IV SA/Po 1013/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z (...) r. nr (...) Starosta P. (dalej też jako: "Starosta" lub "organ I instancji") – na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") – orzekł o utracie przez A. W. (dalej też jako: "Strona" lub "Skarżąca") statusu osoby bezrobotnej z dniem (...) r. W uzasadnieniu wskazano, że z posiadanych dokumentów wynika, iż Strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy (w skrócie: "PUP") w wyznaczonym terminie –(...) r. W dniu (...) r. złożyła pisemne wyjaśnienie, podając jako przyczynę niestawienia się "przeoczenie daty". Organ I instancji podkreślił, że obowiązkiem osoby bezrobotnej jest zgłaszanie się do PUP w wyznaczonych terminach. O powyższym została Skarżąca pouczona w dniu (...) r., co potwierdziła podpisem pod "Informacją dla osób bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Pile". Ponadto w dniu rejestracji otrzymała kartę rejestracyjną, która zawiera powyższe pouczenie – część C pkt 23 lit. a. W ocenie organu I instancji, podana przez Skarżącą przyczyna niestawiennictwa w PUP nie może zostać uznana za uzasadnioną. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawienia się w PUP – w wyniku ponownej rejestracji. Opisanej decyzji Starosty nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od tej decyzji A. W. – wnosząc o jej uchylenie –podniosła, że decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej otrzymała w tym samym czasie, co decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną. Stwierdziła, że nie rozumie, dlaczego termin wizyty kontrolnej wyznacza się na 7 dni od daty zgłoszenia, skoro PUP ma miesiąc na załatwienie formalności, a wiadomym jest, że w ciągu tych 7 dni kandydat na bezrobotnego i tak musi się zgłosić w celu uzupełnienia dokumentacji, i że wówczas nawet jeszcze nie wiadomo, czy nabędzie on status osoby bezrobotnej. Skarżąca podkreśliła, że na uzupełnienie brakujących dokumentów miała 7 dni i terminu dotrzymała, można więc uznać, że warunku dopełniła i stawiła się w PUP. Decyzją z (...) r. nr (...) Wojewoda (...) (dalej też jako: "Wojewoda" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że Skarżąca zarejestrowała się ponownie w PUP w P. w dniu (...) r. W dniu rejestracji bezrobotna potwierdziła własnoręcznymi podpisami w części C karty rejestracyjnej oraz na druku informacji dla osób bezrobotnych zapoznanie się z prawami i obowiązkami osoby bezrobotnej zarejestrowanej w PUP oraz z konsekwencjami ich nieprzestrzegania. W aktach przekazanych Wojewodzie znajdują się m.in.: oświadczenie bezrobotnej z (...) r. o dostarczeniu brakującej dokumentacji w ciągu 7 dni, karta wizyt bezrobotnego z adnotacją o terminie obowiązkowej wizyty w dniu (...) r. ze wskazaniem celu wizyty (ustalenie profilu pomocy), z którym bezrobotna zapoznała się osobiście, co potwierdziła własnoręcznym podpisem, oraz pismo z (...) r. o terminie obowiązkowej wizyty wyznaczonej na dzień (...) r. W tym piśmie ponownie pouczono Skarżącą o obowiązku stawiennictwa w wyznaczonym dniu oraz o konsekwencjach niedopełnienia tego obowiązku. Brakujące dokumenty, niezbędne do ustalenia uprawnień zasiłkowych, zostały dostarczone do organu zatrudnienia w dniach (...) r., wobec czego decyzją z (...) r. nr (...) orzeczono o uznaniu A. W. za osobę bezrobotną z dniem (...) r. oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku od (...) r. Skarżąca nie stawiła się w PUP w dniu (...) r. W dniu (...) r. nadesłała pismo z prośbą o ustalenie nowej daty wizyty z powodu wcześniejszego przeoczenia obowiązkowego terminu. Skarżąca wskazała, iż wynikało to również z jej przeświadczenia, że najpierw otrzyma decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej. Organ II instancji podkreślił, że o obowiązku stawiennictwa w wyznaczonych terminach i powiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, Skarżąca została pouczona w dniu rejestracji w PUP ((...) r.), o czym świadczą jej podpisy na druku karty rejestracyjnej bezrobotnego w części C (oświadczenie bezrobotnego) oraz na druku informacji dla osób bezrobotnych. Odnosząc się zaś do treści odwołania Wojewoda wyjaśnił, że na osobie bezrobotnej ciąży obowiązek dokładnego zapoznania się z terminem obowiązkowych wizyt w PUP, przestrzegania tych terminów oraz usprawiedliwiania ewentualnej nieobecności zgodnie z pouczeniem. W ocenie organu II instancji wskazane przez Skarżącą okoliczność – "przeoczenie terminu wizyty" – nie może stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, świadczy jedynie o jej braku należytej staranności w działaniu. Ponadto Wojewoda wskazał, że rejestracji zainteresowana dokonała w dniu (...) r. i z tym dniem otrzymała status osoby bezrobotnej, o czym świadczy dokumentacja, z jaką zainteresowana zapoznała się w dniu (...) r., w szczególności karta rejestracyjna bezrobotnego. Natomiast data wydania decyzji o przyznaniu statusu była podyktowana faktem umożliwienia bezrobotnej dostarczenia dokumentacji, która miała wpływ na ustalenie prawa do zasiłku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, A. W. podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, ponieważ wprawdzie podpisała wszystkie informacje wymienione w decyzji, jednak w niniejszej sytuacji należy wziąć pod uwagę jej wiek i stan zdrowia, które powodują, że Skarżąca "czasami ma kłopoty" i "nie potrafi ogarnąć rzeczywistości". Skarżąca wyjaśniła, że w dniu, kiedy miała stawić się w PUP, rzeczywiście przybyła do urzędu dostarczając brakujące dokumenty, ale zapomniała się podpisać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 07 kwietnia 2016 r. Skarżąca podtrzymała skargę. Ponadto wskazała, że w toku postępowania odwoławczego do organu I instancji złożyła zaświadczenie o tym, iż leczy się psychiatrycznie. Podkreśliła, że choroba ta była przyczyną "przeoczenia" terminu stawiennictwa w urzędzie. Ponadto wyjaśniła, że tego dnia, kiedy miała stawić się w PUP, tj. (...) r., faktycznie w nim była, żeby donieść numer konta bankowego. Jednakże osoba wypełniająca druk tej informacji poinformowała ją, że trzeba wpisać datę (...) r. dla zachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Będąc (...) r. w urzędzie Skarżąca była kierowana z jednego pokoju do drugiego i, jak wyjaśniła, z tego wszystkiego zapomniała, że ma odwiedzić jeszcze trzeci pokój, gdzie miała się stawić dla potwierdzenia obecności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody w przedmiocie utraty przez A. W. statusu osoby bezrobotnej, Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta nie może się ostać w obrocie prawnym. W świetle twierdzeń zawartych w skardze oraz podniesionych przez Skarżącą na rozprawie jako uprawniony jawi się bowiem wniosek, że – wbrew wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 oraz art. 136 k.p.a. – nie cały materiał dowodowy został zebrany i nie wszystkie okoliczności mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy zostały w dostatecznym stopniu wyjaśnione przez organy. Przede wszystkim Sąd stwierdził brak w aktach administracyjnych zaświadczenia lekarskiego, o którym wspominała Skarżąca na rozprawie, które, według jej twierdzeń, złożyła w organie I instancji w toku postępowania odwoławczego, a które miało tłumaczyć jej niestawiennictwo na wyznaczonej na (...) r. rozmowie z pracownikiem socjalnym w sprawie ustalenia profilu pomocy. W ocenie Sądu, bez względu na to, z jakich przyczyny zaświadczenie to nie znalazło się w aktach sprawy, należy uznać, że nie zostało ono wzięte pod uwagę przez organ przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, którymi organ dysponował prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 01.02.2008 r., I OSK 1548/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Uchybienie to – dotyczące bez wątpienia okoliczności mogącej usprawiedliwiać ww. nieobecność – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza w kontekście dalszych twierdzeń Skarżącej, podniesionych w skardze i podtrzymanych przez nią na rozprawie, że w dniu 04 września 2015 r. była w PUP – uzupełniała bowiem braki wniosku w zakresie numeru konta bankowego – a jedynie "zapomniała podpisać się" na odnośnej liście (karcie wizyt bezrobotnego) we właściwym pokoju tego urzędu. Należy zaznaczyć, że twierdzenia Skarżącej co do tego, iż była w PUP ("donosząc" numer konta) w dniu (...) r. – a więc w terminie późniejszym niż wskazany w wypełnionym formularzu z tym numerem (k. 16 akt adm. I inst.) dzień (...) r. (jej zdaniem antydatowany przez pracownika wypełniającego ów formularz, celem umożliwienia Skarżącej dochowania terminu do uzupełnienia braków wniosku) – znajdują pewne oparcie w okolicznościach i aktach sprawy. Należy bowiem zauważyć, że: – wyznaczony Skarżącej 7-dniowy termin do uzupełnienia braków wniosku złożonego w dniu (...) r. upływał z dniem (...) r., a więc ewentualne uzupełnienie tych braków dopiero w dniu 04 września 2015 r. byłoby faktycznie dokonane już po terminie; – znajdujący się w aktach sprawy formularz zawierający informację o numerze konta Skarżącej, opatrzony datą (...) r. (k. 16 akt adm. I inst.) zalega w aktach po dokumentach chronologicznie późniejszych: z datą wpływu (...) r. (k. 13–15 akt adm. I inst.), co uprawdopodabnia przypuszczenie, że w rzeczywistości został on sporządzony po (...) r. (niewykluczone, że właśnie we wskazywanym przez Skarżącą dniu (...) r.). Wszystko to w istotnym stopniu uprawdopodabnia twierdzenia Skarżącej, że stawiła się w PUP w dniu (...) r., lecz po uzupełnieniu braków wniosku opuściła urząd (jak twierdzi: w związku ze swym stanem psychicznym) nie potwierdziwszy swej obecności podpisem na karcie wizyt. W tym kontekście treść brakującego w aktach zaświadczenia lekarskiego może dostarczyć wskazówek dla oceny wiarygodności takiego usprawiedliwienia. Zatem ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji wyjaśni, czy Skarżąca w toku postępowania odwoławczego faktycznie złożyła w organie I instancji zaświadczenie lekarskie (dot. leczenia psychiatrycznego). W przypadku odpowiedzi twierdzącej, organ uzupełni materiał dowodowy o to zaświadczenie, a następnie przy jego uwzględnieniu raz jeszcze oceni, czy w świetle uprawdopodobnionej obecności Skarżącej w PUP w P. dnia (...) r. w związku z uzupełnianiem braków formalnych wniosku, można zasadnie twierdzić, że Skarżąca "nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a jeśli tak, to że przyczyna tego niestawiennictwa nie była uzasadniona w rozumieniu ww. przepisu. Mając wszystko to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił tylko zaskarżoną decyzję, uznając, ze powierzony organowi II instancji zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego nie wykracza poza ramy wyznaczone przez art. 136 k.p.a.