III SA/Po 941/14

Dnia 21 kwietnia 2015 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego D.S.-J. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty z tytułu usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu postanawia odmówić przyznania radcy prawnemu D. S.-J. wynagrodzenia z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 roku referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego S.W. radcę prawnego, którego w osobie M.H. wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę oraz przyznał radcy prawnemu M. H. od Skarbu Państwa kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Pismem z dnia 23 lutego 2015 roku M. H. złożyła opinię prawną o niecelowości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Pełnomocnik nie złożyła wniosku o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie powyższej opinii. Pismem z dnia 11 marca 2015 roku Wicedziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., w związku z pismem S.W., wyznaczyła w niniejszej sprawie dla skarżącego innego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego D. S.-J. Pismami z dnia 31 marca 2015 roku D. S.-J. złożyła opinię prawną w przedmiocie braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone nawet w części. Zgodnie z art. 250 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, t.j., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W okolicznościach niniejszej sprawy wynagrodzenie radcy prawnego jest określane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., t.j., poz. 490). Przewidziany w art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. j.t. z 2014, poz. 637) obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", a zatem powstaje w momencie rozpoczęcia wykonywania przez radcę prawnego czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Przy czym wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu jest należne wyłącznie za pomoc prawną faktycznie udzieloną stronie, dla której pełnomocnik z urzędu został ustanowiony (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2005 r., sygn. akt OZ 720/04; postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2010 roku, sygn. akt II OZ 321/10). Jednocześnie udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie SN z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt I KZP 15/05, LEX nr 151472; postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 roku, sygn. akt II FZ 727/12). Podjęcie w tej samej sprawie przez kolejnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu tożsamych czynności do tych jakie były podejmowane przez poprzedniego pełnomocnika ustanowionego w sprawie w celu poprawy lub ochrony sytuacji prawnej skarżącego nie uzasadnia przyznania kosztów z tytułu zastępstwa procesowego (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2007 roku, sygn. akt II OZ 1287/07; postanowienie NSA z 28.05.2013 r., sygn. akt II FZ 303/13; postanowienie NSA z 28.05.2013 r., sygn. akt II FZ 303/13). Uwzględniając w niniejszej sprawie funkcjonujące w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy należy stwierdzić, że w przypadku wyznaczenia przez samorząd radców prawnych kolejnego pełnomocnika z urzędu (w ramach tego samego prawa pomocy) zachowuje on prawo do wynagrodzenia tylko za takie czynności świadczone na rzecz mocodawcy, które nie były świadczone przez poprzedniego radcę prawnego ustanowionego z urzędu w tej samej sprawie (w ramach tego samego prawa pomocy). Radca prawny, wyznaczony w sprawie jako kolejny pełnomocnik z urzędu, aby zachować prawo do wynagrodzenia powinien zatem podjąć inne czynności zmierzające bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana, niż czynności podjęte przez poprzedniego radcę prawnego działającego jako pełnomocnik ustanowiony z urzędu. Tylko nowe czynności podejmowane przez ustanowionego z urzędu w sprawie kolejnego radcę prawnego, które zmierzają bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której przyznano prawo pomocy mogą stanowić bowiem podstawę do zasądzenia wynagrodzenia na rzecz kolejnego ustanowionego w sprawie z urzędu radcę prawnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego M. H. stanowiło wykonanie postanowienia sądu o przyznaniu prawa pomocy poprzez działanie do którego pełnomocnik został umocowany w ramach przyznanego prawa pomocy. Tym samym spełnione zostały przesłanki uprawniające pełnomocnika z urzędu do uzyskania wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną. W tym zakresie skonsumowane zostało zatem prawo pomocy przyznane skarżącemu bez względu na wyznaczenie przez samorząd zawodowy radców prawnych kolejnego pełnomocnika z urzędu w odpowiedzi na żądanie strony skarżącej. W niniejszej sprawie radca prawny D. S.-J. została poinformowana przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w P. o wyznaczeniu jej jako kolejnego pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi S.W. O tym fakcie została również poinformowana pierwsza pełnomocnik z urzędu radca prawny M.H. W piśmie Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] wyraźnie zwrócono się do D. S.-J. o "zbadanie akt, zawiadomienie strony listem poleconym o wyznaczeniu pełnomocnikiem procesowym i prowadzenie sprawy z dołożeniem najwyższej staranności zgodnie z Kodeksem Etyki Radcy Prawnego". Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pismem z dnia 17 marca 2015 roku poinformował radcę prawnego D. S.-J. o wyznaczeniu jej na pełnomocnika z urzędu dla S.W. oraz o fakcie wydania w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 13 stycznia 2015 roku, którego odpis wraz z uzasadnieniem został dostarczony pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu M. H. w dniu 16 lutego 2015 roku. W aktach sprawy znajdowała się jednocześnie opinia prawna radcy prawnego M. H. o niecelowości wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku WSA w P. Radca prawny D. S.-J., jako kolejny pełnomocnik skarżącego z urzędu, po zapoznaniu się z aktami sprawy, powinna zatem mieć pełną świadomość zakresu pomocy prawnej zrealizowanej wcześniej z urzędu, aby podjąć efektywne czynności na rzecz swojego mocodawcy. Reasumując w rozpoznawanej sprawie brak jest podstawy do przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu D. S.-J. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.