III SA/Po 98/12

Dnia 9 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B O na uchwałę Rady Miasta z dnia .... r., nr .... w przedmiocie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym postanawia : odrzucić skargę B w dniu 11 października 2011 r. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 16 marca 2010 r., nr LXIX/954/V/2010 w przedmiocie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym. Zdaniem skarżącego powyższa uchwała jest niesłuszna i krzywdzi byłych pracowników A – aktualnych rencistów i emerytów pozbawiając ich uprawnienia do bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji miejskiej. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności podniesiono, że skarżący nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i dlatego skarga jako niedopuszczalna winna być odrzucona. Dalej wskazano również na brak merytorycznych podstaw do jej uwzględnienia, albowiem skarżona uchwała, ani żadna inna nie mogła odebrać uprawnień do bezpłatnych przejazdów byłym pracownikom A, gdyż nigdy takie uprawnienia im nie przysługiwały. To pracownicy A Sp. z o.o. i ich rodziny mają uprawnienia do bezpłatnych przejazdów, a uchwała Rady Miasta Poznania z 16 marca 2010 r. nr LXIX/954/V/2010 jedynie modyfikuje sposób udokumentowania uprawnień. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 listopada 2011 r. B został wezwany do wykazania, że wzywał Radę Miasta P do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną uchwałą, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wskazał, że informował Przewodniczącego Rady Miasta P o konieczności uchylenia przedmiotowej uchwały (k. 27 akt sądowych). Z uwagi na treść tego pisma Sąd zwrócił się do organu o wyjaśnienie, czy skarżący zwracał się do Rady Miasta P za pośrednictwem jej Przewodniczącego o uchylenie zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi z dnia 29 grudnia 2011 r. pełnomocnik organu, powołując się na przesłane w załączeniu pismo Urzędu Miasta P z dnia 19 października 2011 r. wskazał, że skarżący nie poprzedził skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem z dnia 7 lutego 2012 r. organ został wezwany do ostatecznego wskazania, czy Rada Miasta dysponuje pismami wzywającymi ją do uchylenia przedmiotowej uchwały, a skarżący do nadesłania odpisu wezwania adresowanego do Rady Miasta P zawierającego żądanie usunięcia naruszenia prawa (uchylenia zaskarżonej uchwały), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 20 lutego 2012 r. pełnomocnik organu ponownie poinformował, że skarga B nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W załączeniu przekazano kopie pism skarżącego z dnia 5 listopada 2011 r. do Rady Miasta i z-cy Prezydenta Miasta P oraz 12 stycznia 2011 r. do Przewodniczącego Rady Miasta P. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący nadesłał pismo, w którym zawarte zostało wezwanie Rady Miasta P do usunięcia naruszenia prawa, datowane na dzień 28 listopada 2011 r. Skarżący powołał się jednocześnie, że już w piśmie z dnia 6 października 2011 r. (skarga do Sądu) "prosił" o uchylenie krzywdzącej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r. poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl § 3 cytowanego art. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei § 4 stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania. Zgodnie natomiast z art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Miasta P, było uprzednie wezwanie organu administracyjnego do usunięcia naruszenia prawa. Skarga wywiedziona przez B, jak słusznie w odpowiedzi na skargę wskazał pełnomocnik organu, nie została poprzedzona stosownym wezwaniem Rady Miasta P do usunięcia naruszenia prawa, bowiem pismo z dnia 28 listopada 2011 r. będące wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone przez stronę już po wniesieniu skargi do Sądu (k – 66 akt sądowych). Z analizy akt sprawy oraz korespondencji prowadzonej przez stronę z organem nie wynika, aby takie wezwanie było skierowane do Rady Miasta P przed złożeniem skargi. W szczególności pismo skarżącego B z dnia 12 stycznia 2011 r. (wpływ do Biura Rady Miasta – 17 stycznia 2011 r.) nie zawiera żądania uchylenia uchwały z dnia 16 marca 2010 r. nr LXIX/954/V/2010 – wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu to przede wszystkim opis pracy zawodowej, trudnej obecnie sytuacji zdrowotnej i finansowej strony oraz wyraz oburzenia i rozżalenia autora pisma z powodu braku możliwości korzystania przez rencistów A z bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji miejskiej. Należy podkreślić, że instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa służy temu, aby została wykorzystana możliwość załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Brak wyczerpania tego trybu skutkuje tym, że organ został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się na etapie przedsądowym co do zarzutów dotyczących kwestionowanej uchwały, a wniesienie skargi stało się niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy koniecznym było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 4 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.