IV SA/Po 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 06 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 2 czerwca 2008 r. nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus Decyzją z 15 października 2007 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 28 września 2006 r., a odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich J. S. z tytułu udziału w zbrojnym wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski w Poznaniu w Czerwcu 1956 r. Według ówczesnych ustaleń Kierownika brak było dokumentów i innych dowodów źródłowych wskazujących był J. S. brał udział w wydarzeniach Powstania Poznańskiego 1956 r. W tych okolicznościach Kierownik urzędu nie doszukał się przesłanki z art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o Kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. z 2002 r. nr 42, poz. 371 – ustawa o Kombatantach). Omawiane rozstrzygnięcie stało się ostateczne. Tym nie mniej pismem z 3 listopada 2007 r. J. S. zwrócił się do Kierownika urzędu, kwestionując ustalenia dokonane przez organ. Wobec niejasnej dla organu intencji pisma zatytułowanego "zwrot decyzji" Kierownik urzędu zwrócił się do strony o wyjaśnienie charakteru żądania informując o możliwościach wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Organ przytoczył regulacje zawarte w art. 145 § 1 kpa, art. 154, art. 156 § 1 kpa. Ponadto Kierownik zauważył, że z daty sporządzenia pisma może wynikać, że jest ono w istocie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Pisma nie opatrzono żadnym proceduralnym rygorem. W odpowiedzi na wezwanie organu J. S. podał, iż domaga się wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa oraz zastosowanie art. 154 kpa (pismo z 14 kwietnia 2008 r.). Wcześniej strona przesłała do Kierownika urzędu przesyłką nadana w Urzędzie Pocztowym 16 marca 2008 r. szereg pism w tym także oświadczenia dwóch świadków , a to J. S. z 04 lutego 2008 r oraz H. M. z 06 lutego 2008 r., obydwa poświadczone notarialnie. W przedstawionych okolicznościach Kierownik urzędu kolejny raz pismem z 18 kwietnia 2008 r. zwrócił się do strony o wskazanie w jakim trybie ma być rozpoznany jego wniosek powtarzając informacje przekazanie stronie w piśmie organu z 10 stycznia 2008 r. Nadto to w piśmie z 21 kwietnia 2008 r. organ nawiązując do pisma strony z 14 kwietnia 2008 r. wyjaśnił, że tryby w stanowisku stron wskazane (art. 145 § 1 pkt 1 i 5 oraz art. 154 kpa) nie mogą być rozpatrywane łącznie i zażądał wskazania tylko jednego z przedstawionych. W odpowiedzi na to ostatnie wezwanie J. S. w piśmie z 30 kwietnia 2008 r. (nadanym w palcówce Pocztowej 5 maja 2008 r.) wyraźnie określił, iż domaga się wznowienia postępowania, a jego żądanie opiera się o art. 145 § 1 pkt 1 kpa. W konsekwencji korespondencji ze stroną Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z 2 czerwca 2008 r. nr [...], wskazując jako podstawę między innymi art. 149 § 3, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 października 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia poza wywodami ogólnymi co do instytucji wznowienia postępowania organ podnosił, że podstawą skutecznego żądania jest nie tylko to by należało do katalogu ujętego w art. 145 § 1 , ale nadto ustawodawca wymaga by wniosek ów został złożony w odpowiednim czasie. Stanowi tak art. 148 § 1 kpa według którego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Uchybienie wyżej wymienionemu terminowi skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Według organu wniosek strony wysłany został w dniu 18 marca 2008 r. Oświadczenie świadków zostały zaś spisane 04 i 06 lutego 2008 r. Zatem miesięczny termin przewidziany do wniesienia podania został przekroczony. To uzasadniało podjęcie omawianej decyzji. Rozpoznając wniosek J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z 06 listopada 2008 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał mocy decyzje własna z dnia 02 czerwca 2008 r. , przytaczając w istocie takie same argumenty. Nadto organ podnosił, że we wcześniejszych rozstrzygnięciach odmówiono stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Z intencji pisma wynika niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia i dotychczasowego procedowania w szczególności, że postępowanie było "grą na zwłokę" niezgodną z przepisami procedury administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, a nadto wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący w piśmie procesowym z 24 stycznia 2009 r. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie zwykłym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowo administracyjnym obowiązuje bowiem zasada oficjalności (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), według której Sąd Administracyjny nie jest związany z zarzutami, wnioskami skarg oraz zawartą w nich argumentacją. Sąd bowiem dokonuje oceny zaskarżonego aktu poprzez kryterium legalności całości poczynań organu w konkretnej i zaskarżonej sprawie. Kierując się tak rozumianą kognicją sądu zauważyć należy, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzającą narusza obowiązujący porządek prawny w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa. Ma rację organ administracji publicznej, że zgodnie z art. 149 § 3 kpa należy odmówić wznowienia postępowania, gdy jest ono niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych oraz w szczególności gdy żądanie złożono z uchybieniem ustawowego terminu. Generalnie też przyjmuje się, że ta podstawa rozstrzygnięcia może być stosowana jeśli jest bezsporna i nie zachodzi potrzeba jej badania (porównaj przykładowo wyrok NSA z 30 stycznia 2008 r. II OSK 1949/06). Tym czasem w tej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przeoczył, że wniosek strony datowany był na listopad 2007 r. (03 listopada 2007 r.). W ocenie organu wniosek ten nie był dostatecznie precyzyjny i strona ostatecznie doprecyzowała go, jak to wynika także z ustaleń organu, 30 kwietnia 2008 r. W tych okolicznościach niespójne jest twierdzenie organu przywołane w uzasadnieniu w obu podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć , że strona złożyła wniosek nadając go w placówce pocztowej 18 marca 2008 r. Organ nie wyjaśnił też dlaczego tę datę uznał jako rozstrzygającą. W postępowaniu administracyjnym przyjmuje się, iż wniosek po doprecyzowaniu wywołuje skutki procesowe z datą jego złożenia nawet w ułomnej formie o ile przepisy nie przewidują wyraźnie innego skutku procesowego. W okolicznościach sprawy strona doprecyzowała swoje żądanie pismem z dnia 30 kwietnia 2008 r. , które jednak odnosiło się do wniosku jeszcze z 03 listopada 2007 r., a zarejestrowanego w organie 06 listopada 2007 r. W tych okolicznościach nieprzekonywujące jest twierdzenie i konkluzja organu zawarta w uzasadnieniach obu zakwestionowanych decyzjach, że doszło do uchybienia terminu z art. 148 § 3 kpa. Lakoniczność wywodu organu i uzasadnień omawianych decyzji sprzeczne z wymogami art. 107 § 3 kpa nie pozwala na dokonanie skutecznej kontroli legalności obu rozstrzygnięć Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 06 listopada 2008 r., a wcześniej z 02 czerwca 2008 r. Tego typu uchybienie formalne, a w konsekwencji także wątpliwości co do poprawności zastosowania normy zawartej w art. 148 § 3 kpa istotnie wpływa na rozstrzygniecie w rozumieniu przywołanego w/w przepisu 145 § 1 pkt. 1 ppsa. Wymienione uchybienia prowadzą do orzeczenia jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa. Sąd nie orzekł przy tym w trybie art. 152 ppsa z uwagi na charakter kwestionowanych w skardze rozstrzygnięć organu administracji publicznej. Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Urzędu winien podjąć rozstrzygnięcie z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag oraz skorygować omówione już wyżej błędy. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus za nieobecnego Sędziego /-/ E. Makosz - Frymus