IV SA/Po 1017/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Z. W. (dalej też jako: "Skarżący" lub "Inwestor") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego, opisaną w rubrum niniejszego postanowienia. Zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił w całości decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Inwestorowi pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej na terenie [...] – i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski odmówił wstrzymania wykonania swojej decyzji na podstawie art. 61 § 1 p.p.s.a. W dniu [...] grudnia 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek Skarżącego z [...] grudnia 2016 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący napisał, że w toku postępowania administracyjnego Starosta, wykonując zaskarżoną decyzję Wojewody, wezwał Inwestora do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania i decyzji ustalającej warunki zabudowy dla działek nr [...] , powstałych z podziału działki nr [...]. Zgodnie ze stanowiskiem Inwestora żądane dokumenty zostały już przedłożone Staroście przy pierwotnie prowadzonym postępowaniu i Starosta nie może żądać przedłożenia powyższych dokumentów w sytuacji, w której, po pierwsze, decyzje zostały już przedłożone, a po drugie – wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło już [...] maja 2016 r. Skarżący podkreślił konsekwencje działania Starosty, które całkowicie pominął Wojewoda. W przypadku, gdy Starosta uzna, że jego żądanie jest właściwe, a Inwestor przed rozstrzygnięciem sprawy przez WSA nie złoży żądanych dokumentów, wniosek wszczynający postępowanie zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia. Inwestor ocenił, że będzie wówczas pozbawiony możliwości zaskarżenia takiego działania. Dalej Inwestor wskazał, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961) ponowne złożenie wniosku o wydanie pozwolenia dla przedmiotowej inwestycji będzie już niemożliwe, gdyż nie spełnia ona warunku określonego w art. 4 ww. ustawy. W ocenie Inwestora późniejszy wyrok Sądu w tej sprawie będzie już bez znaczenia. Kwestia "ważności" przedmiotowych decyzji i ewentualna konieczność, bądź brak takiej konieczności, dla przedłożenia decyzji zmienionych dla działek, które powstały w wyniku podziału geodezyjnego, jest właśnie przedmiotem sporu i przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w niniejszym postępowaniu. Dlatego też niezwykle istotne jest, aby Sąd niezwłocznie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu wydania prawomocnego wyroku, aby nie dopuścić do powstania nieodwracalnych skutków prawnych i tym samym nie pozbawić Inwestora jego podstawowych praw, środków odwoławczych, jak również nie narażać na straty finansowe wynikające ze zmiany przepisów prawa i niemożności realizacji projektu, dla którego uzyskana została ostateczne i prawomocne decyzje ustalające środowiskowe uwarunkowania dla realizacji inwestycji, jak i decyzja ustalająca warunki zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd na wniosek strony skarżącej może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (por. np. postanowienia NSA z 14.12.2009 r., II OSK 1898/09, oraz z 04.11.2008 r., II OZ 1143/08 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu mogą być, co do zasady, jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, tj. ma przymiot wykonalności. Mając na uwadze charakter instytucji procesowej wstrzymania wykonania aktu, przyjąć należy, że zaskarżona decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca temu organowi, do ponownego rozpatrzenia, sprawę wszczętą wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, nie należy do aktów kwalifikujących się do "wykonania" w znaczeniu tu omawianym. Kasacyjny charakter rozstrzygnięcia oznacza, że decyzja administracyjna nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków na adresata tego rodzaju decyzji, albowiem obowiązki prawne, jakie są związane z powyższym aktem, dotyczą jedynie organu administracji publicznej, a nie strony postępowania. Nie doszło zatem w sprawie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, a decyzja organu odwoławczego wywołuje jedynie skutki procesowe, polegające na ukształtowaniu toku postępowania poprzez zwrócenie sprawy o pozwolenie na budowę do organu niższej instancji. Niezależnie od tego, z treści wniosku wynika, że intencją Skarżącego jest uniknięcie sytuacji, w której stanie się niemożliwe wydanie wnioskowanego pozwolenia na budowę – a to z uwagi na zaistniałą zmianę stanu prawnego, tj. uchwalenie i wejście w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, oraz sygnalizowaną przez Starostę ewentualność pozostawienia wniosku Inwestora bez rozpatrzenia. Sąd stwierdza, że Skarżący nie naprowadził jednak żadnych argumentów prawnych, które pozwalałyby uznać, że w świetle przepisów ww. ustawy brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji sprowadzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. – a w szczególności, że nieodwracalnie uniemożliwi uzyskanie wnioskowanego pozwolenia na budowę – zaś Sąd działając w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z urzędu, takowych argumentów się nie dopatrzył. Należy podkreślić, że nie jest rzeczą sądu administracyjnego prowadzenie doradztwa prawnego na rzecz stron postępowania; udzielanie pomocy prawnej należy w szczególności do radców prawnych i adwokatów. Wprawdzie sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby ma obowiązek udzielić stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań (zob. art. 6 p.p.s.a.), to jednak obowiązek ten odnosi się do pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu postępowania wywołanego skargą, pouczeń dających stronie gwarancje prawa do obrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy oceny zgodności z prawem decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę, nie dotyczy natomiast prawnych możliwości zrealizowania inwestycji przez Skarżącego. Dlatego jedynie ubocznie należy zauważyć, że nawet w sytuacji pozostawienia przez organ wniosku Inwestora bez rozpatrzenia nie będzie on pozbawiony ochrony prawnej, gdyż – jak to zostało wyjaśnione w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. o sygn. akt I OPS 2/13 (opubl. ONSAiWSA 2014, nr 1, poz. 1) – na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, tj. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przy czym stosownie do treści art. 61 § 5 p.p.s.a. uczynił to postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym.