III SAB/Po 5/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008r. przy udziale sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. I. umarza postępowanie, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M. Ławniczak /-/ W. Długaszewska /-/ B. Sokołowska D. L. złożył w dniu 18 lutego 2005 roku w Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie realizacji projektu o znaku [...] złożonego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny Biuro Obsługi Wniosków pismem z dnia 30 września 2005 roku wezwała wnioskodawcę do uzupełniania wniosku z dnia 18 lutego 2005 roku poprzez złożenie brakującego zaświadczenia o niezaleganiu w podatku wydanego przez Wójta Gminy. W dniu 11 października 2005 roku D. L. uzupełnił wymagany brak formalny wniosku. Pismem z dnia 23 stycznia 2006 roku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny poinformowała wnioskodawcę, że wniosek o dofinansowanie realizacji projektu nie może podlegać finansowaniu z powodu braku środków finansowych. Podkreślono, iż dalsza procedura rozpatrywania wniosku będzie mogła być uruchomiona w przypadku zwolnienia się środków finansowych. W konsekwencji wniosek został umieszczony na Liście Wniosków jako wniosek oczekujący na finansowanie. Pismem z dnia 23 lutego 2006 roku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny poinformowała producenta rolnego, że jego wniosek o dofinansowanie realizacji projektu złożony w ramach Działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" został odrzucony. Jako przyczynę powyższego rozstrzygnięcia powołano fakt, iż 18 lutego 2006 minęło 12 miesięcy od dnia, w którym po raz pierwszy wnioskodawca stał się posiadaczem gospodarstwa rolnego (z dołączonego aktu notarialnego wynika, że prowadzenie gospodarstwa rolnego wnioskodawca rozpoczął w dniu 18 lutego 2005 roku). W związku z odrzuceniem wniosku, D. L. w piśmie z dnia 28 lutego 2006 roku wniósł odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zdaniem wnioskodawcy jego wniosek był kompletny. Podniósł, że dopiero po 7 miesiącach dowiedział się, iż wniosek zawiera braki formalne. Wskazał, że informacja o braku zaległości podatkowych znajdowała się na zaświadczeniu z Urzędu Gminy, które było dołączone do wniosku, w chwili jego składania, stąd nie wie dlaczego musiał je składać drugi raz. W piśmie z dnia 19 kwietnia 2006 roku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała wnioskodawcę o negatywnym rozpatrzeniu jego odwołania. W przedmiotowym piśmie podzielono ustalenia faktyczne i prawne zawarte w piśmie Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 lutego 2006 roku. Pismem z dnia 24 kwietnia 2007 roku wnioskodawca wezwał Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny Biuro Obsługi Wniosków do ugodowego uregulowania należności w kwocie 50.000 zł. tytułem odszkodowania za bezzasadne, w jego ocenie, odrzucenie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom". Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny pismem z dnia 4 lipca 2007 roku poinformował skarżącego o braku podstaw do uznania zasadności jego roszczeń zgłoszonych w wezwaniu do ugodowego uregulowania należności. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2007 roku D. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu – "strony przeciwnej" w zakresie niewydania decyzji administracyjnej w sprawie odrzucenia jego wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom" - a tym samym pozbawienia go możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia. Wobec powyższego skarżący wniósł o: - zobowiązanie wyrokiem sądowym strony przeciwnej do wydania w określony terminie decyzji w przedmiotowej sprawie, - zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o umorzenie postępowania sądowego ze względu na uwzględnienie skargi. Organ administracji wskazał, iż po przeanalizowaniu przedmiotowej skargi oraz uwzględniając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, uwzględnił skargę i wydał decyzję w sprawie. Wobec powyższego postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Do pisma dołączono decyzję z dnia [...] roku, nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie przyznania pomocy w związku z wnioskiem D. S. L. o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Działania 1.2 "Ułatwienia startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006". Jako podstawę prawna powyższego rozstrzygnięcia powołano między innymi przepis art. 105 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 21 lipca 2008 roku, w piśmie z dnia 30 lipca 2008 roku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, oświadczył, że w związku z decyzją z dnia [...] roku, nie cofa skargi. Do pisma dołączono odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] roku, nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi D. L. jest bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie niewydania decyzji administracyjnej w sprawie odrzucenia wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2005 roku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] roku, nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie przyznania pomocy w związku z wnioskiem skarżącego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 roku, I OPS 6/08. Zgodnie z jej tezą przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Z art. 269 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej w dalszej części p.p.s.a. – wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych, jak i uchwał konkretnych. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, str. 592). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko prezentowane w powołanej uchwale. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania - por. wyr. NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99 (niepubl.). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sadowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również i z tego powodu, i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że w przedmiotowej sytuacji brak jest podstaw do oddalenia skargi, ponieważ powodem oddalenia skargi jest wyłącznie jej bezzasadność. Oznacza to, że sąd oddala skargę na bezczynność, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi. Uznając, iż w rzeczywistości organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna i bezzasadne jest ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności o jakie wnosi w przedmiotowej sprawie skarżący. Podnieść należy, iż sama skarga na bezczynność organu spowodowała pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności i wydania decyzji, o jaką wnosił skarżący. Uwzględnienie skargi przez organ, co miało w niniejszej sprawie miejsce wywołuje także ten skutek, że skarga została przez organ rozpoznana, a więc sąd nie może ponownie rozpoznać tej samej skargi. Reasumując powyższe skoro organ uwzględnił skargę, to tej samej skargi sąd nie może uwzględnić lub oddalić, a niniejsze postępowanie sądowoadministarcyjne w przedmiocie bezczynności uznać należy za bezprzedmiotowe i je umorzyć . Mając zatem na uwadze treść art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku, gdy postępowanie staje się bezprzedmiotowe sąd wydaje postanowienie o jego umorzeniu, należało postanowić jak w sentencji. W punkcie 2 sentencji postanowienia Sąd, w oparciu o art. 201 § 1 p.p.s.a., orzekł o kosztach postępowania. /-/M. Ławniczak /-/W. Długaszewska /-/B. Sokołowska