IV SA/Po 1072/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z wniosku A. W. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 206r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE A. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który z uwagi na nie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2017r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 4 kwietnia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 1072/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 lutego 2017r. odmówił również skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. A. W. wniósł zażalenie na w/w postanowienia Sądu, które z uwagi na nieuiszczenie wpisu zostało odrzucone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2017r. A. W. wniósł zażalenie na w/w postanowienia Sądu, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nadesłanym na wezwanie Sądu skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie ma żadnego dochodu a jego jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość stanowiąca las o pow. [...] ha, która nie przynosi żadnego dochodu. W uzasadnieniu wniosku Skarżący poinformował również, że jest osobą schorowaną i nie uzyskuje żadnego dochodu. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy nie ma on kredytów i pożyczek, nie uzyskuje żadnych dochodów z dzierżaw oraz nie otrzymuje środków z pomocy społecznej na leczenie, rehabilitację i zakup leków. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem dnia 9 sierpnia 2017r. (odebranym w dniu 20 sierpnia 2017r. – k. 92 akt), wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2016r., wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, wskazania źródła utrzymania w tym m.in. przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, odzież i.t.p. lub też kto udziela mu wsparcia finansowego i w jakiej kwocie, oświadczenia, czy jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku). Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba zaznaczyć również, że postępowanie w sprawie prawa pomocy opiera się na zasadzie skargowości. W konsekwencji, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia on przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. W niniejszej sprawie, wnioskodawca zareagował na wezwanie referendarza sądowego, jednak przedstawione dokumenty i oświadczenia nie pozwalają na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żadnych dokumentów ani informacji koniecznych do ustalenia wysokości uzyskiwanych dochodów. W tym miejscu należy wskazać, iż informacje złożone przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy budziły uzasadnione wątpliwości, gdyż skarżący wyraźnie podkreślając, iż nie uzyskuje żadnych dochodów, nie wyjaśnił skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie. Należy w tym miejscu podkreślić, że samo przekonanie strony o tym, że przysługuje jej prawo pomocy, bez próby bliższego wyjaśnienia stanu faktycznego, i to nawet na wystosowane do niej wezwanie, nie uzasadnienia uwzględniania jej żądania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OZ 115/10 dostępne: LEX nr 591337). Jak wskazano, podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Do ustalenia tych okoliczności nie przyczynił się sam skarżący, który nie odpowiedział na wystosowane do niego wezwanie do wyjaśnienia swej sytuacji materialnej w tym wskazania źródła utrzymania. Wnioskodawca nie wyjaśnił bowiem źródeł własnego utrzymania, w tym nie wyjaśnił czy korzysta z zasiłku dla bezrobotnych i ewentualnie z pomocy osób trzecich. Brak rzeczywistej współpracy ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi zatem odmową przyznania tego prawa, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W tym miejscu wskazać należy, iż odmowa przyznania prawa pomocy niniejszym postanowieniem nie oznacza, że ustalono, iż wykazane przez wnioskodawcę stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze pozwala na opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nie wykonaniem nałożonego na stronę zobowiązania do uzupełnienia oświadczenia celem ustalenia sytuacji finansowej i majątkowej (w tym źródeł utrzymania), które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.