IV SA/Po 1000/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W.P. na działania Wójta Gminy C. oddala skargę Pismem z dnia [...] września 2013 r., znak [...] Wójt Gminy C.ż poinformował R. Z. S. W. w C., iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy w sprawie nakazania właścicielom działek przyległych do działki W.P.wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W piśmie tym organ zwrócił się ponadto do Z. S. W. o zobligowanie S. W.-M.M. do przeprowadzenia konserwacji dalszego rowu, który przebiega na działce [...]. Skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył W. P. wnosząc o zobowiązanie Wójta do uchylenia pisma z dnia [...] września 2013 r. oraz zaniechania naruszania własności skarżącego. W uzasadnieniu skarżący po przytoczeniu przebiegu wymiany korespondencji wskazał, iż ma interes prawny do zaskarżenia działań Wójta Gminy C., które co najmniej w sposób faktyczny prowadzą do naruszenia jego własności przez obligowanie / nakazanie / dokonywania prac na działce stanowiącej jego własność. W ocenie skarżącego skierowanie pisma z dnia [...] września 2013 r. do R. Z. S. W. w C. stanowi obejście prawa, a tym samym działania naruszające prawo, albowiem podmiot ten nie jest stroną w decyzjach, na które powołuje się Wójt Gminy C.. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pisma z dnia [...] września 2013 r. w żaden sposób nie można traktować jako działania organu naruszające interes prawny lub uprawnienia W. P.. R. Z. S. W. w C. nie podlega w żaden sposób kompetencjom Wójta Gminy C.. Stąd pismo z dnia [...] września 2013 r. miało charakter informacyjny i użyto w nim słowa, proszę o zobligowanie, a nie zobligowano S. W. M. M. do przeprowadzenia konserwacji dalszego odcinka rowu, który przebiega na działce [...]. Ostateczna decyzja o podjęciu działań leży po stronie spółek wodnych . Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż zaskarżone pismo w żadnym stopniu nie narusza prawa skarżącego, zostało bowiem skierowane do R. Z. S. W., którego W. P. jest członkiem i na rzecz której odprowadza składki. Organ podniósł, że spółka ta w imieniu właścicieli przeprowadza konserwację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną wniesioną w niniejszej sprawie skargi stanowił art. 101 w zw. z art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Przed dokonaniem oceny Sąd zobligowany jest do zbadania czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne. W ocenie Sądu wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie został również zachowany termin do wniesienia skargi. Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi Sąd jest obowiązany do sprawdzenie czy zaskarżona czynność narusza interes prawny skarżącego, co dawałoby mu legitymację do wniesienia skargi. Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwała (czynność), to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała (czynność) narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Podsumowując stwierdzić należy, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność czynności z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kpa. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej czynności. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż zaskarżone pismo z dnia [...] września 2013 r. stanowiło reakcję na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzje Wójta Gminy w sprawie nakazania właścicielom działek wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...]. Podstawę prawną wydania powyższej decyzji stanowił art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019) zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich, odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Ustęp 2 powołanego przepisu nakłada na właściciela obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Ustęp zaś 3 omawianego artykułu upoważnia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W orzecznictwie wskazuje się, że z brzmienia tych przepisów wynika zatem ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. Konkretyzacja powyższego obowiązku następuje w formie decyzji, którą wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący miał prawo zaskarżyć wydaną na tej podstawie decyzję, co też uczynił. Natomiast pismo organu z dnia [...] września 2013 r. skierowane do R. Z. S. W. stanowi wyłącznie informację dla jego adresata, iż decyzja konkretyzująca obowiązek z art. 29 ustawy Prawo wodne stała się ostateczna i w związku z tym należy podjąć działania celem jej wykonania. Powyższe pismo, w ocenie Sądu w żadnym stopniu nie narusza praw skarżącego ponieważ stanowi wyłącznie pismo informujące, a nie akt nakładający jakiekolwiek prawa czy obowiązki. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, iż adresatem powyższego pisma nie jest skarżący. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa w związku z art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym orzekł jak w sentencji.