IV SA/Po 1026/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania dowodu osobistego oddala skargę IV SA/Po 1026/15 Uzasadnienie Burmistrz Śremu postanowieniem z dnia [...].08.2015r. nr [...] wydanym na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013 poz.267 ze zm., dalej k.p.a.) po rozpoznaniu złożonego w dniu [...] sierpnia 2015r. wniosku B. R. (dalej skarżąca) odmówił wszczęcia postępowania o wydanie dowodu osobistego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania następuje, jeżeli żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Organ administracji publicznej wydaje wówczas postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na które służy zażalenie. Wskazano, że przeszkodą do wszczęcia postępowania jest sytuacja w której postępowanie w tej samej sprawie się nie zakończyło z uwagi na brak odbioru wystawionego dowodu osobistego na podstawie wniosku złożonego w dniu [...] września 2014r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła B. R. domagając się jego uchylenia w całości. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...].10.2015r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu opisano dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wyjaśniono, że zgodnie z art. 61a k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wyjaśniono, iż w niniejszej sprawie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania na podstawie cytowanego powyżej przepisu "z innych uzasadnionych przyczyn", ponieważ skarżąca nie odebrała dowodu osobistego wydanego na podstawie wniosku złożonego w dniu [...]września 2014 r. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. Artykuł 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2011 r.; teza 6 do art. 61a), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 1893/11, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 114/14, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 02 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1929/13). Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z treści uzasadnienia wydanego wcześniej wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 155/15 - wynika, że: "W tej konkretnie sprawie jeżeli organ prowadził cały czas pierwsze postępowanie o wydanie dowodu osobistego to w przypadku złożenia kolejnego wniosku o wydanie dowodu osobistego przez B. R. powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art, 61 a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. (tak samo wyrok WSA z dnia 10 września 2014 r. IISA/Wa 141/14 opubl. lex, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., USA/Ol 893/11 (w:) LEX nr 1094438)". Skargę na powyższe postanowienie wniosła w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. R. wnosząc o jego uchylenie z uwagi na jego sprzeczność z zarzutami zawartymi w zażaleniu. Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zasadniczo Sąd orzekający podzielił argumentację organów administracji. Podstawę prawną dla wydania przedmiotowych postanowień stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a. Według tego przepisu przesłanką do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest m.in. zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Niespornym jest, że w toku jest i nie zostało zakończone zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] września 2014 r. wcześniejsze postępowanie o wydanie dowodu osobistego, gdyż skarżąca nie odebrała dowodu osobistego wydanego na podstawie jej wniosku złożonego w dniu [...].09.2014r. Fakt przeprowadzenia i niezakończenia wcześniejszego postępowania wynika nie tylko z treści uzasadnienia postanowienia Burmistrza Śremu z dnia [...].08.2015r., lecz także z treści zażalenia, lecz przede wszystkim z treści wniesionych do tut. Sądu pism skarżącej z dnia [...].01.2016r. i [...].02.2016r. i załączników do nich. Z treści tych pism jednoznacznie wynika, że skarżąca nie tylko nie odebrała dowodu osobistego wydanego wskutek wcześniejszego postępowania, lecz oświadczyła, iż nie zamierza odebrać tego dokumentu. Nie ma więc wątpliwości, że w dacie wydawania kontrolowanych postanowień w/w postępowanie nie było zakończone, a więc było w toku. Sąd w tym postępowaniu nie jest uprawniony do oceny prawidłowości bądź nieprawidłowości tego wcześniejszego postępowania. nie jest władny oceniać, czy skarżąca zasadnie odmawia odbioru sporządzonego dowodu osobistego. Z punktu widzenia prawidłowości kontrolowanego postępowania istotne jest jedynie to, że wcześniejsze postępowanie nie zostało zakończone w chwili wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Sąd orzekający miał także na uwadze, że w dniu 18.06.2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pod sygn. IV SA/Po 155/15 wydał wyrok uchylający decyzję Burmistrza Śremu z dnia [...].10.2014r. odmawiającą wydania skarżącej dowodu osobistego oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].01.2015r. nr [...]. Wprawdzie dla składu orzekającego w niniejszej sprawie powyższy wyrok z dnia 18.06.2015r. o sygn. IV SA/Po 155/15 nie jest wiążący w rozumieniu art.153 p.p.s.a., lecz Sąd w niniejszym składzie podziela wskazaną tam wykładnię i argumentację, która znajduje zastosowanie także w niniejszym przypadku. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów i mając na uwadze wykładnię dokonaną w wyroku z dnia 18.06.2015r. o sygn. IV SA/Po 155/15 Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, iż nadal w toku jest wcześniejsze postępowanie z wniosku skarżącej o wydanie jej dowodu osobistego. Nie jest dopuszczalne, by jednocześnie były w toku dwa postępowania z wniosku tego samego podmiotu, których przedmiot jest tożsamy. Jak trafnie wyjaśniono w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18.06.2015r. o sygn. IV SA/Po 155/15 zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W tej konkretnie sprawie organ prowadził cały czas wcześniejsze postępowanie o wydanie skarżącej dowodu osobistego. W sytuacji, gdy skarżąca złożyła kolejny wniosku o wydanie dowodu osobistego Burmistrz prawidłowo, zgodnie z uprzednią wykładnią tut. Sądu, wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania powołując się na istnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania określonych w art. 61a § 1 k.p.a. W kontrolowanym przypadku ową inną uzasadnioną przyczyną uniemożliwiającą wszczęcie wnioskowanego postępowania było to, że w toku jest takie samo (pomiędzy tymi samymi podmiotami i którego przedmiotem jest to samo żądanie) postępowanie administracyjne. Jest to oczywista przeszkoda do wszczęcia postępowania, gdyż nie mogą być jednocześnie w toku dwa takie same postępowania. W tym stanie rzeczy organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania aktem formalnym, a nie merytorycznym. (tak samo WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r.II, SA/Wa 141/14 publ.CBOiS, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11 (w:) LEX nr 1094438). Przykładowo jedynie należy wskazać, że również w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalne rozpoznanie skargi w sytuacji, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi podmiotami jest w toku. W takim przypadku skargę się odrzuca (art.58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Wobec powyższego uznając, iż zaskarżona decyzja Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Śremu z dnia [...].08.2015r. roku nie naruszają przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.