III SA/Po 934/12

Dnia 25 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie Protokolant po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 roku przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.S. na uchwałę Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności postanawia odrzucić skargę P. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr [...] Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...], w sprawie odmowy umorzenia należności, przysługujących Województwu Wielkopolskiemu na podstawie ugody, zawartej w dniu [...] przed Sądem Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w P., Wydział IX Cywilny – w sprawie pod sygn. akt [...]. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] roku uzyskał od Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. dofinansowanie na realizację projektu pn. "[...]" ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w łącznej kwocie [...] zł. Na skutek dokonanej kontroli realizacji wniosku stwierdzono, że część przekazanych skarżącemu środków w kwocie [...] zł nie została wykorzystana. W efekcie beneficjent był kilkakrotnie wyzwany do zwrotu niewykorzystanej kwoty wraz z odsetkami. W drodze ugody zawartej w dniu [...] przed Sądem Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Wydział IX Cywilny (sygn. akt [...]0) strony umowy ustaliły, że P. S. na całkowite zaspokojenie roszczeń Samorządu Województwa Wielkopolskiego (reprezentowanego przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P.), wynikających z umowy o dofinansowanie projektu, zobowiązał się przekazać łączną kwotę [...] zł, stanowiącą należność główną wraz z odsetkami. Zapłata miała nastąpić w dwunastu ratach po [...] zł oraz w trzynastej racie w wysokości [...] zł płatnej do 30 kwietnia 2012 roku. W dniu 12 kwietnia 2012 roku P.S., powołując się na pogorszenie sytuacji finansowej, złożył do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. wniosek o umorzenie trzynastej raty, dotyczącej odsetek za opóźnienia zapłacie należności głównej. Dnia [...] roku Zarząd Województwa Wielkopolskiego podjął uchwałę nr [...] w sprawie odmowy umorzenia należności przysługujących Województwu Wielkopolskiemu na podstawie ugody zawartej w dniu [...] roku przed Sądem Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w P., Wydział IX Cywilny, w sprawie pod sygn. akt [...] w wysokości [...] zł. W ocenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego argumenty przywołane w treści złożonego wniosku o umorzenie należności nie wskazywały na to by sytuacja P. S. zagrażała jego egzystencji, a za umorzeniem wnioskowanej należności nie przemawiał także ważny interes publiczny. Pismem z dnia 21 maja 2012 roku P. S. wezwał Zarząd Województwa Wielkopolskiego do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem uchwały o odmowie umorzenia ostatniej raty należności. Skarżący wskazał w tym względzie na tendencyjną ocenę jego wniosku o umorzenie należności oraz na brak dopuszczenia do udziału w posiedzeniu Zarządu Województwa, na którym wniosek był rozpoznawany. Dnia [...] Zarząd Województwa Wielkopolskiego podjął uchwałę nr [...] w stwierdzającą, że nie doszło do naruszenia prawa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na uchwałę Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia należności P. S. powtórzył zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 59 ustawy i 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odracza lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca pozostawił zatem organom jednostek samorządu terytorialnego swobodę w zakresie określenia trybu udzielania ulg w spłacie należności o charakterze cywilnoprawnym. Jednostki samorządu terytorialnego mogą więc określać w tym zakresie dopuszczalną drogę administracyjnoprawną albo cywilnoprawną. Jeżeli jednostki samorządu terytorialnego przyjmują tryb umorzenia należności cywilnoprawnych w drodze czynności prawnych w rozumieniu prawa cywilnego, nie mają wówczas zastosowania przepisy dotyczące rozpatrywania wniosków w trybie postępowania administracyjnego. Zasady dotyczące należności o charakterze cywilnoprawnym dla Województwa Wielkopolskiego zostały określone w uchwale nr V/59/11 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, z dnia 21 marca 2011 roku, w sprawie szczegółowych zasad sposobu i trybu udzielania ulg w stosunku do należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym, warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną oraz wskazania organów do tego uprawnionych (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego z 2011 roku, Nr 118, poz. 1956). Powyższa uchwała określa zakres przedmiotowy umorzenia należności (§2) oraz zakres podmiotowy umarzania należności jednostek budżetowych (§3) a nadto formę umorzenia należności, jaką jest pisemne oświadczenie kierownika (dyrektora) jednostki budżetowej bądź uchwała Zarządu lub Sejmiku Województwa Wielkopolskiego (§6). Uchwała ta nie przewiduje możliwości rozpoznania wniosków o umorzenie należności cywilnoprawnych w trybie postępowania administracyjnego i wydawania decyzji w tym przedmiocie. Uchwały jednostek samorządu terytorialnego, określające sam tryb postępowania w stosunku do należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym, stanowią jedynie materialnoprawną przesłankę składania odpowiednich oświadczeń woli a wskazanie w uchwałach uprawnionych podmiotów, rozumieć należy jako umocowanie ich do dokonywania czynności prawnych prawa cywilnego w imieniu wierzycieli, to jest jednostek samorządu terytorialnego jako osób prawnych – podmiotów prawa cywilnego (por. wyrok NSA z 02.06.2008, sygn. akt II GSK 998/08). Zatem, uchwałę Zarządu Województwa Wielkopolskiego Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości o charakterze cywilnoprawnym, należy traktować jako czynność o charakterze cywilnoprawnym, podjętą w odpowiedniej formie, przewidzianej przez uchwałę Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia [...], nr [...]. W świetle powyższego przepisy dotyczące rozpatrywania wniosków w trybie postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Zaskarżona uchwała Zarządu Województwa Wielkopolskiego, w przedmiocie odmowy umorzenia należności cywilnoprawnych, objętych ugodą, zawartą przed sądem powszechnym, nie podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Właściwym trybem dochodzenia tego rodzaju należności pozostaje sąd powszechny - cywilny. Wskazuje na to również fakt, że w omawianej sprawie, przed sądem powszechnym, toczyło się już postępowanie dotyczące należności związanych z umową o dofinansowanie i brakiem jej realizacji. Strony umowy o dofinansowanie, przyjęły więc już wcześniej drogę cywilnoprawną, jako właściwą dla rozwiązania wszelkich sporów, dotyczących zwrotu udzielonego wcześniej dofinansowania, czego efektem była zawarta ugoda sądowa. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że skoro umarzanie należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, w przypadku należności cywilnoprawnych, następuje w drodze czynności prawnych prawa cywilnego a tryb postępowania administracyjnego jest wyłączony, nie jest dopuszczalna też skarga do sądu administracyjnego. Na podstawie art. 58 §1 pkt 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. tj. z 2012 , poz. 270) orzeczono jak w sentencji.