III SAB/Po 5/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2022 r. w sprawie ze skargi [...] sp. z o. o. w [...] na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego postanawia: odrzucić skargę. Skarżący [...] stycznia 2022 r. wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] listopada 2011 r. o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju mineralnego o kodzie [...] w wysokości [...] zł. Z akt administracyjnych wynika, co następuje. Powyższy wniosek został rozpatrzony decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] marca 2012 r. nr [...], którą organ odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju mineralnego [...], o kodzie [...] w kwocie [...]zł. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy w/w decyzję decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] Prawomocnym wyrokiem z 13 listopada 2012 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 916/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego. Wyrok ten jest prawomocny od [...] stycznia 2013r. Strona nie godząc się z tym rozstrzygnięciem składała wiele wniosków, w tym o wznowienie postępowania, o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2012r. Skargi strony skarżącej na niekorzystne dla niej rozstrzygnięcia w tym zakresie były oddalane przez sąd ( sygn. III SA/Po 624/13, III SA/Po 1662/13, III SA/Po 48/15, III SA/Po 358/19, III SA/Po 902/19, III SA/Po 430/20) Pisma ponaglające do załatwienia sprawy wniesiono [...] marca 2020 r. i [...] lipca 2020 r., domagając się stwierdzenia na rzecz spółki [...] nadpłaty w postaci [...] zł jako wpłaty nienależnego podatku akcyzowego z tytułu przemieszczania towarów, w rozumieniu ustawy akcyzowej z terytorium Republiki [...] na terytorium Polski zwanych [...] o kodzie [...] i na tej podstawie zwrócił spółce nienależnie pobrany podatek wpłacony na rzecz Skarbu Państwa jako kwotę pobraną bez obowiązku podatkowego. Skarżący w piśmie z [...] lipca 2020r. podał, że "organ podatkowy bez istnienia wniosku złożonego przez stronę będącą podatnikiem akcyzy, bez ogłoszenia postanowienia o wszczęciu takiego postępowania w interesie Spółki [...] NIP [...] będącej podatnikiem akcyzy, wszczął postępowanie podatkowe zakończone [...] marca 2020r. decyzją sygn. [...] skierowanej do strony która jako podatnik akcyzy nie istnieje, bo osoby Spółki [...] NIP [...] która stroną będącą podatnikiem akcyzy nie jest." Do pisma dołączył zaświadczenie z [...] lutego 2019r. potwierdzające, że podmiot nie figuruje w Systemie Przemieszczania oraz Nadzoru Wyrobów Akcyzowych [...]. W obszernej skardze skarżący podał, że organ podjął niewłaściwe i nielegalne czynności zwieńczone wydaniem decyzji z [...] marca 2012r., którego to postępowania spółka nie inicjowała. Zdaniem skarżącego spółka nie jest podatnikiem akcyzy i kwota [...]zł winna być jej zwrócona. W jego ocenie w decyzji z [...] marca 2012r. została poświadczona nieprawda, że istnieje spółka [...] będąca podatnikiem akcyzy i na tej podstawie Naczelnik w decyzji odmówił spółce [...] NIP [...] zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego uznając, że podatek akcyzowy zapłacony we właściwej wysokości został przez Spółkę [...] NIP [...], która nie istnieje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że w momencie wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności, gdyż wniosek z [...] listopada 2011r. załatwił decyzją z [...] marca 2012r. nr [...] Wyjaśnił, że skarżąca spółka jest podatnikiem w podatku akcyzowym a nadto podał, że wytaczanie spraw sądowych w zakresie już rozstrzygniętym stanowi nadużycie prawa. W piśmie z dnia [...].02.2022r. skarżący podał, że dopóki nie zostanie wykazane, że spółka [...] przemieszczała wyroby akcyzowe, tak długo należy uznać, że nie jest ona podatnikiem akcyzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, o czym stanowi art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Skarżący wniósł pisma ponaglające do załatwienia sprawy [...] marca 2020 r. i [...] lipca 2020 r., ale w istocie swej nie są to ponaglenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., gdyż wniesiono je już po rozpatrzeniu wniosku ostateczną decyzją z [...] marca 2012r. odmawiającą Wielobranżowemu Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. (NIP [...]) stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego oleju mineralnego [...] o kodzie [...] w kwocie [...]zł. Nie może to zatem prowadzić do uznania dopuszczalności skargi. Argumenty skarżącego, że nie istnieje spółka [...], która jest podatnikiem akcyzy w istocie sprowadzają się do podważenia stanowiska organu zawartego w decyzji z [...] marca 2012r. a nie wskazują na wieloletnią bezczynność organu w kwestii zwrotu kwoty [...]zł stanowiącej nadpłatę podatku akcyzowego. Skarga na bezczynność organu nie jest środkiem umożliwiającym ponowna kontrolę już rozstrzygniętej sprawy. W takiej sytuacji złożenie ponaglenia po zakończeniu postępowania jest nie tylko niecelowe, lecz sprzeczne z istotą tej regulacji, ponieważ nie może doprowadzić do zobowiązania organu do załatwienia sprawy, a tym samym uzdrowienia zaistniałej inercji działania administracji publicznej. Badanie przez sąd, czy zaistniały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) wymaga w pierwszej kolejności ustalenia faktu istnienia przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy od zaskarżonej formy działalności administracji publicznej (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 §2 i 3 i art. 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli tak jak w rozpoznawanej sprawie postępowanie ulega zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), bowiem znika przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2020 roku o sygn. akt II OSK 973/19, prawomocne postanowienie o sygn. akt III SAB/Po 26/20 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale o sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna w CBOSA) orzekł, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarga na bezczynność jest skierowana przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. W odniesieniu tego rodzaju skargi ustawodawca sformułował przesłanki jej wniesienia, w tym co do oznaczenia terminu posługując się wyrażeniem w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W uchwale uznano, że określony w tym przepisie termin w każdym czasie musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie wnoszenia skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co doprowadziło do wniosku, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności oprotestowanego wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Jako że postępowanie, którego bezczynności skarżący się doszukuje, zakończono ostateczną decyzją z [...] marca 2012r. nr [...], wydaną przed wniesieniem skargi na bezczynność, skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.