IV SA/Po 1052/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.F. i H.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy D.S. oraz T.F. i H.F. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. T.F. i H.F. złożyli również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z którego wnika, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania są należne im emerytury w łącznej kwocie [...] zł., z których opłacają koszty utrzymania lokalu ok. [...] zł. (w tym czynsz i koszty dostawy energii) oraz zakup leków ok. [...] zł. Resztę środków pieniężnych wnioskodawcy przeznaczają na zakup żywności, odzieży, środków czystości i inne okazjonalne zakupy. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu wniosku T.F. i H.F. nie posiadają oszczędności a ich majątkiem jest mieszkanie o pow. [...] m2 oraz działki o pow. [...] m2 i [...] m2. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawców pismem z dnia 13 listopada 2012r. wezwano skarżących do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących oraz dokumentów dotyczących posiadanych lokat i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości oraz wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przesłali kserokopię opłaty za energię elektryczną za dwa okresy rozliczeniowe na kwotę [...] zł. i [...] zł., wodę ([...] zł.), gaz ([...] zł.), telewizję kablową i telefon ([...] zł.), abonament RTV ([...] zł.), ubezpieczenie ([...] zł. i [...] zł.) i mieszkanie w O. Spółdzielni Mieszkaniowej ([...] zł.). Skarżący przesłali również kserokopię zeznań podatkowych za lata 2010 i 2011, decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i wyciągi bankowe za 7 okresów rozliczeniowych. H.F. wyjaśnił również, ze jest właścicielem samochodu osobowego Opel Vectra z 1992r. o poj. 1796 cm3 o szacunkowej wartości [...] zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnili w wiarygodny sposób, iż ich sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Wskazać w tym miejscu należy, że skarżący posiadają stałe źródło dochodu z należnych im emerytur w łącznej kwocie [...] zł. Z powyższych dochodów wnioskodawcy utrzymują mieszkanie o pow. [...] m² i opłacają związane z jego utrzymaniem koszty stałe w postaci wydatków za mieszkanie, wodę, elektryczność, gaz w kwocie ok. [...] zł. miesięcznie i zakup leków w deklarowanej kwocie [...] zł. Uwzględniając wskazane kwoty stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżących pozwala opłacić im koszty sądowe, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) 167 zł. Powyższa kwota stanowi wpis solidarny od wszystkich skarżących tj. małżonków T.F. i H.F. oraz D.S. Odnosząc się do wyjaśnień wnioskodawców stwierdzić należy również, iż opłacanych przez nich wydatków na telewizję kablową, telefon i utrzymanie samochodu osobowego nie można zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego, w związku z czym wydatki na w/w cele mogą w całości zrekompensować wymagalne na obecnym etapie koszty postępowania sądowego. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.