III SA/Po 98/20

WyrokWSA w Poznaniu2020-03-18

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące dopuszczalności egzekucji, istnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego lub wad tytułu wykonawczego, które powinny być podniesione w ramach zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i jej zakres jest ograniczony. Nie może obejmować zarzutów dotyczących dopuszczalności egzekucji, istnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego czy wad tytułu wykonawczego, które stanowią podstawę do wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd ocenia jedynie prawidłowość stosowania środka egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Spółka zarzucała m.in. prowadzenie egzekucji mimo istnienia innego postępowania w tej samej sprawie, błąd co do osoby zobowiązanego oraz brak obowiązku podatkowego. Organy egzekucyjne uznały, że skarga na czynność egzekucyjną nie może obejmować tych zarzutów, które powinny być podniesione w ramach zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2020r. przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2019 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 roku, nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] października 2019 roku, nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2018 roku o nr [...], wszczął kolejne postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanej [...] Sp. z o.o. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2018 roku organ dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 roku zobowiązana wniosła skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Spółka zażądała uchylenia czynności egzekucyjnej podnosząc, że tytuł egzekucyjny obejmuje zobowiązane podatkowe, które jest już przedmiotem egzekucji na postawie tytułu wykonawczego o numerze [...], a egzekucja została skierowana do niewłaściwego podmiotu, gdyż Spółka nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości (nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu). Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił skargi. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną może odnosić się do sposobu i formy dokonania czynności. Kwestia dopuszczalności egzekucji, istnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym, czy błędu co do osoby zobowiązanego stanowią podstawę do wniesienia zarzutów. Organ zaznaczył, że Spółka skorzystała z prawa do wniesienia zarzutów i zostały one uznane za nieuzasadnione. Organ uznał, że czynność zajęcia rachunku bankowego została dokonana z poszanowaniem przepisów określających stosowanie tego środka egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. [...] Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzucono: 1) naruszenie przepisów art. 138 §2 w związku z art. 144 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak ich zastosowania i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego, 2) naruszenie art. 26 §1 oraz art. 29 §2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przystąpienie do egzekucji, gdy tytuł wykonawczy o numerze [...] dotyczył tego samego zobowiązania podatkowego, co do którego prowadzono już postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...], 3) naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak odstąpienia od egzekucji w sytuacji, gdy nie istniało zobowiązanie podatkowe oraz zachodził błąd, co do osoby zobowiązanego (w ocenie skarżącej Spółki nie jest ona podatnikiem podatku od nieruchomości, nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu), 4) naruszenie art. 54 §5a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia art. 29 §2 pkt 3 w związku z art. 27 §1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sąd nie ujawnił naruszenia przepisów regulujących sposób postępowania przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych. Analiza dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych wskazuje, że zajęcie rachunku bankowego zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z prawem. Naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności - art. 19 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2019, poz. 1438 ze zm.). Siedziba skarżącej Spółki znajduje się na obszarze działania Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Zatem ten organ był organem egzekucyjnym właściwym miejscowo do załatwienia przedmiotowej sprawy egzekucyjnej (art. 22 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Naczelnik Urzędu Skarbowego działał na podstawie tytułu wykonawczego, który został wystawiony według prawem przewidzianego wzoru (art. 26 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Egzekwowany obowiązek (podatek od nieruchomości) podlega egzekucji administracyjnej (art. 2 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych jest środkiem prawnym ustawowo określonym do przymusowej realizacji obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Przy dokonywaniu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Naczelnik Urzędu Skarbowego wykorzystał wzór protokołu zajęcia określony w załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 roku w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. poz. 1804 z późn. zm.). Protokoły zajęcia zostały wypełnione zgodnie z dyspozycją art. 67 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przesłane do banku (art. 80 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Zajęcie rachunku bankowego zostało dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu (art. 80 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia do banku, organ egzekucyjny zawiadomił skarżącą Spółkę o zajęciu jej wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając jej odpis tytułu wykonawczego i odpis zawiadomienia o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 §3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Odnosząc się do treści zarzutów Spółki wyjaśnić należy, że skarga w rozumieniu 54 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem prawnym subsydiarnym, bo jej zakres jest ograniczony zakresem stosowania innych środków zaskarżenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, podstawą do uwzględnienia takiej skargi, nie mogą być zatem okoliczności stanowiące podstawę do korzystania z innych środków prawnych, a w tym okoliczności przewidziane jako podstawa do korzystania ze środka prawnego w postaci zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organy trafnie przyjęły, że przedmiotem oceny w ramach skargi na czynności egzekucyjne jest jedynie kwestia prawidłowego stosowania środka egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe do uwzględnienia skargi nie mogła prowadzić argumentacja i okoliczności, które stanowią podstawę do wniesienia zarzutów w rozumieniu art. 33 §1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności zarzuty wskazujące na błąd co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, czy też twierdzenie, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w ustawie. Podkreślić jednocześnie należy, że ocena legalności prowadzenia spornej egzekucji w zakresie nieistnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego, egzekwowania tego samego zobowiązania podatkowego na podstawie dwóch tytułów wykonawczych, czy błędu co do osoby zobowiązanego była już przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego (nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2020 roku o sygn. akt I SA/Po 922/19). Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło