IV SA/Po 1008/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokata P. W. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 264,50 (dwieście sześćdziesiąt cztery 50/100) zł podwyższone o kwotę 58,19 (pięćdziesiąt osiem 19/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 322,69 (trzysta dwadzieścia dwa 69/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.), orzekł o wymeldowaniu J. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...]przy ul. M. [...] w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w ust. 1 wyraźnie precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Organ podniósł, iż zgodnie z tym przepisem osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Natomiast zgodnie z art. art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wyjaśnił, iż oceniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podniósł, iż w trakcie postępowania ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że J. W. opuścił bez wymeldowania lokal nr [...] przy ul. M. [...] w P., a fakt ten został potwierdzony w podaniu Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych, w piśmie Komisariatu Policji P.-G., zeznaniu R. S. oraz zeznaniu A. G.. Organ dalej podniósł, iż ogół zebranego materiału dowodowego, który jest spójny, logiczny oraz potwierdzony przez niezależny organ - Policję, wskazuje w sposób jednoznaczny, że J. W. opuścił lokal przy ul. M. [...] w P. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ wyjaśnił również, iż centrum życiowe J. W. nie jest umiejscowione pod adresem jego zameldowania na pobyt stały, lecz w innym miejscu. Zdaniem organu za trwałością opuszczenia lokalu przemawia również fakt, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. nakazał aby skarżący opróżnił, opuścił i wydał lokal nr [...] przy ul. M. [...] w P.. Od tego wyroku skarżący złożył apelacje, jednakże wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. sygn. akt ... Sad Okręgowy apelację oddalił. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. W. podnosząc, iż Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych uporczywie i niezgodnie z prawem stara się odebrać mu prawo do mieszkania oraz, iż swoim postępowaniem doprowadził do pogorszenia jego stanu zdrowia. Odwołujący podniósł, iż nie zostały spełnione przesłanki, ponieważ nie było przypadku aby opuścił lokal na okres 3 miesięcy. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Wojewoda W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ prowadzący postępowanie był obowiązany do ustalenia, czy J. W. faktycznie opuścił przedmiotowy lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż skarżący opuścił przedmiotowy lokal. Dalej organ wskazał, iż przesłuchani świadkowie - których zeznania wzięto za podstawę - zgodnie zeznali, że wymieniony nie jest widywany w tym lokalu oraz nie prowadzi w nim żadnego remontu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 2007r. Sygn. akt [...] nakazujący J. W. opróżnienie i wydanie przedmiotowego lokalu oraz wyrok z dnia [...] kwietnia 2008r. Sądu Okręgowego w P. Wydział II Cywilny Odwoławczy sygn. akt[...] oddalający apelację ww. potwierdzają, iż zainteresowany utracił prawo do przebywania w przedmiotowym lokalu. Organ wyjaśnił także, iż odmówił wiarygodności informacjom pochodzącym od skarżącego, że wykonuje bieżące remonty oraz zakupy niezbędne do stałego zamieszkania i zamierza do niego powrócić po zakończeniu remontu z uwagi na fakt, iż nie mają odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01) orzekającym o niezgodności z Konstytucją art.9 ust. 2 ustawy, przesłankę konieczną do wymeldowania danej osoby z pobytu stałego lub czasowego stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca tego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co zachodzi w przypadkach dobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, bądź też jego opuszczenia wbrew własnej woli, niepołączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (m.in. wyrok NSA z 15 lutego 2002r. sygn. akt II SA/Po 1942/00; wyrok NSA z 12 kwietnia 2001r. Sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954). Sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają zatem na celu wyłącznie potwierdzenie faktycznego miejsca pobytu czasowego lub stałego. Organ wskazał, iż o ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu nie decyduje tylko werbalna treść oświadczenia woli, ale głównie okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż odwołujący, który opuścił miejsce stałego zameldowania wiele lat temu wypełnił dyspozycje przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J. W. wskazując, iż jego starania o uzyskanie tytułu prawnego do lokalu nie mogą stanowić podstawy do odebrania mu prawa do stałego zameldowania. Ponadto skarżący podniósł, iż lokal remontuje, a ostatnio został podłączony prąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz podnosząc, iż skarga nie wnosi żądnych nowych dowodów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję Wojewody W. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w myśl którego osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się, a w razie niedopełnienienia przez nią tego obowiązku, na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania takiej osoby. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uwzględniając tę definicję, należy przyjąć, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego, ale konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych, tj. tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji o wymeldowaniu powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa). Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 Kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było zatem stwierdzenie, czy przy zachowaniu wszelkich norm procesowych organy zebrały materiał dowodowy pozwalający z całą pewnością orzec, że skarżący opuścił w sposób dobrowolny i trwały miejsce pobytu stałego. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy bezsprzecznie wynika, iż skarżący nie przebywa w spornym lokalu od ponad 3 miesięcy i opuścił sporny lokal w sposób dobrowolny. Na powyższe wskazują przede wszystkim zeznania świadków jak i pismo Komisariatu Policji P.-G.. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż zeznania świadków są ze sobą spójne i wzajemnie się potwierdzają. W szczególności zwrócić należy uwagę, iż R. S. zeznał, iż przedmiotowy lokal jest pusty od ok. 2-3 lat i nie trwa w nim obecnie żaden remont. Natomiast A. A. G. zeznała, iż w przedmiotowym lokalu mieszkała siostra skarżącego, która zmarła ok. 3 lata temu. Ponadto świadek zeznał, iż od kiedy mieszka przy ul. M. [...] tj. od 12 lat, to skarżący tam nie mieszka. Ponadto A. A. G. wskazała, iż w przedmiotowym lokalu nie ma remontu. Fakt nie mieszkania przez skarżącego w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] potwierdził również administrator budynku, który przeprowadzał wywiad środowiskowy w sprawie ustalenia, kto zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Z wywiadów tych sporządzone zostały notatki służbowe, z których jednoznacznie wynika, że od dawna nikt tam nie mieszka oraz że pod drzwiami są ciągle ulotki reklamowe, które wskazują, iż nikt do przedmiotowego lokalu nie przychodzi. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego podnoszonych w trakcie postępowania administracyjnego , iż w lokalu znajduje się cały jego dorobek wskazać należy, iż sam fakt posiadania w przedmiotowym mieszkaniu i przechowywania w nim swoich rzeczy, w sytuacji przebywania poza lokalem oraz realizowanie spraw bytowych takich jak jedzenie, pranie i spędzanie czasu wolnego poza tym lokalem, nie można w żadnym razie traktować jako zamieszkiwanie w tym lokalu. W tym miejscu podnieść również należy, iż w świetle zeznań świadków nie znajdują potwierdzenia podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż prowadzi on obecnie remont w przedmiotowym lokalu, do którego ma zamiar się wprowadzić po jego zakończeniu. Okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia także w pozostałym materiale dowodowym. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej okoliczności niniejszej sprawy, skład orzekający stwierdza, że organy w niniejszej sprawie słusznie przyjęły, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącego. Przy czym zauważyć należy, iż wydanie decyzji poprzedzone było postępowaniem prowadzonym z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z procedury administracyjnej, nakazujących organowi należyte i wyczerpujące ustalenia stanu faktycznego, stanu prawnego i dokonanie prawidłowej subsumcji. W niniejszej sprawie organy wydały rozstrzygnięcie w oparciu materiał niezbędny do należytego wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348) KP