IV SA/Po 1032/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 18 października 2016 r. nr XXXVI/620/VII/2016 w przedmiocie skargi K.N. na zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy, Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE Uchwałą opisaną w rubrum postanowienia Rada Miasta Poznania, wskazując na art. 229 pkt 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) uznała skargę K. N. (w uchwale i w uzasadnieniu do uchwały zostały wskazane wyłącznie inicjały) na Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu (dalej jako ZDM), za bezzasadną. Z uzasadnienia do uchwały wynika, że K. N. zarzucała nadużycie władzy i przekroczenie uprawnień oraz działanie na szkodę interesu publicznego i ej interesu prywatnego, poprzez nakładanie na nią opłat za parkowanie bez ważnego biletu postojowego, w miejscu niewłaściwie oznakowanym jako miejsce płatnego parkowania. W dniu [...] lutego 2016 r. otrzymała pierwsze wezwanie dotyczące parkowania, we wskazanym w uchwale miejscu, bez posiadania ważnego i opłaconego biletu postojowego. Następnie, w czerwcu 2016 r., mimo braku dokonania oznakowania miejsc postojowych, ponownie wystawiono jej wezwania, łącznie 11, dotyczące parkowania samochodu, podczas gdy wskazała, że w każdej z powyższych sytuacji pojazd zaparkowany był w tym samym miejscu co poprzednio, znajdującym się, w jej ocenie, poza strefą płatnego parkowania. Z kolei Rada Miasta Poznania stanęła na stanowisku, że ZDM pobierając opłaty od wszystkich pojazdów zaparkowanych na obszarze Strefy Płatnego Parkowania, niezależnie czy parkowane są prawidłowo, czy też nie, nie przekroczył swych kompetencji. Tym samym uznała, że zarzut nie znalazł odzwierciedlenia w stanie faktycznoprawnym. A tym samym skargę uznała za bezzasadną. Pismem z [...] września 2017 r. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Rady Miasta Poznania, skargę na ww. uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 18 października 2016 r. nr XXXVI/620/VII/2016 w przedmiocie skargi K.N. na zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o przyznanie prawa pomocy. Zarzucił naruszenie art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440). Uzasadniając napisał, że przedmiotowa uchwała narusza jego interes prawny. Jest osobą korzystającą ze Strefy Płatnego Parkowania w Poznaniu. Istotą problemu jest fakt, iż zaparkował swój pojazd poza strefą płatnego parkowania tj. w miejscu niewyznaczonym. Pomimo tego ZDM nałożył, zdaniem Skarżącego niezasadnie, opłatę dodatkową, wzywając do uiszczenia opłaty. Skarżący wskazał w odpowiedzi, że niemożliwe i bezprawne jest nakładanie opłat dodatkowych na osoby korzystające z miejsc postojowych niewyznaczonych w Strefie Płatnego Parkowania. Skarżący przedstawił wywód prawny, poparty orzecznictwem, że art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest jasny i oczywisty w swojej treści czego, zdaje się, ZDM oraz Rada Miasta Poznania nie chcą przyjąć do wiadomości. Cała strefa płatnego parkowania nie może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p. Utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów, a opłaty pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Miasta Poznań wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Zdaniem pełnomocnika, gdyby Skarżący zażądał stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta Poznania z 02 grudnia 2003 r. nr XXXIV/269/IV/2003 ustalającej strefę płatnego parkowania, to skargę można by ewentualnie uznać za zasadną formalnie. Pismem z 13 października 2017 r. Sąd przesłał Skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi, Skarżący przesłał wypełniony formularz PPr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Taka okoliczność w ocenie Sądu zachodzi w niniejszej sprawie. Samodzielną, negatywną przesłanką wykluczającą przyznanie prawa pomocy jest oczywista bezzasadność skargi. Oczywista bezzasadność skargi pod względem prawnym będzie zachodzić w sytuacjach, w których przepisy obowiązującego prawa niepodlegające różnej wykładni w sposób jasny i jednoznaczny wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oczywista bezzasadność skargi pod względem faktycznym będzie mieć miejsce wówczas, gdy wnioski, jakie strona wyciąga z przytoczonych przez nią okoliczności faktycznych, są rażąco sprzeczne z zasadami logiki (por. orzecznictwo i poglądy doktryny w: H. Knysiak-Sudyka. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, VI wyd. W. 2016, komentarz do art. 247, Lex). Zgodnie z przepisem art. 3 § 2-3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej jako K.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej jako O.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zaskarżona uchwała zapadła na skutek skargi powszechnej, i to skargi złożonej przez inną osobę niż adresat zaskarżonej uchwały. Każdy z tych powodów stanowi samodzielną przesłankę odrzucenia skargi. Zdaniem Sądu przepisy obowiązującego prawa jednoznacznie wykluczają możliwość uwzględnienia skargi. Ze skargi oraz z załączonych do skargi akt wynika, że K. N. (nie Skarżący) wystąpiła ze skargą powszechną, określoną przepisami działu VIII K.p.a. Zgodnie z art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które nie kończy się decyzją administracyjną, która w sposób władczy kształtuje sytuację prawną adresata. Okoliczność, że Rada Miasta, jako organ kolegialny, zajęła stanowisko w formie uchwały, niczego nie zmienia. Podobnie, niczego nie zmienia okoliczność, że w uzasadnieniu uchwały, uznającej skargę powszechną za bezzasadną, Rada Miasta Poznania broniła aktu prawa miejscowego i określonej wykładni przepisów ustawy o drogach publicznych. Istotne jest to, że w postępowaniu objętym regulacją działu VIII K.p.a. nie rozstrzyga się żadnej sprawy administracyjnej, jedynie informuje się wnioskodawcę (wnioskodawczynię) o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej. W orzecznictwie panuje niekwestionowany pogląd, w pełni akceptowany również przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym, w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2013 r., II OSK 2783/13; Lex nr 1440514 i wskazane tam orzecznictwo). Powyższe stanowi samodzielną przesłankę odrzucenia skargi. W realiach niniejszej sprawy, skarga jest oczywiście bezzasadna także dlatego, że została wniesiona przez osobę inną niż K. N.. Nawet gdyby w sprawach dotyczących postępowania skargowego przysługiwała skarga do sądu administracyjnego (co w obowiązującym stanie prawnym, jak wyżej wskazano, jest niemożliwe) to Skarżący nie miałby interesu prawnego w zwalczaniu uchwały która dotyczy załatwienia skargi powszechnej złożonej przez inną osobę, znajdującą się w podobnej sytuacji faktycznej. Sąd podziela stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, że to uchwała (uchwały) dotyczące Strefy Płatnego Parkowania mogłyby być, w całości lub w części, przedmiotem skargi. Tymczasem Skarżący próbuje zwalczać nałożone na siebie opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania (zdaniem kontrolerów ZDM), kwestionując uchwałę, którą Rada Miasta Poznania załatwiła skargę powszechną, złożoną przez inną osobę. Niczego nie zmienia okoliczność, że zaskarżona uchwała także dotyczy opłat nakładanych na osobę, która parkuje swój samochód w tej samej strefie i formułuje taką samą wykładnię przepisów prawa. Niczego nie zmienia także ta okoliczność, że zaskarżona uchwała zawiera stanowisko Rady Miasta dotyczące nakładania opłat na osoby, korzystające z miejsc postojowych w "miejscach niewyznaczonych". Oczywistość bezzasadności skargi do sądu administracyjnego, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. należy łączyć także z możliwością jej wniesienia. Konstrukcja interesu prawnego wyklucza możliwość zaskarżenia aktu wydanego z wniosku innej osoby wyłącznie z powodu znajdowania się w podobnej sytuacji faktycznej i podzielania wykładni przepisów zaprezentowanej przez osobę, której dotyczy zaskarżony akt. Reasumując, skoro skarga jest oczywiście bezzasadna, przede wszystkim z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do jej rozpoznania, to na podstawie ww. art. 247 P.p.s.a. należało odmówić przyznania prawa pomocy.