IV SA/Po 1024/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-03-16
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami, opierając się wyłącznie na dokumentacji przedstawionej przez inwestora i pomijając dowody przedłożone przez stronę skarżącą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nadzoru budowlanego naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 8, 75, 77, 80 i 107 § 3 Kpa. Organ nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, opierając się wyłącznie na dokumentach inwestora i pomijając dowody przedstawione przez stronę skarżącą, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organ nie wyjaśnił charakteru prac związanych z nawiezieniem mas ziemnych w kontekście definicji budowli ziemnej z Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego, która odstąpiła od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do zgodności z przepisami. Strona skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, sprzeczność inwestycji z przepisami prawa budowlanego, technicznobudowlanymi oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącego. Skarżący domagał się nakazania wykonania robót niezbędnych do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. ze skargi M. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz M. S. kwotę [...]zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] i na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r., poz.23 – dalej "Kpa") w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) w zw. z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443) odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami budynku mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...], na działce nr w ewid. gruntów [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego podpiwniczonego, na działce położonej w C. przy ul. [...], oznaczonej numerem geodezyjnym ewidencji gruntów [...], kategoria obiektu budowlanego I.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. S., a Wojewoda W. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze, nie uznając M. S. za stronę postępowania w badanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lipca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po [...], uchylił powyższą decyzję Wojewody W..
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy.
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] zmienił za zgodą stron ostateczną decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] poprzez wprowadzenie do zatwierdzonego projektu zmian w zakresie architektury i konstrukcji budynku wg opracowanej dokumentacji projektowej stanowiącej integralny załącznik tejże decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 331/12, uchylił zaskarżoną ww. decyzję Wojewody W..
Wojewoda W. w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję znak: [...], którą uchylił decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] i umorzył postępowanie organu I instancji.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., a w dniu [...] stycznia 2013 r. wydał decyzję znak: [...], którą uznał M. S. za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na zmianę ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] oraz uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...], udzielającą pozwolenia na zmianę ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...], a także umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na zmianę ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...]
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. w dniu [...] października 2012 r. wydał postanowienie znak: [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych od dnia [...] listopada 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. oraz od [...] września 2012 r. bez wymaganej prawem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę budynku oraz nałożył na inwestora obowiązek wykonania i dostarczenia do PINB w C. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych przy realizacji tego budynku oraz ekspertyzy technicznej wykonanego budynku mieszkalnego wolnostojącego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. w dniu [...] grudnia 2012 r. wydał decyzję znak: [...], którą orzekł wykonanie obowiązku i umorzył postępowanie dotyczące sprawy budowy budynku mieszkalnego wolnostojącego podpiwniczonego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
PINB w C. w dniu [...] lipca 2014 r. wydał decyzję znak: [...], którą nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego budynku mieszkalnego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie do [...] sierpnia 2014 r.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
PINB w C. decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. , znak: [...] nałożył na T. i S. M. obowiązek wykonania następujących robót niezbędnych do zakończenia budowy budynku mieszkalnego:
- wykonanie i montaż balustrady obustronnej zewnętrznych schodów prowadzących z poziomu terenu na taras;
- wykonanie i montaż balustrady samego tarasu w terminie do dnia [...] lipca 2016r.
Pełnomocnik inwestora pismem z dnia [...] lipca 2016 r. poinformowała PINB w C. o wykonaniu przez swoich mocodawców obowiązku nałożonego powyższą decyzją. Na skutek tego pisma PINB w C. w dniu [...] sierpnia 2016 r. przeprowadził kontrolę na działce [...], podczas której potwierdził wykonanie tego obowiązku.
Organ wskazał, iż odwołanie od decyzji PINB w C. w ustawowym terminie wniósł M. S..
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż obecnie z obrotu prawnego zostały wyeliminowane wszystkie decyzje Starosty [...] dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielające T. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wolnostojącego podpiwniczonego.
Organ powołując się na wyrok NSA z dnia 17 października 2014 r., sygn. II OSK 2804/13 podniósł, że "istotą postępowania naprawczego nie jest stwierdzenie zgodności wykonania obiektu budowlanego z wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzją o pozwoleniu na budowę, tylko stwierdzenie, że został on wybudowany zgodnie z prawem (...). Gdy nie ma decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego nie może oceniać zgodności wykonania tego obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym i musi dokonać jego oceny wprost z przepisami prawa.
Zgodnie z powyższym, prowadząc niniejsze postępowanie konieczne jest sprawdzenie, czy zrealizowany na działce nr [...] przy ul. [...] w C. budynek mieszkalny odpowiada aktualnie obowiązującym przepisom prawa. Przepisami, z którymi zrealizowany obiekt powinien być zgodny są niewątpliwie przepisy regulujące kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego dotyczące terenu, na którym zrealizowano obiekt, a także przepisy techniczno - budowlane.
Organ wskazał, iż dysponuje szerokim materiałem dowodowym obrazującym stan przedmiotowej inwestycji, w tym inwentaryzacją powykonawczą sporządzoną przez mgr inż. bud. W. S. (upr. bud. [...]), ekspertyzą techniczną sporządzoną przez mgr inż. bud. W. S., a także ekspertyzą techniczną skarpy sporządzoną przez J. D. (upr. bud. [...]). Dane zawarte w tych opracowaniach pozwalają stwierdzić, iż budynek będący przedmiotem postępowania został posadowiony na nieruchomości zgodnie z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015, poz. 1422 ze zm.). Znaczna część materiału dowodowego dotyczy kwestionowanej przez M. S. zgodności inwestycji na działce [...] z § 29 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym "Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.". Zarzut ten jest jednak niezasadny, ponieważ wykonane na działce [...] ukształtowanie terenu pozwala na rozdysponowanie wód opadowych na działce, na której zrealizowano inwestycję (potwierdza to ekspertyza sporządzona przez J. D. oraz ekspertyza sporządzona przez W. S.).
Organ podniósł, iż w niniejszym postępowaniu konieczne było również dokonanie oceny zrealizowanego obiektu z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenie przedmiotowej inwestycji, zarówno w dacie budowy, jak i aktualnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta C., zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w C. Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2006 r" poz. 113). Dla działki o nr [...] oznaczono teren o symbolu [...], tj. teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na każdej działce w obrębie tego terenu może być zrealizowany jeden wolno stojący budynek mieszkalny o wysokości II kondygnacji nadziemnych, z dachem stromym o nachyleniu połaci dachowych nie mniejszym niż 35° oraz jeden budynek gospodarczy o wysokości I kondygnacji nadziemnej, z dachem o nachyleniu nie mniejszym niż 20° - na działkach wydzielonych z terenu działki nr ewid.[...]). Przedstawiona dokumentacja pozwala na stwierdzenie, iż obiekt został zrealizowany zgodnie z przepisami planistycznymi. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt wydania S. M. przez Burmistrza Miasta C. zaświadczenia o zgodności lokalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid. [...] w C. z ustaleniami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zaświadczenie z dnia [...] listopada 2012 r" nr [...]).
W celu wyjaśniania podjętego w sprawie rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym jeżeli w ocenie organu nadzoru budowlanego nie zachodzi potrzeba nakładania na inwestorów obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1, 2, winien on odstąpić od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 - orzekając w ten sposób co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1344/05, niepubl, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/G1 684/07, LEX nr 382702). Skoro zatem inwestorzy poprzez montaż balustrad usunęli potrzebę nakładania obowiązków w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, zasadne jest wydanie przez organ rozstrzygnięcia reformatoryjnego. Organ II instancji powinien bowiem uwzględnić zmiany stanu faktycznego jakie zaszły po dacie wydania skarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych w odwołaniu zarzutów związanych koniecznością nakazania rozbiórki ewentualnych fragmentów przedmiotowego budynku zrealizowanych po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót, czy też w okresach po wyeliminowaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ wyjaśnił, że na gruncie niniejszej sprawy niemożliwe jest precyzyjne wskazanie robót, które zostały przeprowadzone w tych właśnie okresach. Wobec tak złożonego stanu faktycznego i prawnego sprawy wydanie takiego nakazu mogłoby ponadto grozić jego niewykonalnością. Nieuzasadnione w ocenie WWINB byłoby także przesłuchanie w tym przedmiocie S. S. oraz T. S., gdyż zeznania osób wskazanych przez M. S., zbieżność nazwisk wskazuje, że także z nim spokrewnionych, który prezentuje sprzeczne interesy z inwestorami, nie mogłyby zostać uznane za obiektywny dowód. Z uwagi na te okoliczności uzasadnione było zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wobec całości inwestycji zrealizowanej na podstawie uchylonych decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się z kolei do zarzutu niezakończenia postępowania w sprawie legalności budowy na granicy działek "muru oporowego", WWINB wskazał, iż postępowanie to prowadzone jest przez PINB pod znakiem [...] i jest postępowaniem odrębnym, posiadającym odrębny przedmiot.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. S. zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) poprzez uznanie, że inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...], na działce nr w ewid. gruntów [...] jest zgodna z przepisami i w konsekwencji - wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami budynku mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...], na działce nr w ewid. gruntów [...], podczas, gdy:
a. roboty budowlane były prowadzone początkowo bez pozwolenia na budowę, a następnie kontynuowane po wydaniu pozwolenia na budowę, które to pozwolenie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego - wydanie zaskarżonej decyzji winno być poprzedzone wydaniem decyzji z art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego,
b. nie zostało zakończone postępowanie w sprawie legalności budowy na granicy działek nr [...] i [...] muru oporowego,
c. przedmiotowa inwestycja jest nadal sprzeczna z przepisami prawa budowlanego, przepisami techniczno-budowlanymi, przepisami odrębnymi, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także zasadami wiedzy technicznej:
- w ramach prac przygotowawczych inwestorzy przeprowadzili prace makroniwelacyjne bez odpowiedniej dokumentacji, w tym nie określono kategorii geotechnicznej posadowienia obiektu budowlanego i nie sporządzono dokumentacji technicznej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463),
- budynek został wzniesiony z naruszeniem § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2015, poz. 1422 ze zm.), zgodnie z którym, dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione, a także art. 100 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672), zgodnie z którym:
1. Przy planowaniu i realizacji przedsięwzięcia powinny być stosowane rozwiązania, które ograniczą zmianę stosunków wodnych do rozmiarów niezbędnych ze względu na specyfikę przedsięwzięcia.
2. Jeżeli konieczna jest czasowa zmiana stosunków wodnych, jest ona dopuszczalna wyłącznie w okresie niezbędnym. 3. Każdy, kto czasowo doprowadził do zmiany stosunków wodnych, jest obowiązany do podjęcia działań w celu ich przywrócenia, gdy zmiana ta przestanie być niezbędna.
- inwestycja jest sprzeczna z § 26 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z § 65 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] maja 2006r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...] z dnia 18 lipcaa 2006 r. poz. [...]), w których to przepisach wprowadza się zakazy: dokonywania zmian stosunków wodnych, o ile nie służą celom ochrony przyrody, trwałego naruszania walorów krajobrazowych, w tym rzeźby terenu, likwidowania zadrzewień na obszarach nieprzeznaczonych pod zabudowę budynkami, z wyłączeniem przypadków, które uniemożliwiają przeprowadzenie infrastruktury technicznej lub rozwiązanie układu komunikacyjnego, a także wprowadza się nakazy zachowania naturalnych walorów krajobrazowych (elementy przyrodnicze, ukształtowanie terenu i dobra kultury), zachowania korytarza ekologicznego rzeki Bolimki wraz z jego odtworzeniem w formie systemu zieleni, stosowania zasad zagospodarowania terenów na obszarach chronionego krajobrazu zgodnych z wymogami przepisów o ochronie przyrody, zachowania drzewostanów, w szczególności starodrzewu, na terenach przewidzianych pod zabudowę, o ile nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i nie uniemożliwiają realizacji inwestycji.
2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 Kpa i art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. oraz o zobowiązanie organów administracji do wydania decyzji o nakazie T. i S. M. wykonania robót niezbędnych do doprowadzenia inwestycji na działce nr [...] przy ul. [...] w C. do stanu zgodnego z prawem poprzez przywrócenie ukształtowania terenu działki do stanu sprzed wykonania robót makroniwelacyjnych w 2011 r. i 2012 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący po przedstawieniu przebiegu postępowania wskazał m.in., że inwestorzy prowadzili roboty polegające na zmianie ukształtowania terenu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] lutego 2011 r. Stanowią one, jako tzw. prace przygotowawcze, część budowy, stosownie do art. 41 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Ponadto inwestorzy po dniu [...] lipca 2011 r., kiedy to na skutek wyroku WSA decyzja o pozwoleniu na budowę straciła ostateczność, a następnie po dniu [...] października 2011 r., kiedy to została uchylona przez Wojewodę W. decyzja o pozwoleniu na budowę, wznieśli w dużej części budynek, tj. wykonali roboty od stropu nad parterem do stanu surowego zamkniętego.
Skarżący podniósł, że inwestorzy większość prac prowadzili bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (a częściowo bez jakiejkolwiek decyzji). Wskazał, iż nie zostało zakończone postępowanie w sprawie legalności budowy na granicy działek nr [...] i [...] muru oporowego. Legalizacja lub rozbiórka muru oporowego, a także ocena prawidłowości jego wzniesienia ma fundamentalne znaczenia dla oceny, czy inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego wolnostojącego podpiwniczonego na działce nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w C., została wykonana zgodnie ze sztuką budową i nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzkiemu, a także bezpieczeństwu zarówno budynku na działce nr [...]. obręb [...], przy ul. [...] w C., jak i bezpieczeństwu działki skarżącego.
Skarżący w skardze powołał się na opinię techniczno-prawną, inż. G. P. i wskazał, że niezbędne było opracowanie odpowiedniej dokumentacji geotechnicznej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463): opinii geotechnicznej, dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego, dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (§ 7 ww. rozporządzenia).
Wykonanie prac makroniwełacyjnych i budowa muru oporowego bez wymaganych opracowań technicznych, a następnie budowa na takim terenie budynku, jest sprzeczne z zasadami sztuki budowlanej i stwarza istotne zagrożenie osunięcia się skarpy, a tym samym stanowi bezpośrednie zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia zarówno osób przebywających na działce nr [...], jak i działce nr [...]. Oznacza to także, iż przedmiotowa inwestycja została wykonania z naruszeniem zasad określonych w art. 5 Prawa budowlanego.
W ocenie skarżącego budynek został wzniesiony z naruszeniem § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym, dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione, a także z naruszeniem art. 100 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.).
Dalej skarżący wskazał, że inwestycja jest sprzeczna z § 26 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z § 65 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] maja 2006r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...] z dnia [...].07.2006 r. poz. [...]).
Skarżący wyjaśnił, iż w powyższych przepisach wprowadza się zakazy: dokonywania zmian stosunków wodnych, o ile nie służą celom ochrony przyrody, trwałego naruszania walorów krajobrazowych, w tym rzeźby terenu, likwidowania zadrzewień na obszarach nieprzeznaczonych pod zabudowę budynkami, z wyłączeniem przypadków, które uniemożliwiają przeprowadzenie infrastruktury technicznej lub rozwiązanie układu komunikacyjnego, a także wprowadza się nakazy zachowania naturalnych walorów krajobrazowych (elementy przyrodnicze, ukształtowanie terenu i dobra kultury), zachowania korytarza ekologicznego rzeki B. wraz z jego odtworzeniem w formie systemu zieleni, stosowania zasad zagospodarowania terenów na obszarach chronionego krajobrazu zgodnych z wymogami przepisów o ochronie przyrody, zachowania drzewostanów, w szczególności starodrzewu, na terenach przewidzianych pod zabudowę, o ile nic zagrażają bezpieczeństwu ludzi i nie uniemożliwiają realizacji inwestycji. W wyniku wykonanych prac makroniwelacyjnych nastąpiła zmiana stosunków wodnych, doszło do zlikwidowania zadrzewień, nie zachowano naturalnych warunków krajobrazowych i korytarza ekologicznego rzeki B. . Skarżący w tym zakresie powołał się na opinię inż. G. P. oraz opinię geologa inż. S. S..
Skarżący podniósł, iż w niniejszej sprawie organ I i II instancji opiera się wyłączenie na opracowaniach technicznych dostarczonych przez inwestorów. Skarżący podkreślił, iż organ całkowicie pomija w rozstrzygnięciu sprawy przedstawione w toku trwającego już ponad 5 lat postępowania środki dowodowe, w tym opinii geologa inż. S. S. z dnia [...] grudnia 2011 r., zatytułowanej: "Ponowna ocena wpływu makroniwelacji terenu w obrębie działek [...], [...], [...], [...] i planu zagospodarowania działki [...] na działki sąsiednie a w szczególności na dz. nr [...] położoną przy ul. [...] w C.", opinii inż. S. S. z dnia [...] grudnia 2012 r.: "Ocena wpływu dalszej kontynuacji makroniwelacji terenu i dokonanych zmian planu zagospodarowania działki [...] na działki sąsiednie a w szczególności na dz. nr [...] położoną przy ul. [...] w C. oraz opinii techniczno-prawnej, autorstwa inż. G. P.. Nie uwzględnia także wniosku o przesłuchanie świadka (w ogóle się do tego wniosku nie ustosunkowuje). Zniwelowanie terenu kilku sąsiadujących działek i działki nr [...] o 4-5 m, organ I instancji nazywa "korektą". Podkreślić należy, że te ukształtowanie terenu, według samego inwestora miało być rozwiązaniem przejściowym, a po zakończeniu inwestycji ukształtowanie terenu miało zostać przywrócone do stanu pierwotnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2016 r. uczestnicy postępowania T. M. i S. M. wnieśli o oddalenie skargi wskazując, iż skarżący w skardze w sposób nieprawidłowy sformułował zarzuty i odniósł je do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wskazali, że stosownie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo zostało wszczęte postępowanie oraz prawidłowo organ przeprowadził postępowanie dowodowe - ustalając, że inwestorzy wykonali nałożone na nich obowiązki.
Uczestnicy wskazali, że organ II instancji, wydając decyzję z dnia [...] września 2016 r. orzekł tylko, co do określonego fragmentu inwestycji prowadzonej w C., przy ul. [...] na działce nr [...], a nie rozstrzygał, co do tego - czy inwestycja została już zakończona, a przede wszystkim czy jej ukończenie zgodne jest przepisami prawa. Ocenie sądu administracyjnego winna podlegać tylko i wyłącznie zgodność z przepisami prawa materialnego decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], a nie całość zagadnień związanych z inwestycją. Zdaniem uczestników kuriozalny wydaje się przez to zarzut sformułowany w skardze, gdzie skarżący domaga się "przywrócenia ukształtowania terenu działki do stanu sprzed wykonania robót makroniwelacyjnych w 2011 r. i 2012 r.". Po pierwsze, nie ma na to - w przekonaniu uczestników postępowania podstaw faktycznych i materialnoprawnych, a po drugie - najistotniejsze - jest to wykluczone w ramach skargi z dnia [...] października 2016 r., a więc niedopuszczalne proceduralnie.
W ocenie uczestników, decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie odnosiła się w żaden sposób do ukształtowania terenu działki, poziomu spływu wód opadowych, daty montażu okien itp., a miała za przedmiot jedynie nałożenie na inwestorów obowiązku wykonania i montażu balustrady obustronnej zewnętrznych schodów prowadzących z poziomu terenu na taras oraz wykonanie i montaż balustrady samego tarasu.
W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] marca 2017 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma.
Na rozprawie w dniu 16 marca skarżący podtrzymał skargę oraz przedłożył zaświadczenie i oświadczył, że budynek jest zgodny z planem, a nie inwestycja.
Na pytanie Przewodniczącego skarżący oświadczył, iż do akt przedmiotowego postępowania została złożona opinia G. P. zresztą podobnie jak drugi egzemplarz tej opinii został złożony do sprawy dotyczącej muru oporowego.
W związku z tym organy obu instancji winny się z nią zapoznać. Odnosząc się do opinii J. D. skarżący wskazał, iż był on kierownikiem budowy tej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego, na mocy której organ po uchyleniu decyzji organu I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) w zw. z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443) odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami budynku mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...], na działce nr w ewid. gruntów [...].
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy Prawa budowlanego.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i przy uwzględnieniu wyjątków od tej zasady, wyliczonych w art. 29-31 ww. ustawy.
Zatem w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż budowa przedmiotowej inwestycji tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego podpiwniczonego, wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestor mógł przystąpić do jej realizacji dopiero w momencie kiedy decyzja stała się ostateczna.
W niniejszej sprawie Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego podpiwniczonego, na działce położonej w C. przy ul. [...], oznaczonej numerem, geodezyjnym ewidencji gruntów [...].
Następnie Wojewoda W. decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze, nie uznając M. S. za stronę postępowania w badanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 392/1, uchylił powyższą decyzję Wojewody W..
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012r. sygn. akt IV SA/Po 331/12, uchylił zaskarżoną ww. decyzję Wojewody W..
Wojewoda W. w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję znak: [...], którą uchylił decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] i umorzył postępowanie organu I instancji.
Zatem stwierdzić należy, iż inwestor cześć pracy wykonał legitymując się ostateczną decyzja o pozwoleniu na budowę. Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż obecnie z obrotu prawnego zostały wyeliminowane wszystkie decyzje Starosty [...] dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielające T. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wolnostojącego podpiwniczonego.
Wskazać należy, iż do prac prowadzonych bez wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia na budowę należałoby zastosować tryb z art. 48 Prawa budowlanego, a do pozostałych prac tj. wykonanych w okresie ważności pozwolenia na budowę, tryb z art. 51 Prawa budowlanego.
Zgodzić należy się z organem, iż z uwagi na brak możliwości szczegółowego wyodrębnienia poszczególnych prac do całości prac należało zastosować tryb z art. 50-51 Prawa budowlanego. Fakt wskazywania przez skarżącego kiedy i w jakim terminie wykonywane były prace, w ocenie Sądu nie może przesądzać o wadliwości zastosowania art. 51 Prawa budowlanego. Same zeznania skarżącego czy też świadków wskazanych przez niego, nie są wystarczającym dowodem do ustalenia kiedy dokładnie jakie prace wykonano.
Ponadto należy mieć na uwadze, że celem postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Również celem postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50- 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Nawet gdyby dałoby się jednoznacznie ustalić, które prace prowadzone były bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, to powyższe nie prowadziłoby automatycznie do wydania nakazu rozbiórki.
Zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Podkreślić należy, iż nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Dlatego też należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością, i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Jak już zostało wspomniane na wstępie, celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011r., VII SA/Wa 72/11, LEX nr 1097716).
Decyzja nakazująca rozbiórkę może być więc podjęta dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji, tj. gdy nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2010 r., II SA/Łd 990/10, LEX nr 756007; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2011 r., II SA/Gd 503/10, LEX nr 953178; wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2011 r., II SA/Kr 153/11, LEX nr 1100502).
Wobec powyższego organ zasadnie zastosował art. 51 Prawa budowlanego do całości prac.
W tym miejscu wskazać należy, iż twierdzenie uczestników, ze przedmiotem postępowania jest wyłącznie kwestia wykonania barierek ochronnych, jest nieprawidłowe. Przedmiotem niniejszego stepowanie jest ocena całości prac prowadzonych w ramach inwestycji, a nie wyłącznie jej część.
W myśl art. 50 ust.1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Z kolei art. 51 ust.1 Prawa budowlanego stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Jednakże zgodnie z art. 50 ust.7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Przepisy art. 51 Prawa budowlanego stanowią kontynuację postępowania administracyjnego zapoczątkowanego wstrzymaniem prowadzenia robót budowlanych postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. chociaż nie tylko, a to z uwagi na treść art. 51 ust. 7 i art. 37 ust. 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego umożliwia bowiem również stosowanie przepisów art. 51 Prawa budowlanego w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 kiedy roboty budowlane zostały już wykonane.
Organ prowadząc postępowanie naprawcze w niniejszej sprawie obowiązany był do sprawdzenia, czy zrealizowany na działce nr [...] przy ul. [...] w C. budynek mieszkalny odpowiada aktualnie obowiązującym przepisom prawa.
Przepisami, z którymi zrealizowany obiekt powinien być zgodny są przepisy Prawa budowlanego w tym przepisy techniczno-budowlane jak również przepisy regulujące kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego.
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dniu 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r. poz. 1422) dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.
To właśnie kwestia zalewania działki sąsiedniej jest głównym zarzutem odwołania i skargi. Odnosząc się do kwestii zalewania organ wskazał, że znaczna część materiału dowodowego dotyczy kwestionowanej przez M. S. zgodności inwestycji na działce [...] z § 29 ww. rozporządzenia. Zarzut ten jest jednak niezasadny, ponieważ wykonane na działce [...] ukształtowanie terenu pozwala na rozdysponowanie wód opadowych na działce, na której zrealizowano inwestycję, potwierdza to ekspertyza sporządzona przez J. D. oraz ekspertyza sporządzona przez W. S..
Odnosząc się do powyższego twierdzenia wskazać należy, iż powyższe wskazuje na naruszenie przez organ przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednocześnie stosownie do treści art. 8 Kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Rozwinięcie wskazanych zasad znajduje się w postanowieniach rozdziału 4 Kpa, który m.in. w art. 77 § 1 stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 75 § 1 zd. 1 jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Podkreślić należy, iż w myśl art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie oznacza to jednocześnie, że organ musi uwzględnić każdy zgromadzony w sprawie dowód, ale powinien zgodnie z art. 107 § 3 kpa wskazać w uzasadnieniu faktycznym decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z powyższego przepisu wynika, że organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne nie ma obowiązku uwzględnienia każdego dowodu przedstawionego przez stronę postępowania, ale ma obowiązek oceny wiarygodności i mocy dowodowej dopuszczonych dowodów.
Podkreślić należy, iż argumentacja organów powinna być przekonująca i jasno uzasadniona, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W niniejszej sprawie skarżący w toku postępowania przedkładał określone dowody sporządzone przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje zawodowe. Skarżący przedłożył m.in. opinię geologa inż. S. S. z dnia [...] grudnia 2011 r., zatytułowaną: "Ponowna ocena wpływu makroniwelacji terenu w obrębie działek [...], [...], [...], [...] i planu zagospodarowania działki [...] na działki sąsiednie a w szczególności na dz. nr [...] położoną przy ul. [...] w C.", opinię inż. S. S. z dnia [...] grudnia 2012 r.: "Ocena wpływu dalszej kontynuacji makroniwelacji terenu i dokonanych zmian planu zagospodarowania działki [...] na działki sąsiednie a w szczególności na dz. nr [...] położoną przy ul. [...] w C. oraz opinię techniczno-prawną, autorstwa inż. G. P..
Natomiast organ pomimo przedłożenia przez stronę konkretnych dowodów oparł się, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, wyłącznie na opracowaniach przedstawionych przez inwestora pomijając całkowicie dowody przedstawione przez stronę. Dowody twe miały dowodzić okoliczności przeciwnych niż ustalone przez organ.
Zgodzić należy się z inwestorem, iż przedłożone przez skarżącego opinie mają walor dokumentu prywatnego, to jednakże należy mieć na uwadze, że również dokumentacja przedłożona przez inwestora ma taki charakter. Organ mając do dyspozycji różne dowody, o takiej samej mocy dowodowej, nie powinien ustalać okoliczności faktycznych wyłącznie w oparciu o dokumentację przedłożoną przez inwestora, w sytuacji gdy skarżący postępowania przedkłada przeciwdowody.
Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż w aktach administracyjnych brak jest opinii inż. G. P., na którą to opinię tak szeroko powoływała się strona skarżąca w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z akt sprawy opinia ta stanowiła załącznik do pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] stycznia 2013 r. Organ w uzasadnieniu decyzji ani w odpowiedzi na skargę nie kwestionuje aby taka opinia przez skarżącego została przedłożona.
Wobec powyższego w uzasadnieniu decyzji organ mając na uwadze treść art. 75, 80 oraz art. 107 § 3 Kpa winien dokonać oceny przedkładanych przez skarżącego dowodów, a nie rozpoznać sprawę wyłącznie w oparciu o dowody przedstawione przez inwestora.
W tym miejscu zwrócić należy również uwagę, iż w ramach posiadanych kompetencji organy nadzoru budowlanego są właściwe do podejmowania czynności w obrębie stosunków wodnych danej nieruchomości wyłącznie w zakresie związanym z obiektami budowlanymi usytuowanymi na tej nieruchomości, jak też w przypadku gdy ewentualna zmiana stosunków wodnych nastąpiła na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Zatem organ w pierwszej kolejności winien dokonać oceny co do charakteru wykonanych prac związanych z nawiezieniem ziemi.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dniu realizacji inwestycji, pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
W niniejszej sprawie organ w uzasadnieniu decyzji w żadnym stopniu nie wyjaśnił czy w niniejszej sprawie nawiezienie mas ziemnych stanowiło realizację budowli ziemnej czy też były to prace nie podlegające reglamentacji prawa budowlanego. Wskazać należy, że J. D. w dołączonej do sprawy ekspertyzie technicznej wprost pisze o istniejących na terenie działki nr [...] skarpach jako budowlach ziemnych.
W świetle powyższych uchybień organu doniesienie się do zarzutów skargi dotyczących wykonania przedmiotowej inwestycji niezgodnie z przepisami prawa należy uznać za przedwczesne.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa.
Rozpoznając sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności pozyska brakującą opinię G. P., a następnie ponownie ustali stan faktyczny sprawy, mając na uwadze wszystkie dowody przedłożone przez strony. W uzasadnieniu decyzji organ dokona oceny przedłożonych dowodów, a także odniesie się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym zarzutu naruszenia art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło