III SA/Po 967/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-12-17
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej, ale wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, dochody jednego z małżonków mogą być uwzględniane przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy drugiemu małżonkowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia materialnego, w tym w zakresie ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Dochody jednego z małżonków mogą być brane pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy drugiemu małżonkowi, jeśli wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i istnieje możliwość wzajemnego wsparcia finansowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wcześniejszy wniosek został odrzucony. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem pełnoletnich dzieci, mimo posiadania rozdzielności majątkowej. Dochody rodziny pochodzą z wynagrodzeń obu małżonków, przy czym z wynagrodzenia skarżącego prowadzona jest egzekucja. Skarżący podniósł, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 grudnia 2014 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2014 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 10 września 2014 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (k. 32 akt sądowych).
Z ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a na ich utrzymaniu pozostają pełnoletnia córka oraz pełnoletni syn. Rodzina zamieszkuje w budynku o powierzchni 120,00 m². Wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z dochodów wnioskodawcy (umowa o pracę 2.600,00 zł brutto miesięcznie) oraz wynagrodzenia za pracę jego żony (3.800,00 zł brutto miesięcznie), a także z przychodów żony z tytułu umowy zlecenia w wysokości 500,00 zł. Z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja - potrącenia wynoszą 577,44 zł miesięcznie.
Wnioskodawca zaznaczył, że posiada rozdzielność majątkową z żoną. Zarówno nieruchomość położona w [...] przy ulicy [...] (zajmowana przez rodzinę wnioskodawcy), jak i działka w [...], stanowią własnością żony wnioskodawcy. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, a także przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro.
Postanowienie stało się prawomocne.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 786 zł (k. 39 akt sadowych), Skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z kolejnego oświadczenia majątkowego wynika, że sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącego nie uległa istotnej zmianie. Skarżący nadal prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwojgiem pełnoletnich dzieci. Rodzina zamieszkuje na nieruchomości zabudowanej budynkiem o pow. 120mkw. Działka w [...] oraz nieruchomość zamieszkana przez rodzinę wnioskodawcy należą do żony wnioskodawcy (rozdzielność majątkowa). Wskazany majątek oraz dochody żony wnioskodawcy są wolne od egzekucji. Potrącenia z wynagrodzenia wnioskodawcy wynoszą aktualnie 550 zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyznanie prawa pomocy warunkuje nie tylko to, czy wnioskodawca uzyskuje, czy też nie uzyskuje dochodów, lecz ocena zasadności wniosku polega na zbadaniu, czy strona posiada obiektywną zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (postanowienie WSA z 10 października 2008 roku, sygn. akt. II SA/Łd 480/08, Lex nr 504537).
Rozdzielność majątkowa, która odnosi się do majątku małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków, nie zwalnia małżonków z obowiązku udzielania wzajemnego wsparcia materialnego, które polega na umożliwieniu prowadzenia sporów sądowych (patrz postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt I SA/Bd 37/10, Lex nr 658891).
Przy badaniu przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy brać pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (porównaj postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 roku, sygn. akt GZ 71/04).
Żadne obiektywne okoliczności nie wskazują na istnienie przeszkód, które uzasadniałyby stanowisko, że w okolicznościach niniejszej sprawy obowiązek wzajemnego wsparcia małżonków nie powinien obejmować współfinansowania kosztów postępowań sądowych z dochodu żony wnioskodawcy, do granic kosztów utrzymania koniecznego rodziny.
Analiza kolejnego oświadczenia majątkowego nie uzasadnia objęcia Skarżącego ochroną na zasadzie prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał, że uiszczenie kosztów sądowych jest niemożliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego lub jego rodziny.
Stałe miesięczne dochody rodziny w wysokości 6.400,00 zł pozwalają na poniesienie bieżących kosztów utrzymania rodziny, pomimo deklarowanego uszczuplenia ich o kwotę potrąceń egzekucyjnych w wysokości 550 zł. Podkreślić przy tym należy, że dochody i majątek żony wnioskodawcy są wolne od egzekucji. Jednocześnie Skarżący zachowuje możliwość przekazywania na utrzymanie rodziny wynagrodzenia za pracę w części wolnej od egzekucji.
Posiadany majątek i deklarowana wysokość dochodów rodziny umożliwiają Wnioskodawcy także wsparcie się kredytem lub pożyczką. Istnieje więc realna możliwość sfinansowania kosztów sądowych, ich części, z przyszłych dochodów. W takiej sytuacji ciężar finansowy zostaje rozłożony na dłuższy okres czasu. Tym samym zwrot pozyskanych środków może nastąpić w częściach, które nie będą istotnym uszczerbkiem dla miesięcznych dochodów rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło