III SAB/Po 23/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) . As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi K.K. na bezczynność Starosty w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gruntu o d d a l a s k a r g ę /-/M. Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/T. M. Geremek Decyzją z dnia [...]. nr [...] Prezydent Miasta jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu nadanego J.K. dokumentem nadania ziemi nr [...] z dnia [...]. położonego w P., obecnie oznaczonego w ewidencji gruntów: obręb S., [...], zapisanego w księdze wieczystej Kw [...] jako własność Miasta. Od tej decyzji odwołanie złożył J.K., reprezentowany przez pełnomocnika M.S. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Wojewoda ostateczną decyzją z dnia [...]. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazując jednocześnie, iż zasadnym jest wyłączenie się Prezydenta Miasta od prowadzenia przedmiotowej sprawy. Mając na uwadze ww. wytyczne postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Prezydent Miasta przekazał wniosek K.K. Wojewodzie Wojewoda postanowieniem z dnia [...]. nr [...], na podstawie art. 26 § 2 i § 3 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz, 1071 ze. zm.) wyznaczył Starostę jako organ właściwy do załatwienia sprawy dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Wojewoda wskazał, iż stosownie do przepisu § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.) w przedmiocie dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu orzeka w drodze decyzji starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. W myśl przepisu art. 26 § 3 Kpa, jeżeli wskutek wyłączenia organ administracji publicznej stał się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2 tego artykułu, który stanowi, że w przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia organ wyższego stopnia, przy czym organ ten może do jej załatwienia wyznaczyć inny podległy sobie organ. Mając na uwadze, iż organ szczebla wojewódzkiego nie jest ustawowo uprawniony do rozstrzygania w pierwszej instancji w sprawach tego rodzaju, gdyż zgodnie z § 40 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, wojewoda jest w tych sprawach organem wyższego stopnia, postanowiono do rozpoznania sprawy wyznaczyć Starostę. Na wybór Starosty jako organu wyznaczonego do rozpatrzenia niniejszej sprawy miał wpływ również fakt, iż strona zamieszkuje w P., a zatem w mieście, w którym znajduje się siedziba tego organu. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa postanowił zawiesić z urzędu postępowanie w przedmiocie niezałatwienia w terminie sprawy dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu nadanego J.K. Motywując swoje stanowisko organ wyjaśnia, że Starosta, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozpatrzenie negatywnego sporu kompetencyjnego, jaki zaistniał pomiędzy Starostą a Wojewodą w przedmiotowej sprawie. [...]. pełnomocnik K.K. złożył na podstawie art. 37 § 1 Kpa do Wojewody zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, przez Starostę a następnie 17 października 2007r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Starosty. W odpowiedzi na skargę Starosta wywodzi, iż z uwagi na to, że wnioskiem z dnia 24 września 2007 r. reprezentująca Starostę Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpatrzenie negatywnego sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Starostą a Wojewodą, Wojewoda postanowieniem z dnia [...]. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie niezałatwienia w terminie sprawy dokonania klasyfikacji i szacunku gruntu. Wniesienie skargi jest zatem niedopuszczalne zdaniem organu, który wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucił w niniejszej sprawie bezczynność Staroście, z uwagi na nie załatwienie sprawy klasyfikacji i szacunku przedmiotowego gruntu w terminie zakreślonym w art. 35 Kpa. Postanowienia przepisu art. 35 Kpa korespondują z art. 12 § 1 i § 2 Kpa i ustanowioną w nim zasadą ogólną szybkości i prostoty działania. Organy administracji zobowiązane są do działania bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1), innymi słowy działają w zakazie nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im biegu oraz mają obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu. Przez bezczynność zaś należy rozumieć zarówno brak działania ze strony organu administracji, jak i odmowę podjęcia czynności, w tym wydania określonego aktu. Przepisy Kpa przewidują maksymalne terminy, w których powinno nastąpić załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, np. dla organu I instancji w przeciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania; dla organu odwoławczego w przeciągu miesiąca. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpoznane w oparciu o dowody i fakty powszechnie znane bądź znane organowi z urzędu lub możliwe do ustalenia na podstawie posiadanych przez organ danych. W przedmiotowej sprawie sytuacja jest bardziej złożona bowiem powstał negatywny spór o właściwość pomiędzy Starostą a Wojewodą w wyniku którego każdy z organów uznał się za niewłaściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy. Artykuł 19 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu, a organ właściwy w sprawie nie może przekazać swojej właściwości innemu organowi (zarówno niższego jak i wyższego stopnia), chyba że przepis szczególny przewiduje taką możliwość, np. art. 26 § 2 Kpa. Właśnie m.in. na ten przepis powołał się Wojewoda wskazując Starostę jako organ właściwy do załatwienia sprawy klasyfikacji i szacunku gruntu. Decyzję tę zakwestionował Starosta i występując do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Skarżący domagając się rozpoznania przedmiotowej sprawy przez Starostę nie bierze pod uwagę negatywnego sporu o właściwość powstałego między organami administracji publicznej, którego wynik jest bardzo istotny, ponieważ chroni rozstrzygnięcie przed sankcją nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, który w swej treści stanowi, że "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwość." Przepis art. 156 § 1 pkt 1 Kpa nie wprowadza żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek, w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw będzie przesłanką stwierdzenia nieważności orzeczenia. W tezie wyroku NSA z 7 października 1982r. (sygn. II SA 1119/82, ONSA 1982/2/95) stwierdzono dobitnie, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Skoro więc organy administracji wszczęły spór o właściwość, chcąc m.in.. uniknąć wydania rozstrzygnięcia przez organ niewłaściwy, czyli rozstrzygnięcia które to dotknięte byłoby sankcją nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, to terminy określone w art. 35 Kpa, na których przekroczenie powołuje się skarżący, uległy wstrzymaniu. Okres trwania sporu kompetencyjnego nie jest wliczany do biegu terminu załatwienia sprawy. Do czasu rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego przez NSA, postępowanie w sprawie winno być zawieszone, a okres zawieszenia nie jest wliczany do terminu załatwienia sprawy, choćby w czasie jego trwania zostały podjęte czynności niecierpiące zwłoki (zob. postanowienie NSA z 14 grudnia 2005r. sygn. II OW 58/05, ONSAiWSA 2006/4/117; wyrok z 9 stycznia 2002r., sygn. SAB/Rz 34/01 niepubl.; wyrok z 17 marca 1988r., sygn. SAB/Gd 14/87, ONSA 1988/1/41). Tak więc nie jest trafny zarzut skarżącego dotyczący bezczynności Starosty w sprawie przekazanej mu przez Wojewodę w przedmiocie dokonania klasyfikacji i szacunku ww. gruntu, trudno bowiem mówić w przedmiotowej sprawie o bezczynności organu, skoro do końca nie jest pewne, który organ jest właściwy do rozpoznania sprawy. Natomiast jak to już zostało powiedziane, naruszenie właściwości organu niezależnie od jej podstaw byłoby przesłanką stwierdzenia nieważności orzeczenia. Z tego względu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Sąd orzekł o oddaleniu skargi. /-/ M. Bejgerowska /-/ T.M. Geremek /-/ W. Długaszewska K.P.d