IV SA/Po 1069/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. R. i B. P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 551/13 w przedmiocie wznowienia postępowania p o s t a n a w i a odrzucić skargę R. R. i B. P. (dalej: "Skarżący") zastępowani przez pełnomocnika, B. R., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z 10 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 551/13, którym odrzucono skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem tut. Sądu z 07 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 974/12, w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego. Ponieważ pełnomocnik wymieniła w skardze – oprócz daty orzeczenia i sygnatury ww. postanowienia z 10 września 2013 r. również numer i datę decyzji zaskarżonej w innej sprawie sądowoadministracyjnej (sprawie dotyczącej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zakończonej prawomocnym wyrokiem), Sąd zarządzeniem z 12 listopada 2013 r. wezwał pełnomocnika do sprecyzowania przedmiotu skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik Skarżących sprecyzowała przedmiot skargi i wskazała na nowe okoliczności w sprawie, o których, jak oświadczyła, dowiedziała się w dniu 21 października 2013 r. w rozmowie z prokuratorem Ż. dotyczącej R. W., tj. fakt zatajenia przez R. W. obciążenia jego gruntu 8 m szer. służebnością drogi, czyli braku możności dysponowania tym gruntem na cele inwestycyjne, z jednoczesnym świadomym poświadczaniem nieprawdy w celu uzyskania korzystnych rozstrzygnięć dla siebie kosztem pokrzywdzonych – właściciela władającego nieruchomością władnącą, dla której ten obszar gruntu-służebności drogi, stanowi jej nierozerwalną część składową. Skarżąca oceniła, że jest to przestępstwo, które daje podstawę do uchylenia wydanych decyzji dotyczących warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem została uregulowana w przepisach Działu VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), tj. w art. 270–285 p.p.s.a. W myśl tych przepisów można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności (art. 271 p.p.s.a.): 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, a także w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 1 i 3 p.p.s.a.). Wreszcie można także żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); 3) później wykryto takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.); 4) później wykryto prawomocne orzeczenie dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Ustawodawca zastrzegł, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym wskazane w cytowanym art. 280 § 1 p.p.s.a. badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, lecz celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII p.p.s.a. Samo przy tym sformułowanie (powołanie) podstawy wznowienia postępowania w sposób odpowiadający przepisom art. 271–art. 274 p.p.s.a. nie oznacza jeszcze, że taka skarga w istocie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga – jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania – podlega odrzuceniu (zob. postanowienie NSA z 16.11.2012 r., I OSK 2607/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"; por. też: postanowienie SN z 14.01.1999 r., II UKN 417/98, OSNAPiUS z 2000 r. Nr 6, poz. 254; uchwała SN z 21.02.1969 r., III PZP 63/68, OSNC z 1969 r. Nr 12, poz. 208; wyrok NSA z 19.04.2005 r., GSK 1242/04, CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że pełnomocnik Skarżących wskazała na podstawę wznowienia opisaną w art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zwrot "orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa" występujący w tym przepisie oznacza, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne w razie popełnienia czynu zaliczanego do przestępstw przez ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.), a więc zbrodni lub występku. Rozważana podstawa wznowienia postępowania, jako restytucyjna, wymaga ustalenia istnienia związku przyczynowego między przestępstwem a prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie jednak z art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Postępowanie karne nie może być wszczęte m.in. z powodu śmierci sprawcy. Natomiast przykładem innej, niż brak dowodów, przyczyny umorzenia postępowania karnego może być ustawowy akt amnestii (por. wyrok NSA z 11.05.2010 r., II FSK 1562/08, CBOSA). W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżących nie wykazała istnienia prawomocnego wyroku sądu karnego, który potwierdzałby zarzuty świadomego poświadczania nieprawdy w celu uzyskania korzystnych rozstrzygnięć. Nie wykazała też, że w podniesionej kwestii, niezależnie od kwestii słuszności twierdzeń, nie może być wszczęte postępowanie karne, bądź że takie postępowanie zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. W tym stanie rzeczy należy uznać, że pełnomocnik Skarżących wprawdzie formalnie wskazała podstawę wznowienia postępowania odpowiadającą przesłance z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ale już z samego uzasadnienia Jej pisma wynika, że podnoszona podstawa wznowieniowa nie zachodzi. Oznacza to, że w istocie skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Ta konkluzja zwalnia Sąd z obowiązku badania zachowania przez pełnomocnika Skarżących trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.