IV SA/Po 1072/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-10-10

Skład orzekający: sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wyjaśniła swojej sytuacji finansowej i nie przedłożyła wymaganych dokumentów, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji finansowej zgodnie z wymogami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak wyjaśnienia źródeł dochodów i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, pomimo wezwania, skutkuje brakiem uprawdopodobnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
A. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nie złożenia go na urzędowym formularzu. Po odrzuceniu zażalenia na postanowienia sądu z powodu nieuiszczenia wpisu, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 września 2017 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1072/16 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. A. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który z uwagi na nie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2017r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 4 kwietnia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 1072/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 lutego 2017r. odmówił również skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. A. W. wniósł zażalenie na ww. postanowienia Sądu, które z uwagi na nieuiszczenie wpisu zostało odrzucone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2017r. A. W. wniósł zażalenie na ww. postanowienia Sądu, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażaleniu poprzez nadesłanie 2 odpisów zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2017 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sprzeciw na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.- dalej "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 Ppsa). Wniesienie sprzeciwu nie ma charakteru anulacyjnego, ale powoduje kontrolę postanowienia referendarza co do jego zgodności z prawem. Procedując w zgodzie z powyższymi zasadami Sąd kontroluje prawidłowość rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1-3 Ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wobec powyższego wskazać należy, że przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 Ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba zaznaczyć również, że postępowanie w sprawie prawa pomocy opiera się na zasadzie skargowości. W konsekwencji, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia on przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. W niniejszej sprawie, wnioskodawca zareagował na wezwanie referendarza sądowego, jednak przedstawione dokumenty i oświadczenia nie pozwalają na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej. W niniejszej sprawie, no co słusznie zwrócił uwagę referendarz sądowy, skarżący nie wyjaśnił swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu (pismo z dnia 9 sierpnia 2017r. odebrane w dniu 20 sierpnia 2017r. – k. 92 akt) nie przedłożył żadnych dokumentów ani informacji koniecznych do ustalenia wysokości uzyskiwanych dochodów. Słusznie wskazał referendarz, iż informacje złożone przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy budziły uzasadnione wątpliwości, gdyż skarżący wyraźnie podkreślając, że nie uzyskuje żadnych dochodów, nie wyjaśnił skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie. Należy w tym miejscu podkreślić, że samo przekonanie strony o tym, że przysługuje jej prawo pomocy, bez próby bliższego wyjaśnienia stanu faktycznego, i to nawet na wystosowane do niej wezwanie, nie uzasadnienia uwzględniania jej żądania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OZ 115/10 dostępne: LEX nr 591337). Jak wskazano, podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Jak prawidłowo podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do ustalenia tych okoliczności nie przyczynił się sam skarżący, który nie odpowiedział na wystosowane do niego wezwanie do wyjaśnienia swej sytuacji materialnej w tym wskazania źródła utrzymania. Wnioskodawca nie wyjaśnił bowiem źródeł własnego utrzymania, w tym nie wyjaśnił czy korzysta z zasiłku dla bezrobotnych i ewentualnie z pomocy osób trzecich. Brak rzeczywistej współpracy ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi zatem odmową przyznania tego prawa, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 260 § 1-3 Ppsa orzekł, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło