IV SA/Po 107/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-07-29

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wniosła skargę do sądu administracyjnego, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia pełnych kosztów postępowania, jeśli jej sytuacja materialna jest trudna, a zadłużenie znaczące?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać uznana za niezdolną do poniesienia pełnych kosztów postępowania, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Decydujące znaczenie ma brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, przy uwzględnieniu koniecznych wydatków i spłaty zadłużenia.
Stan faktyczny
Skarżąca H.K. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o nałożeniu grzywny. Po odrzuceniu skargi przez WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury i wynagrodzenia wnuka, prowadzi zadłużony sklep, posiada znaczące zadłużenie kredytowe oraz zaległości czynszowe. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla Skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny postanawia ustanowić dla Skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych /-/D.Mataczyński Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu w dniu 20 maja 2008r. wydał postanowienie odrzucające skargę H.K decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny. Skarżąca w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych w formularzu wniosku i przesłanych na wezwanie Sądu wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pełnoletnimi wnukami a źródłem ich dochodów są emerytura skarżącej i wynagrodzenie za pracę wnuka wynoszące łącznie w kwocie 2.372 zł. Skarżąca prowadzi również sklep, który jest zadłużony. Z zestawienia wydatków i przesłanych faktur wynika, że stałe wydatki miesięczne za mieszkanie, lekarstwa, TV, telefon, gaz i energię elektr. wynoszą ok. 800 zł. Z przedłożonych wyciągów z posiadanego konta bankowego i karty kredytowej oraz informacji dotyczącej zaciągniętego kredytu bankowego wynika, iż łączne zadłużenie skarżącej wynosi obecnie ok. 15.600 zł. W związku z powyższym skarżąca ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu zaciągniętego w Banku Pekao S.A. (105,68 zł./mc.), spłaty karty kredytowej (ok. 700 zł./mc). Dodatkowo wnioskodawczyni przedłożyła kopię przypomnienia z MPGM o wysokości zaległych opłat z tytułu kosztów eksploatacji mieszkania na kwotę 1.236,55 zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną skarżącej przy uwzględnieniu deklarowanych stałych wydatków wynoszących łącznie ok. 800 zł., sytuacji finansowej związanej z zadłużeniem kredytowym, którego obsługa przy uwzględnieniu minimalnych spłat zadłużenia na karcie kredytowej generuje wydatki na kwotę ok. 805 zł., oraz faktu prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z niepracującą wnuczką, stwierdzić należy iż H.K. może być uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński JF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło