IV SA/Po 1056/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-10-14
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne o znacznych rozmiarach, posiadająca dom o dużej powierzchni i nieruchomość rolną, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykaże obciążeń majątkowych lub braku możliwości uzyskania środków finansowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał, iż jest osobą na tyle ubogą, aby wymagać pomocy państwa. Posiadanie znacznego majątku nieruchomego, domu o dużej powierzchni i nieruchomości rolnej, a także potencjalny dochód z gospodarstwa sadowniczego, nawet przy problemach ze zbytem, wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy majątek nie jest obciążony prawami osób trzecich.Stan faktyczny
R.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, że prowadzi gospodarstwo sadownicze z żoną i trójką dzieci, z którego miesięczny dochód wynosi [...]. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 300 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, a także sprzęt rolniczy. Mimo problemów ze zbytem owoców, sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy zjazdu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
R.P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójka dzieci a źródłem ich utrzymania jest dochód z prowadzenia gospodarstwa sadowniczego w kwocie [...] zł. miesięcznie. Wnioskodawca poinformował, że posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca poinformował, iż posiada sprzęt rolno – sadowniczy do prowadzenia gospodarstwa sadowniczego tj. 3 ciągniki rolnicze, 3 opryskiwacze, 2 przyczepy, brony oraz pług. Wśród dodatkowych informacji wnioskodawca podał ceny skupu jabłek przemysłowych (10-13 gr/kg) i jabłek konsumpcyjnych (30-40 gr/kg) i wskazał na problemy w skupie owoców.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawaną osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Ponadto należy podkreślić, iż warunkiem uzyskania prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie takiej sytuacji majątkowej, która w świetle obowiązujących przepisów uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, iż przedstawione we wniosku okoliczności uniemożliwiają stwierdzenie, że wnioskodawca jest osobą na tyle ubogą, iż wymaga pomocy Państwa w zakresie ponoszenia za niego kosztów postępowania sądowego. Świadczyć o tym już może deklarowana wysokość miesięcznego dochodu z prowadzonego gospodarstwa sadowniczego. Należy mieć również na uwadze, iż wnioskodawca posiada znaczny majątek nieruchomy. Świadczy o tym fakt posiadania domu o powierzchni 300 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Powyższe przy uwzględnieniu rodzaju produkcji wskazuje, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo sadownicze znacznych rozmiarów. W tym miejscu należy stwierdzić, iż wnioskodawca nie wykazał żadnych obciążeń posiadanego majątku nieruchomego. Biorąc zatem pod uwagę stan posiadania skarżącego, można wskazać, iż "zgodnie (...) z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (...). Również w postanowieniu z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04 Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości (...) w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich w żaden inny sposób nie została ograniczona możność jego zbycia." (z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r.; sygn. akt I OZ 563/09; orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa. gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło