III SAB/Po 11/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. G. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie zaniechania przeprowadzenia sekcji zwłok oraz braku należytych działań nadzorczych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 5 lipca 2025 roku M. G. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie zaniechania przeprowadzenia sekcji zwłok oraz braku należytych działań nadzorczych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na gruncie przepisów P.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.(tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., a więc w sytuacji niewydania aktu lub niepodjęcia czynności określonej w tych przepisach. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 496/08 wszystkie cytowane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności i przewlekłości Wojewody w przedmiocie zaniechania przeprowadzenia sekcji zwłok oraz braku należytych działań nadzorczych. Skarżący wskazał, że w związku z licznymi naruszeniami wokół śmierci jego ojca – T. G. – złożył w maju 2023 r. do właściwych organów wnioski i skargi, domagając się wyjaśnienia sprawy i wyciągnięcia konsekwencji z ujawnionych naruszeń. Zdaniem skarżącego Wojewoda, zamiast wszcząć własne postępowanie wyjaśniające w zakresie legalności działania szpitala i samorządu województwa, przekazał jedynie sprawę Okręgowemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej [...] Izby Lekarskiej, uznając iż chodzi wyłącznie o ewentualne przewinienia zawodowe personelu medycznego. Skarżący wskazywał, że Wojewoda nie wydał żadnej decyzji, ani postanowienia kończącego sprawę co do istoty. W efekcie sprawa nie została załatwiona. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę skarżący nie ma racji. Organ nie był zobligowany do wydania decyzji czy postanowienia w jego sprawie, bowiem zakres żądań skarżącego nie mógł spowodować wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego, które to mogłoby zakończyć się wydaniem takich rozstrzygnięć. Wskazać należy, że zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym z dnia 8 września 2006 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 91 ze zm., dalej: ustawa o PRM) planowanie, organizowanie, koordynowanie systemu oraz nadzór nad systemem na terenie województwa jest zadaniem wojewody. W myśl art. 20 ust. 2 ustawy o PRM w ramach nadzoru, o którym mowa w art. 19 ust. 2, wojewoda może: 1) żądać informacji, wyjaśnień oraz dokumentów od dysponentów jednostek; 2) przeprowadzać kontrolę, o której mowa w art. 31. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o PRM wojewoda jest uprawniony do przeprowadzania kontroli działalności: 1) jednostek współpracujących z systemem, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3-7 i 9, pod względem spełniania wymagań określonych w art. 15 ust. 1a; 2) dysponentów jednostek działających na obszarze województwa, pod względem medycznym oraz zgodności z prawem; 3) podmiotów prowadzących kursy, pod względem spełniania wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 8. Do przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o PRM stosuje się odpowiednio art. 122 ust. 1-5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450) oraz przepisy wydane na podstawie art. 122 ust. 6 tej ustawy. Sposób i tryb przeprowadzenia kontroli określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzenia kontroli podmiotów leczniczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1331). Analiza wszystkich powyższych przepisów w kontekście przedmiotowego sporu między skarżącym a organem nie może doprowadzić do uznania, że zaistniała sprawa administracyjna – kończąca się wydaniem decyzji administracyjnej – do której zastosowanie miałyby przepisy dotyczące bezczynności lub przewlekłości postępowania. Brak jest bowiem przepisu prawa pozwalającego na wszczęcie takiego postępowania kontrolnego na wniosek. Wskazać przy tym należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji publicznej dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy swoim zakresem obejmuje ona działalność organu prowadzącą do wydania aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 maja 2023 r., sygn. II SAB/Go 46/23). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący zarzucił Wojewodzie bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, która nie mogła zakończyć się wydaniem aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wobec tego, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.