IV SA/Po 1066/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy E.W. wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i trójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę męża wynoszące [...] zł. netto i praca skarżącej w gospodarstwie rolnym nie przynosząca aktualnie dochodu. Wnioskodawczyni opisując swój stan majątkowy wskazała, iż posiada dom o pow. około [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Skarżąca wskazała również, iż po dokonaniu wszelkich opłat ledwie starcza im na zakup jedzenie, środków czystości i higieny. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 13 listopada 2012r. wezwano ją do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i jej męża oraz dokumentów dotyczących lokat i kont należących do tych osób, przedłożenia zaświadczenia o wysokości zarobków męża wystawionego przez pracodawcę, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych gospodarstwie domowym. Skarżącą wezwano również do wskazania sposobu wykorzystania nieruchomości rolnej. W przypadku prowadzenia działalności rolniczej należało określić wysokość dochodu, wskazać rodzaj produkcji rolnej, jej skalę (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych) oraz określić czy wnioskodawczyni korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy podać wysokość dofinansowania), W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z dnia 21 listopada 2012r. wyjaśniła, że w gospodarstwie posiada 5 sztuk trzody chlewnej a nieruchomość rolna wykorzystywana jest na uprawy zboża, które ze względu na szkody w uprawach nie przynoszą praktycznie dochodu. Skarżąca w związku z wezwaniem do przedłożenia stanu konta oświadczyła, że nie posiada konta bankowego - konto posiada jej mąż, który odmówił przedstawienia jakichkolwiek dokumentów dotyczących tego konta. Skarżąca wyjaśniła, że nie może zmusić męża do przedstawienia w/w dokumentów, ze względu na istniejący między nimi konflikt. W załączeniu do powyższego pisma przesłano potwierdzenia doładowania telefonu, paragon na zakup butli gazu, rachunek za energie elektryczną, fakturę za wywóz nieczystości, wodę, wywóz śmieci, ubezpieczenie OC, składki na KRUS, podatek od nieruchomości, dokument dostawy opału, zaświadczenie o zarobkach męża za 3 miesiące, PIT-y za 2010 i 2011r., dowody rejestracyjne samochodu Renault Megane z 2003r. i ciągnika URSUS C 328 z 1966, ubezpieczenie PZU, decyzję w sprawie dopłaty za 2011r. w kwocie [...] zł., protokoły oszacowania strat za 2011 i 2012, fakturę za zakup zboża na kwotę 1050 zł. Skarżąca wyjaśniła również, iż jej mąż z tytułu dojazdu do pracy ponosi koszty w wysokości 500 zł. miesięcznie Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących kont oraz kart kredytowych należących do męża. Fakt, iż skarżąca jest w konflikcie z mężem nie zwalania jej z obowiązku przesłania dokumentów dotyczących sytuacji finansowej męża. Na mocy zaś art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani bowiem do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Wynikający z powołanej regulacji obowiązek wzajemnie pomocy istnieje przy tym niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego. Wobec tego, dla oceny sytuacji majątkowej skarżącej istotne było ustalenie, czy byłaby ona w stanie ponieść koszty postępowania przy pomocy męża. Przy czym podkreślić należy, że skarżąca oświadcza, że z mężem mieszka, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i mąż w zasadzie samodzielnie ponosi wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Wskazać w tym miejscu należy, że skarżąca przesłała zaświadczenie o wysokości zarobków męża w okresie ostatnich 3 miesięcy. Poddaje to w wątpliwość wyjaśnienie skarżącej o konflikcie rodzinnym i nasuwa podejrzenie, iż skarżąca przedkłada tylko te dokumenty, które maja uzasadnić przyznanie prawa pomocy. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza więc że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. ja