IV SA/Po 1019/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-23
Skład orzekający: Donata Starosta, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej, uwzględniając sytuację dochodową i zdrowotną zobowiązanego syna oraz prawidłowo przeprowadzając postępowanie dowodowe?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. W szczególności, organy nie wykazały należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego, nie odniosły się do istotnych okoliczności dotyczących sytuacji zdrowotnej skarżącego oraz nie uzasadniły w sposób przekonujący wyboru osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności. Brak było również dokumentów potwierdzających aktualną sytuację dochodową osoby przebywającej w domu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt matki (B. P.) w domu pomocy społecznej (DPS) dla jej syna (M. P.). Organ I instancji ustalił odpłatność dla syna, uznając, że jego dochód na osobę przekracza 300% kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Syn zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej i niezastosowanie art. 64 tej ustawy z uwagi na jego zły stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta O.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta O. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]
Decyzją z dnia [...] października 2021 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta O. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia M. P. odpłatności za pobyt matki B. P. w Domu Pomocy Społecznej w B. w wysokości [...] zł miesięcznie począwszy od dnia [...] lipca 2021 roku. Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] wydaną przez Burmistrza Gminy i Miasta O. , B. P. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej w B. . Jednocześnie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. zobowiązano B. P. do ponoszenia odpłatności w wysokości 70% jej dochodu tj. [...] zł miesięcznie.
Decyzją Burmistrza Gminy i Miasta O. z dnia [...] lipca 2021 r. ustalono M. P. wysokość odpłatności za pobyt matki B. P. w DPS w B. . Organ I instancji, uzasadniając swoją decyzję, wskazał, że B. P. jest zobowiązana do ponoszenia odpłatności w wysokości 70% swojego dochodu, co stanowi miesięcznie [...] zł. W oparciu o postępowanie wyjaśniające i zebraną dokumentację ustalono, że M. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Ż. P. i dochód rodziny stanowi kwota [...]zł miesięcznie z tytułu wynagrodzeń za pracę, a w przeliczeniu na jedną osobę wynosi [...] zł. Tym samym przekracza 300% kryterium dochodowego, które dla osoby w rodzinie wynosi [...] zł (tj. [...] zł x 300%) o kwotę [...]zł. Organ podkreślił, że M. P. w dniu [...] lipca 2021 roku odmówił podpisania umowy zobowiązującej do partycypowania w kosztach opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Z decyzją nie zgodził się M. P. i w terminie wniósł odwołanie.
SKO w K. wskazało, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020, poz. 1876 z późn. zmianami, dalej jako "ustawa" lub "u.p.s."). W rozdziale 3 ustawy zostały zawarte materialnoprawne uregulowania dotyczące skierowania i pobytu w domu pomocy społecznej (art.54–66).
Przepis art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej formułuje ogólną zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek ponoszenia opłaty powstaje od chwili umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. To ustawodawca zdecydował, że powstanie ustawowego obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zostało połączone z takim zdarzeniem prawnym jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej.
Następnie SKO przytoczyło treść przepisu art. 61 ust.1 ustawy, wskazując w kolejności podmioty zobowiązane do wnoszenia omawianej opłaty oraz granice obciążenia poszczególnych grup podmiotów odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej.
Kolegium podniosło, że średni miesięczny koszt pobytu mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w B. od dnia [...] lutego 2021 roku wynosi [...] zł - zgodnie z Komunikatem Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 roku opublikowanego w Dz. Urz. Województwa W. z dnia [...] stycznia 2021 roku poz.[...].
W ocenie SKO, ustalony przez Organ I instancji stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. M. P. jest synem, a zatem zstępną osoby skierowanej do domu pomocy społecznej, co powoduje, że jest zobowiązany na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy do ponoszenia opłaty za pobyt matki B. P. w tej placówce. Organ prawidłowo ustalił, że opłata ponoszona przez matkę Odwołującego nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w B. . Organ ustalił, że jest jedną z dwóch osób zobowiązanych do partycypacji w kosztach pobytu B. P..
W tej sytuacji organ I instancji słusznie przyjął, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi zstępny skoro posiadany przez niego dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Miesięczny dochód netto dwuosobowej rodziny M. P. w kwocie [...]zł jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie. Dodatkowo Kolegium zauważyło, że obowiązki zstępnego osoby skierowanej do domu pomocy społecznej - zgodnie z art. 61 ust. 2 uzależnione są wyłącznie od jego sytuacji dochodowej. Dlatego też okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej, zdrowotnej nie mogą mieć znaczenia dla ustalenia samego obowiązku ponoszenia opłaty przez osobę zobowiązaną- M. P..
Kolejno SKO wskazało na treść przepisu art. 64 ustawy o pomocy społecznej określającego przesłanki zwolnienia z tej opłaty częściowo lub całkowicie.
W ocenie Kolegium wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organ administracji w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję SKO w K. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. P., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. Przepisów prawa materialnego mających niewątpliwie wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj.:
a) art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której nie było ku temu podstaw, albowiem z treści zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący jako osoba długotrwale schorowana o lekkim stopniu niepełnosprawności nie powinien ponosić opłat związanych z pobytem jego wstępnej w Domu Pomocy Społecznej w B.
b) art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy odwołujący jest osobą długotrwale schorowaną o lekkim stopniu niepełnosprawności, a tym samym winien zostać zwolniony od ponoszenia wszelkich opłat związanych z pobytem jego wstępnej w Domu Pomocy Społecznej w B.
2. Przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj.:
a) art. 6, 7, 8, 77, 80 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez:
• oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych związanych z rekonstrukcją stanu faktycznego
• wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z zebranym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym, w tym zwłaszcza pominięciu przy wydaniu rozstrzygnięcia przedłożonej przez Skarżącego dokumentacji medycznej, świadczącej o jego długotrwałej chorobie,
• wydaniu rozstrzygnięcia ex officio z jednoczesnym przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz bez należytego zbadania stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co w konsekwencji świadczy o poczynieniu przez organy obu instancji dowolnych ustaleń w zakresie zdolności płatniczych Skarżącego
• pominięcie przedłożonych dokumentów w postaci kopii dokumentacji medycznej oraz niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych, z których dobitnie wynika, że Skarżący jest osobą długotrwale schorowaną, co predestynuje do zwolnienia go z obowiązku ponoszenia wszelkich opłat z tytułu pobytu jego wstępnej w Domu Pomocy Społecznej w B.
• całkowitym braku odniesienia się przez SKO w K. do kwestii zdrowotnej Skarżącego oraz jej wpływu na obowiązek ponoszenia opłat z tytułu pobytu wstępnej Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w B. .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., 2325 z późn. zm. dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Wspomniana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów proceduralnych uzasadniających ich uchylenie w całości, aczkolwiek ich wadliwość wynika z innych okoliczności niż podnoszone w skardze.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie z ust. 2 średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca:
1) w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;
2) w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;
3) w regionalnym domu pomocy społecznej - ustala marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku.
Zgodnie z art. 60 ust. 4. ustawy ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.
Jak stanowi art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:
1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
W świetle art. 61 ust. 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu (...).
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Ustalenie sytuacji rodzinnej osoby zobowiązanej oraz wyliczenie dochodu bądź sumy dochodów wszystkich członków rodziny następuje zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie, w którym normują postępowanie dowodowe. Warto zauważyć, że obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt osoby w domu pomocy społecznej ciążący z mocy prawa na określonych podmiotach wymaga skonkretyzowania i zindywidualizowania co do wysokości oraz osoby zobowiązanej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2018 r., I OPS 7/17), co następuje w formie umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy bądź na podstawie decyzji określonej w art. 61 ust. 2d i 2e w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy.
W postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty za pobyt mieszkańca organ ma obowiązek ustalić zarówno aktualny koszt utrzymania osoby przebywającej w domu opieki społecznej, wysokość opłat ponoszonych przez osobę umieszczoną w domu pomocy społecznej oraz aktualną jej sytuację dochodową oraz osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., na których ciąży obowiązek partycypowania w kosztach pobytu pensjonariusza w placówce (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 323/19, LEX nr 3294975).
W toku postępowania organy dokonały, niepoddającego się weryfikacji, ustalenia, że mieszkanka ponosi odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł stanowiącą 70% dochodu. Brak w tym zakresie dokumentów potwierdzających sytuacją dochodową mieszkanki Domu Pomocy Społecznej, w sytuacji gdy jest to podstawowy element do dalszego ustalania wysokości opłaty członków rodziny, w tym skarżącego. W aktach brak decyzji zobowiązującej B. P. do ponoszenia odpłatności w wysokości 70 % jej dochodu tj. [...] zł miesięcznie. Zauważyć w tym miejscu należy, że organ I instancji wskazał w uzasadnieniu swej decyzji, że odpłatność B. P. ustalona została w ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. a więc ponad sześć lat przed ustaleniem wysokości odpłatności dla skarżącego. Powstaje zatem uzasadniona, a jednocześnie niemożliwa do rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych, wątpliwość co do aktualności kwoty odpłatności obciążającej B. P..
Co do zasady organ ustalając w drodze decyzji opłatę za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej ma powinność zarówno określenia kręgu osób zobowiązanych do pokrycia pozostałej części opłaty, jak i ustalenia warunków finansowo-majątkowych tychże osób, pozwalających na stwierdzenie, czy w świetle ww. wymogów, są one wystarczające do obciążenia tych osób stosownymi opłatami. Organ administracji nie może na gruncie art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. w sposób arbitralny dokonywać wyboru spośród osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty z danego kręgu osób i tylko co do tej osoby prowadzić postępowanie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji najpierw ustalił, że zobowiązani do ponoszenia odpłatności za DPS w przypadku B. P. są: małżonek, córka oraz syn (skarżący), a następnie – powołując się na "przeprowadzone wywiady alimentacyjne" że do ponoszenia płatności zobowiązane są dwie osoby. Ta zmiana liczby osób nie została jednak w żaden sposób uzasadniona i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. W wyroku z 21.09.2017 r., I SA/Wa 704/17, LEX nr 2376391, WSA w Warszawie uznał, że "o ile można zgodzić się z twierdzeniem, że ustawodawca nie nakazał obciążania obowiązkiem uiszczenia opłat wszystkich zstępnych, o tyle nie można zgodzić się z tym, że organ administracji w sposób arbitralny może dokonać wyboru osoby spośród osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. i tylko w stosunku do niej prowadzić postępowanie. (por. Iwona Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI Opublikowano: LEX/el. 2021).
Wskazane wyżej mankamenty powodują, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie poddają się kontroli sądowej. Należy podkreślić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz bada czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, czy były one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia i w jaki sposób zostały ocenione (wyrok NSA z dnia 16 maja 2008 r. w sprawie II OSK 554/07 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA).
Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19.06.2013 r. w sprawie II SA/Gd 298/13, LEX 1368724).
Organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6.05.2014 r. w sprawie II SA/Ol 257/14, LEX 1465425).
Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28.08.2014 r. w sprawie II SA/Go 441/14, LEX1519889).
Dodatkowo należy wskazać, że organ I instancji nie odniósł się w ogóle do podnoszonej przez skarżącego kwestii jego sytuacji zdrowotnej. Organ II instancji, natomiast nie odniósł się do niej zdawkowo, wskazując, że "okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej, zdrowotnej nie mogą mieć znaczenia dla ustalenia samego obowiązku ponoszenia opłaty przez osobę zobowiązaną", a następnie przytaczając treść art. 64 u.p.s., zgodnie z którym możliwe jest zwolnienie z opłaty częściowo lub całkowicie m. in. gdy występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba czy niepełnosprawność. Organ II instancji nie dołożył należytej, wymaganej przez k.p.a., staranności i nie wyjaśnił jak ma się instytucja zwolnienia z opłaty do sytuacji skarżącego i przedstawianych przezeń dokumentów obrazujących zły stan zdrowia, czego skutkiem jest zapewne zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 64 pkt 2 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie a także składanie przez skarżącego już w toku postępowania sądowego dalszej dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia, m. in. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Marginalnie zauważyć trzeba, że także uzasadnienie decyzji organu I instancji może być dla strony częściowo niezrozumiałe: w zawartych tam obliczeniach wskazano kwotę [...]zł bez wyjaśnienia jej źródła oraz znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Powyższe rozważania wskazują, że organ, wydając zaskarżona decyzję, naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8 § 1, 9, 11, 77, 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną, a także wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu - prawidłowo ustali osoby zobowiązane do odpłatności, wnikliwie uzasadniając swoje stanowisko w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a., czyniąc tym zadość zasadzie pogłębiania zaufania do władzy publicznej określonej w art. 8 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy winny znaleźć się również dokumenty potwierdzające sytuację dochodową mieszkanki Domu Pomocy Społecznej stanowiące podstawę dalszych ustaleń, bowiem jak wskazał ustawodawca to mieszkaniec Domu Pomocy Społecznej w pierwszej kolejności jest zobowiązany do ponoszenia kosztów (art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.), zatem okoliczność ta powinna być możliwa do weryfikacji, w szczególności w odniesieniu do dokumentów, na których organ oparł się ustalając ponoszenie przez mieszkańca Domu Pomocy Społecznej odpłatność w wysokości 70% jego dochodu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło