III SA/Po 971/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-12-17
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca wielokrotnie nie przedkłada kompletnych i udokumentowanych informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwań sądu i organów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący wielokrotnie nie przedłożył kompletnych i udokumentowanych informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, co uniemożliwia ocenę jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Pomimo wezwań, skarżący konsekwentnie uchylał się od złożenia rzetelnego oświadczenia majątkowego, co było podstawą do oddalenia wniosku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były odrzucane z powodu niewystarczających oświadczeń majątkowych. Skarżący, mimo wezwań, nie przedłożył dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, zadłużenie, brak dochodów, a także nie wyjaśnił kwestii związanych z działalnością spółek, w których miał udziały, oraz posiadaniem nieruchomości. Sąd, opierając się na informacjach znanych z urzędu oraz dokumentach z innych postępowań, wskazał na potencjalne posiadanie przez skarżącego aktywów i dochodów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 grudnia 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 rok; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 01 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie, gdyż oświadczenie majątkowe, pomimo wezwania do jego uzupełnienia, było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 roku oddalił zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Skarżący nie przekazał Sądowi żadnych informacji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o prawo pomocy. Nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że jest osobą, która nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Lakoniczne stwierdzenie, że skarżone zażaleniem postanowienie jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, może sugerować, że wnioskodawca konsekwentnie odmawia przedłożenia informacji (dokumentów) umożliwiających przeprowadzenie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej i osobistej.
Skarżący R. P., po odrzuceniu skargi (brak wpisu), wniósł do Sądu osobiście sporządzoną skargę kasacyjną oraz ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego i adwokata (k. 85-86 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku podał, że jest bezdomny i nie ma dochodów. Doznał ciężkiego rozstroju zdrowia fizycznego i psychicznego, jest niewypłacalny i zadłużony. W rubryce wysokość dochodu wpisał, że utrzymuje się z drobnych datków. Miesięczny dochód określił na około 200 zł.
Składając kolejne żądanie przyznania prawa pomocy Wnioskodawca nie ustosunkował się do wątpliwości, jakie budziło już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące:
- ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej,
- założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w "A" Sp. z o.o.,
- założenia i wyposażenia w majątek "B" Sp. z o.o. w organizacji,
- tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o. oraz nieruchomości wskazanej jako siedziba "B" Sp. z o.o. w organizacji,
- sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy,
- wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym,
- wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego,
- źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym.
Tymczasem okoliczności znane z urzędu oraz informacje zamieszczone w serwisach internetowych instytucji państwowych wskazują, co następuje.
Wnioskodawca w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. ponad 100 ha. Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz brata M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2012 roku, Nr [...], poz. [...]). Niemniej wcześniej, czyli przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...], Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. W dniu [...] września 2011 roku Wnioskodawca został ujawniony w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr RDN [...]).
W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu "B" Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R. P. Postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy "B" Sp. z o.o. w organizacji.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że udziałowcami "B" Sp. z o.o. w organizacji są R. P. i M. P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej 50 zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi 25.000 zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi 23.000 zł. R. P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu "B" Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M. P.), u którego Spółka jest zadłużona.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. Skoro Skarżący świadomie ponownie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, to niecelowe jest kierowanie do niego kolejnego wezwania z żądaniem uzupełnienia tego oświadczenia.
Z tych powodów stwierdzić należy, że kolejne oświadczenie majątkowe Skarżącego nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło