III SA/Po 960/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-01-29
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać odmówiony z powodu niewykonania przez stronę wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, pomimo twierdzeń o braku środków do życia i zajęciu majątku przez komornika?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, mimo dwukrotnego wezwania. Brak współpracy ze strony skarżącego uniemożliwił sądowi stwierdzenie zaistnienia przesłanek koniecznych do przyznania prawa pomocy, co skutkuje uznaniem wniosku za nieuzasadniony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po odrzuceniu jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego rodzina jest bez środków do życia, a majątek został zajęty przez komornika. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak skarżący dwukrotnie nie wykonał tego wezwania, mimo wniosku o przedłużenie terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 stycznia 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 18 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę W. J. z uwagi na jej wniesienie po upływie terminu. Ponadto Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi.
W terminie otwartym na złożenie skargi kasacyjnej, Skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż on i jego rodzina znajdują się bez środków do życia. Zajęte przez komorników zostały: konto bankowe, samochód oraz dom. Zlicytowana została nieruchomość przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami w wieku 17 i 18 lat. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza Skarżącego. Przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej to 2.000 zł brutto miesięcznie.
W świetle informacji znanych z urzędu, oświadczenie majątkowe okazało się niewystarczające do rozpoznania wniosku (porównaj postanowienia w przedmiocie prawa pomocy rozpoznawane w sprawach III SA/Po 438-449/11). Złożone oświadczenie majątkowe budziło także wątpliwości na gruncie ustaleń organów administracji publicznej. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje, że podatnik wielokrotnie występuje do tut. Kolegium w sprawach podatkowych i każdorazowo stan faktyczny sprawy w jego ocenie wygląda inaczej. Strona twierdzi, że nie prowadzi na nieruchomości działalności gospodarczej oraz nie może z niej korzystać z uwagi na zajęcie przez komornika, a w odwołaniu z dnia [...] lutego 2012 roku wskazuje, że na cele prowadzonej działalności gospodarczej posiada, zabudowaną pawilonem handlowym oraz dużym parkingiem, nieruchomość przy ul. [...] w [...].
Z powyższych względów, dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej prawa pomocy konieczne okazało się ustalenie sytuacji majątkowej Wnioskodawcy za pomocą dowodów z dokumentów.
Pismem z dnia 24 października 2012 roku Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez:
- przedłożenie zeznania podatkowego za 2010 oraz 2011 rok, a nadto wykazanie przychodu i kosztów jego uzyskania za okres od 01 stycznia 2012 roku
- wyjaśnienie czy Wnioskodawca czerpie dochody z najmu lub dzierżawy nieruchomości lub maszyn budowlanych oraz udokumentowanie wysokości dochodu osiągniętego z tego tytułu w 2011 oraz w 2012 roku,
- wykazanie średniomiesięcznych kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego,
- przedłożenie spisu aktualnie wykorzystywanych przez Wnioskodawcę rachunków bankowych wraz z wyciągami dokumentującymi operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od dnia 01 czerwca 2012 roku,
- udokumentowanie liczby osób aktualnie zatrudnianych (umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło),
- przedłożenie aktualnego wykazu posiadanych specjalistycznych maszyn budowlanych, w tym także na podstawie umowy leasingu, dzierżawy lub najmu oraz określenie wartość rynkowej posiadanych maszyn,
- udokumentowanie wysokości zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek bankowych oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych obciążeń z tego tytułu,
- udokumentowanie wysokości należności aktualnie dochodzonych od Wnioskodawcy w postępowaniach egzekucyjnych,
- udokumentowanie twierdzeń o ilości postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko Wnioskodawcy,
- udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych (przedłożenia kserokopii dokumentów dotyczących: licytacji i przysądzenia własności nieruchomości przy ul. [...], zajęcia nieruchomości przy ul. [...], zajęcia rachunku bankowego oraz zajęcia samochodu),
- udokumentowanie wysokości kwot wyegzekwowanych od stycznia 2012 roku.
W piśmie z dnia 20 listopada 2012 roku Skarżący zawarł wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego wskazując, że uzyskanie żądanych dokumentów w terminie siedmiu dni jest niemożliwe. Pismem z dnia 27 listopada 2012 roku ponownie zobowiązano Skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Na wykonanie wezwania wyznaczono Wnioskodawcy termin czternastu dni.
Pomimo dwukrotnego wezwania oświadczenie majątkowe nie zostało uzupełnione.
Natomiast ustalenia poczynione przy okazji rozpoznawania wcześniejszych wniosków o prawo pomocy ujawniają, że przychód Wnioskodawcy tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2009 roku wyniósł 1.064.877,48z ł (koszty jego uzyskania to 984.471,58 zł). Przychód z powyższego źródła za rok 2010 wyniósł 1.570.441,06 zł (koszty uzyskania przychodu za ten rok to 1.510.029,53 zł). Według przedłożonego bilansu, przychód za okres od dnia 01 stycznia 2011 roku do dnia 20 czerwca 2011 roku wyniósł 258.360 zł. W tym okresie Wnioskodawca zrealizował wydatki na kwotę 244.343,60 zł (zakup towarów handlowych - 100.028,92zł oraz pozostałe wydatki – 144.314,68 zł).
Średni miesięczny przychód Wnioskodawcy z pozarolniczej działalności gospodarczej (bez uwzględnienia dochodów z wynajmu) kształtował się na poziomie: 88.739,79 zł za rok 2009, 130.870,08 zł za rok 2010 oraz 43.060 zł za sześć miesięcy 2011 roku. Wynik z działalności gospodarczej liczony dla celów podatkowych zawsze był dodatni. W roku 2009 dochód Wnioskodawcy wyniósł 80.405,90 zł, w roku 2010 osiągnął poziom 60.411,53 zł, a za pierwsze półrocze bieżącego roku nadwyżka przychodów nad wydatkami wyniosła 14.016,40 zł.
Wnioskodawca uzyskuje także dochody z wynajmu lokalu w wysokości 1.230 zł brutto miesięcznie (wierzytelność jest zajęta w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego).
Zadłużenie kredytowe wnioskodawcy wynosi około 200.000 zł (31.132,74 CHF – kredyt mieszkaniowy, 20.405,05 zł – kredyt na samochód, zadłużenie w kartach kredytowych oraz pożyczki i kredyty krótkoterminowe). Skarżący zaznaczył, że postępowania egzekucyjne prowadzą dwa banki.
W poprzednich sprawach nie ustalono, aby egzekucję skierowano do czynnych rachunków bankowych. Z przedłożonych dokumentów nie wynikało, że egzekucja z wierzytelności przypadających Skarżącemu z tytułu wynajmu lokalu ma ten skutek, iż kwota pozostająca w jego dyspozycji po zastosowaniu środków egzekucyjnych (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego (900 zł) oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. W szczególności Wnioskodawca nie wykazał, iż zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne (z wyjątkiem zajęcia wierzytelności z wynajmu lokalu w wysokości 1.230 zł miesięcznie), a przez to ograniczają jego możliwości płatnicze do stanu niemożności uiszczenia kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, dlatego stwierdzić należało brak warunków do przyznania prawa pomocy. Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 roku, sygn. akt I FZ71/09, Lex nr 564253). Brak współpracy ze strony skarżącego skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy (orzeczenie NSA z 24 marca 2009 roku, sygn. akt II FZ 91/09, Lex nr 550327).
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło