyżej 1 roku - to stosownie do treści art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami - w celu przywrócenia uprawnień konieczne będzie poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Dnia [...] listopada 2020 roku K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nr [...] wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 roku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do żadnego z zarzutów podniesionych w odwołaniu. W tym względzie skarżący wskazał, że postępowanie o sygnaturze [...] toczyło się wcześniej, a on sam nie składał pisma z dnia [...] czerwca 2020 roku. Skarżący zarzucił również organom naruszenie czynnego udziału w postępowaniu. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 roku organ wyznaczył bowiem skarżącemu 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie – zawiadomienie organu zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] maja 2020 roku, a decyzja z została wydana przez organ w dniu [...] maja 2020 roku, a więc przed rozpoczęciem biegu terminów, który powinien mieć miejsce przed dniem [...] maja 2020 roku z uwagi na pandemię. W rezultacie decyzja została wydana przed rozpoczęciem biegu terminu do wypowiedzenia się w sprawie, a skarżący nie mógł skorzystać ze swoich praw. Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do braku wskazania w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 roku podstawy prawnej wyznaczenia stronie 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie oraz kwestii naruszenia art. 73 i 81 k.p.a. Ponadto nie odniósł się też do zrzutów dotyczących nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest, zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sposób rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny regulują dwa przepisy: art. 134 oraz art. 135 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do postanowienia sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była, przytoczona na wstępie, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...], którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami ze względu na stwierdzone, przez uprawniony do tego podmiot, istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 341) zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W świetle przytoczonej normy prawnej po stronie właściwego organu zachodzi obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji, zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Decyzja ta ma zatem charakter związany, co wynika z konkretnego przepisu prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, w której zaistniały okoliczności wskazane w hipotezie tej normy prawnej, tj. stwierdzone zostanie istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Stanowisko to jest w pełni zgodne z ugruntowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądami w tym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 roku, sygn. akt I OSK 2195/16; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020 roku, sygn. akt I OSK 1883/18 dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 ustawy. Z kolei osoba badana lub podmiot kierujący na badania, kwestionująca treść orzeczenia lekarskiego, mogą wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ustawy (art. 79 ust. 4 ustawy). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 ustawy). Ostatecznym staje się również takie orzeczenie, w stosunku do którego osoba badana nie wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Kopię takiego ostatecznego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno-orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z przywołanych powyżej przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej. W przedmiotowej sprawie ocena stanu zdrowia kierowcy była natomiast konsekwencją uprzedniego prowadzenia postępowań administracyjnych w kwestii zatrzymania prawa jazdy. Dopiero wydanie stosownego orzeczenia lekarskiego stało się podstawą do uruchomienia kolejnego postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W konsekwencji otrzymania stosownego orzeczenia lekarskiego dotyczącego K. K. organ nie miał innej możliwości prawnej, jak zrealizować prawny obowiązek cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami, stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. W zaistniałym stanie faktycznym organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W dniu orzekania organy obu instancji dysponowały orzeczeniem lekarskim wydanym przez uprawnioną jednostkę medyczną, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Organ administracji publicznej, do którego wpłynęło takie ostateczne orzeczenie nie posiada jakiegokolwiek "luzu decyzyjnego" i obowiązany jest orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W tym względzie należy odnieść się do zawiadomienia o wszczęciu postepowania jakie zostało skierowane do K. K. przez Starostę Poznańskiego pismem z dnia [...] kwietnia 2020 roku. Tak jak podnosi skarżący nie zawiera ono w swoje treści bezpośredniego wskazania przepisu art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. W istocie jednak samo zawiadomienie wyraźnie formułuje uprawnienia K. K. jakie przysługiwały jego osobie w rozpoznawanej sprawie, które sprowadzały się do możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz możliwości poznania się z aktami sprawy w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w P.. W tym względzie skarżący niewątpliwie wiedział jak była treść orzeczenia lekarskiego wydanego przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] stycznia 2020 roku, nr [...] roku, w którym stwierdzono przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi w kategorii [...] prawa jazdy. Stosowne zawiadomienie zostało skutecznie doręczone K. K. dnia [...] maja 2020 roku. Tym samym miał on możliwość zajęcia merytorycznego stanowiska w przedmiotowej sprawie w wyznaczonym terminie. Nie zostały więc naruszone prawa skarżącego, któremu zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu prowadzonym przez organy administracji. Wprawdzie organ odwoławczy nie doniósł się do kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności względem decyzji Starosty [...], ale w istocie jego nadanie stanowiło realizację obowiązujących w tym przedmiocie uregulowań, które nie zostały naruszone przez organ i instancji, który przywołał w tym względzie stosowną podstawę prawną . W niniejszej sprawie negujące twierdzenia strony skarżącej względem organów administracji nie były wystarczające dla podważenia ich stanowiska w świetle mechanizmu stworzonego przez ustawodawcę w zakresie cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.