IV SA/Po 1057/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu [...] listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania A. S. uchyliło pkt 2 decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 r., nr [...] i orzekło o przyznaniu A. S. świadczenia wychowawczego na M. W.. Decyzja ta została doręczona A. S. dnia [...] kwietnia 2018 r. W dniu [...] maja 2018 r. skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SO/Po 10/18. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SO/Po 10/18 przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie dla niej radcy prawnego i umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła w dniu [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego J. R., która, co wynika z jej oświadczenia, w dniu [...] sierpnia 2018 r. odebrała zawiadomienie o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. W dniu [...] września 2018 r. pełnomocnik skarżącej nadał w placówce pocztowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z tym uzasadnieniem, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. odebrała zawiadomienie o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Pełnomocnik ponadto wskazał, że w dniu [...] września 2018 r. wysłał pismo do skarżącej, a w dniu [...] września 2018 r. zapoznał się z aktami sprawy. Pełnomocnik wskazał ponadto, że [...] września 2018 r. skarżąca udzieliła szczegółowych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej w skrócie "p.p.s.a.") przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła, należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: - po pierwsze, strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; - po drugie, wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; - po trzecie, jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; - po czwarte, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W kontekście powyższych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu wskazać trzeba, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu uznać należy toczące się postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie można bowiem bagatelizować faktu, że skarżąca wyraziła wolę skorzystania z przysługującego i zagwarantowanego jej konstytucyjnie prawa pomocy w celu zaskarżenia decyzji ostatecznej. W tym miejscu warto również wskazać, iż skarżąca zwróciła się o ustanowienie prawa pomocy w terminie otwartym do wniesienia skargi. Wobec powyższego należało ustalić, kiedy zaistniała realna możliwość sporządzenia, złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, skargi przez zawodowego pełnomocnika, ustanowionego dla skarżącej z urzędu. W orzecznictwie sądowym trafnie wskazuje się, że dniem, kiedy ustaje przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później aniżeli dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (zob. postanowienie NSA z 17.10.2018 r., II OZ 1011/18, CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy – co sam przyznał we wniosku o przywrócenie terminu – w dniu [...] września 2018 r. Zatem to w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu dalsze zwlekanie przez pełnomocnika ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, aż do momentu udzielenia przez skarżącą "szczegółowych wyjaśnień" (co, według oświadczenia pełnomocnika, nastąpiło [...] września 2018 r.) i przez kolejne 7 dni, nie było uzasadnione ani celowe, zwłaszcza jeśli się zważy, że przepisy prawa – odmiennie niż np. w przypadku skargi kasacyjnej – nie ustanawiają terminu zawitego, w którym możliwe byłoby ewentualne uzupełnienie skargi w zakresie zarzutów, wniosków lub uzasadnienia. Jak wskazano wyżej, warunkiem dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie go w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie dniem tym był [...] września 2018 r. Zatem 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem [...] września 2018 r. Natomiast w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w dniu [...] września 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu zawitego, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu, tj. odrzucił przedmiotowy wniosek jako spóźniony.