IV SA/Po 1048/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ P. Miładowski Przedsiębiorstwo [...], reprezentowane przez radcę prawnego D. M., pismem z dnia 18 listopada 2005 r., nadanym za pośrednictwem poczty dnia 21 listopada 2005 r., wniosło skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od wpisu stałego od skargi. Nie został jednak zachowany określony w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Pismem z dnia 22 grudnia 2005 r. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia, a także do wypełnienia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożenie go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. W wykonaniu wezwania pełnomocnik Skarżącej uzupełnił braki formalne skargi oraz złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że począwszy od 1999 r. sytuacja finansowa Skarżącej jest trudna. W związku z ograniczeniem wpływów ze sprzedaży konieczne było zmniejszenie rozmiarów produkcji, a co za tym idzie, również stanu zatrudnienia. Pogarszająca się sytuacja finansowa spowodowała konieczność zwrócenia się przez Skarżącą z wnioskiem o otwarcie postępowania układowego, które zakończyło się dnia [...] r. zawarciem układu z wierzycielami. Układ został zatwierdzony postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., [...]. Pełnomocnik wskazał na wysokość obciążeń, które Skarżąca obowiązana jest spłacać w konsekwencji zawarcia układu. Podniósł również, że na Skarżącej ciążą zaległości w zobowiązaniach na rzecz pracowników, ZUS oraz Urzędu Skarbowego. We wniosku przytoczono również wartości zamieszczone w bilansie za rok [...] r., oraz wskazano, iż rachunki bankowe (stan: zero zł) Skarżącej objęte są zajęciem komorniczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy przede wszystkim zauważyć, że w przedmiotowej sprawie nie został zachowany określony w art. 53 § 1 upsa termin do wniesienia skargi. Zaskarżone postanowienie doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącej dnia 19 października 2005 r. W związku z tym, 30-dniowy do wniesienia skargi upłynął w dniu 18 listopada 2005 r. Jak wynika ze stempla pocztowego (k. 7) skarga została nadana w dniu 21 listopada 2005 r., a więc po upływie ustawowego terminu. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 upsa orzekł, jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Ustosunkowując się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy zważyć należy iż o bezzasadności skargi (art. 247 upsa) można mówić również w przypadku, gdy zachodzą przesłanki do jej odrzucenia (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005). Taki stan rzeczy prowadzi do oddalenia wniosku i odmowy przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Gdyby nawet nie podzielić w/w poglądu, to w ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest także przesłanek do zwolnienia Skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu stałego. Podkreślenia wymaga bowiem, że opłaty sądowe, do których zalicza się wpis od skargi, zakwalifikować należy jako rodzaj daniny publicznej. Zasadą jest obowiązek ich ponoszenia, zaś zwolnienie traktować należy jako wyjątek. Przyznanie prawa pomocy jest więc formą zapewnienia dostępu do sądu podmiotowi, który samodzielnie nie dysponuje możliwością opłacenia kosztów dochodzenia ochrony prawnej. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 upsa, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej (a taką jest Skarżąca) wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik Skarżącej opisał jej sytuację finansową, koncentrując się na znacznych zaległościach wobec wierzycieli. Jednakże przedstawiona przez pełnomocnika informacja o bilansie Skarżącej odnosi się do roku [...]. Skarżąca zainteresowana uzyskaniem zwolnienia od konieczności poniesienia kosztów dążyć winna do przedstawienia rzeczywistej, aktualnej informacji o stanie finansowym spółki. W tym kontekście zauważyć trzeba również, że profesjonalista, a takim niewątpliwie jest Skarżąca, winien uwzględniać konieczność ponoszenia kosztów dochodzenia ochrony swoich praw w procesach sądowych. Skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, co wskazuje, że w jej planie wydatków mieszczą się koszty zapewnienia obsługi prawnej. W przedmiotowej sprawie wpis stały wynosi 100 zł. Uznać więc należy, że nie zostało wykazane, iż nałożenie na Skarżącą obowiązku uiszczenia tej kwoty nie mieści się w jej możliwościach finansowych. W takim stanie rzeczy Sąd w pkt. 2 sentencji postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez Skarżącą. /-/ P. Miładowski KP