IV SA/Po 1073/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-04-23
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego może zostać wydana, gdy osoba ta faktycznie opuściła lokal, ale nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a dodatkowo posiada prawomocny wyrok eksmisji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo wydał decyzję o wymeldowaniu, ponieważ przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu została spełniona. Prawomocny wyrok eksmisji pozbawia osobę prawa do przebywania w lokalu, co w połączeniu z faktem nieprzebywania w nim, uzasadnia wymeldowanie i zapobiega utrzymywaniu fikcji meldunkowej. Nawet jeśli w postępowaniu administracyjnym wystąpiły drobne uchybienia proceduralne, nie miały one wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. W. na decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o wymeldowaniu R. W. z pobytu stałego. Organ administracji ustalił, że R. W. od ponad roku nie przebywa w lokalu, co potwierdziły zeznania świadków i administratora. Dodatkowo, R. W. posiadał prawomocny wyrok eksmisji z tego lokalu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi P. K. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Wojewoda W. po rozpoznaniu odwołania R. W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania zainteresowanego z pobytu stałego z lokalu przy ul. M. C. [...] w P..
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania R. W. z pobytu stałego z lokalu wszczęte zostało na żądanie M. S. (właściciel lokalu), który podał w uzasadnieniu, że zainteresowany od ponad roku nie przebywa w mieszkaniu, porzucił lokal najprawdopodobniej w związku z wyrokiem sądu z dnia [...] marca 2007 r. orzekającym eksmisję strony. Następnie Wojewoda podniósł, iż organ I instancji po przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. wymeldował R. W. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu w uzasadnieniu podając, że wymieniony nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ strona nie brała udziału w toczącym się postępowaniu przed organem I instancji i nikt jej nie reprezentował.
Organ I instancji po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...]czerwca 2013 r. wymeldował R. W. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. W. wnosząc o jej uchylenie.
Następnie organ po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, że organ prowadzący postępowanie był obowiązany ustalić, czy zainteresowany faktycznie opuścił przedmiotowy lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu. Do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest spełnienie przesłanki faktycznego dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się - przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odwołując się do orzecznictwa sądowego przesłanka ta winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym, miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Organ wyjaśnił, iż rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia woli jak i przez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyrażać będzie taką wolę danej osoby. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że zainteresowany w przedmiotowym lokalu nie mieszka bo opuścił go.
Wojewoda podkreślił, iż podziela ustalenia (wymienione dowody) wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i jego wnioski prawne. Zainteresowany od przeszło roku nie przebywa i nie mieszka w sposób stały w przedmiotowym lokalu - fakt ten został potwierdzony w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym, na podstawie zebranych dowodów.
Dalej organ wskazał, iż mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a wiec lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe - takim miejscem dla zainteresowanego z całą pewnością od lipca 2012 r. nie jest przedmiotowy lokal, w którym nie mieszka w sposób stały, nie jest ono jego codziennym centrum życiowym, w którym koncentrują się codzienne sprawy, co potwierdziło przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające. Organ zauważył, że argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ zainteresowany nie wniósł żadnych nowych dowodów świadczących o stałym pobycie w spornym lokalu. Nie mieszka w tym lokalu w sposób stały, co wynika ze zgromadzonych dowodów, sam zainteresowany zeznał ...nie opuścił lokalu, zamieszkuje w nim w sposób stały ale z różną częstotliwością.... Zeznania strony dla organu odwoławczego są mało wiarygodne, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza tej tezy, a sam zainteresowany też nie przedstawił wiarygodnych dowodów na jej potwierdzenie, ani podczas trwania postępowania przed organek I instancji, ani w odwołaniu.
Zeznania pozostałych uczestników niniejszego postępowania (wnioskodawcy, świadków) potwierdzają fakt opuszczenia spornego lokalu przez stronę, wszyscy zgodnie zeznali, że zainteresowanego widywali sporadycznie i że nie zamieszkuje w tym lokalu w sposób stały, fakt ten potwierdziły przeprowadzone oględziny lokalu, który w tym stanie w jakim jest obecnie, nie nadaje się do zamieszkiwania. Organ podniósł, iż poza tym skarżący ma orzeczoną eksmisję z przedmiotowego lokalu, został więc pozbawiony prawa przebywania w tym lokalu, który ma opuścić, opróżnić i wydać właścicielowi. Z zebranych dowodów wynika, że opuścił sporny lokal i nie mieszka w nim w sposób stały, nie dopełnił też obowiązku meldunkowego, w związku z tym powstała fikcja meldunkowa. Eksmisja orzeczona przez sąd prawomocnym wyrokiem (jak w niniejszym przypadku) jest zawsze utratą nabytych wcześniej praw tj. np. tytułu umowy najmu lokalu i prawa przebywania w nim. Istniejący w niniejszej sprawie prawomocny wyrok eksmisji stosownie do art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast fakt pozostawienia w lokalu swoich rzeczy czy innych ruchomości, nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania. Skoro zainteresowany od pewnego czasu nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały, co wynika ze zgromadzonych dowodów, powinien wymeldować się z tego lokalu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego - cyt. ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych - czego nie dopełnił. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa dla oceny charakteru opuszczenia lokalu, mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej strony postępowania, istotniejsze są dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności np. faktyczna realizacja woli przebywania w danym lokalu. Zainteresowany włamał się do lokalu (działania bezprawne), ma dostęp do lokalu i dysponuje kluczami ale nie mieszka w nim w sposób stały, lokal nie jest jego codziennym centrum życiowym, w żaden sposób więc nie realizuje woli przebywania w sposób stały w tym lokalu. Zainteresowany nie ma prawa nadal posiadać rejestracji zameldowania na pobyt stały w tym lokalu, skoro od dłuższego czasu faktycznie nie mieszka w nim, gdyż jest to utrzymywanie fikcji meldunkowej. Zameldowanie jest administracyjnym potwierdzeniem pobytu i służy celom administracyjnym. Zatem, wykonanie obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu i ma na celu stwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby pod wskazanym adresem, w niniejszej sprawie nie potwierdza tego faktu bo strona nie mieszka w spornym lokalu. Należy podkreślić, że każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej oprócz praw, wolności i przywilejów ma również obowiązki co wynika z Konstytucji RP z art. 83 -"Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej". Obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności - meldunek potwierdza tylko fakt pobytu - w przedmiotowej sprawie meldunek na pobyt stały jest fikcją, gdyż nie potwierdza tego faktu bo zainteresowany nie przebywa i nie mieszka w sposób stały w spornym lokalu. Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi przy tym o to, by dane odpowiadały stanowi faktycznemu. Przepis art. 15 ust. 2 ani żaden inny przepis cytowanej ustawy nie uzależnia wydania decyzji o wymeldowaniu od wystąpienia innych jeszcze przesłanek niż wymienione w tym przepisie. Organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania spraw rodzinnych, finansowych czy też mieszkaniowych. Meldunek nie może być mylony z uzyskiwaniem prawa do zamieszkiwania w lokalu, które związane jest z własnością lokalu, najmem lub posiadaniem innych praw o charakterze majątkowym, podobnie wymeldowanie z lokalu nie powoduje utraty takich uprawnień jeżeli się je wcześniej nabyło, co nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R.W. wskazując, iż wniosek o wymeldowanie złożył właściciel kamienicy, który obchodzi prawo i łamie ustawę o ochronie lokatorów. W ocenie skarżącego organ I instancji kolaboruje z właścicielem kamienicy. Skarżący podniósł, iż organ uznał, że materiał dowodowy wniesiony przez jedną ze stron jest tak silny i wystarczający do rozpoznania sprawy. Następnie skarżący wskazał, iż jest inwalidą II grupy i jest poważnie chory.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, 107 i 140 Kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w myśl którego osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się, a w razie niedopełnienienia przez nią tego obowiązku, na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania takiej osoby.
W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie – "uprawnienie" do lokalu. "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu".
Sprawy meldunkowe (zameldowanie, wymeldowanie), należące do kategorii zagadnień prawa administracyjnego, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania tudzież pozbawiania. Postępowanie w sprawie o zameldowanie nie wkracza zatem w sferę stosunków cywilnoprawnych (np. własnościowych, najmu etc.), ani nie wpływa na stosunki prawne z zakresu prawa rodzinnego, choć pewne okoliczności faktyczne i prawne ukształtowane w wyniku tych postępowań mogą mieć znaczenie w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w ramach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na ich tle bowiem dochodzić może do różnych zdarzeń, które muszą być brane pod uwagę przez organ administracyjny prowadzący postępowanie, w kontekście badania, czy doszło do spełnienia przesłanek przewidzianych w cytowanej normie prawnej, znajdującej zastosowanie w sprawie.
Podzielić należy stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2013r. sygn. akt II OSK 1595/11, (publ. na stronie internetowej www.nsa.gov.pl), iż ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, a podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. Okoliczności te nie budzą wątpliwości zwłaszcza w związku z nowym brzmieniem art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązującym od 1 stycznia 2013r.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uwzględniając tę definicję, należy przyjąć, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego, ale konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego.
Zwrócić również należy uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały.
Ponadto zwrócić należy uwagę, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji o wymeldowaniu powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej Kpa). Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 Kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było zatem stwierdzenie, czy przy zachowaniu wszelkich norm procesowych organy zebrały materiał dowodowy pozwalający z całą pewnością orzec, że skarżący opuścił w sposób dobrowolny i trwały miejsce pobytu stałego.
Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności z zeznań świadków, wynika, że w dniu orzekania przez organy, zainteresowany nie mieszkał w przedmiotowym lokalu.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż wnioskodawca M. S. zeznał, że zainteresowany nie zamieszkuje w sposób stały w tym lokalu, pozostawił go zdewastowany i zaśmiecony. Świadek zeznał, iż w 2007 r. zapadł wyrok o jego eksmisji, a po interwencji policji w dniu [...] lutego 2012 r. przedmiotowy lokal został zamknięty. Ponadto światek zeznał, że klucz do lokalu zdeponowany został w administracji budynku ale zainteresowany włamał się do lokalu, wtedy wystąpił do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania i taki wyrok w dniu [...] grudnia 2012r. zapadł.
Zeznania wnioskodawcy, co do opuszczenia lokalu, potwierdzają zeznania innych świadków będących osobami trzecimi i niezainteresowanymi sposobem rozstrzygnięcia. Wobec powyższego wskazać należy, że B. W. (sąsiadka - k. 20 akt) zeznała, iż zainteresowanego widywała sporadycznie na terenie nieruchomości, nie jest w stanie powiedzieć kiedy ww. widziała po raz ostatni, nie wie czy lokal jest obecnie zamieszkały. C. K.(sąsiad - k. 23 akt) zeznał, iż zainteresowany nie zamieszkuje w sposób stały w tym lokalu ale nie wie dokładnie od kiedy, widywał go sporadycznie a po raz ostatni przed 2 laty, obecnie lokal jest nie zamieszkały. H. R. (sąsiadka - k. 24 akt) podała, że skarżącego widywała sporadycznie na terenie nieruchomości, a po raz ostatni widziała go w grudniu 2011 r. I.S. (sąsiadka - k. 92) zeznała od 2004 r., kiedy się wprowadziła, widziała zainteresowanego może około 10 razy oraz oświadczyła, że skarżący na pewno nie mieszka w przedmiotowym lokalu w sposób stały.
Ponadto zauważyć należy, iż zeznania świadków jak i wnioskodawcy pozostają również w zgodzie z zeznaniami M. H. administratora nieruchomości, który zeznał, że zainteresowany od roku nie zamieszkuje w tej nieruchomości, jest to osoba która na teren nieruchomości znosiła różne niepotrzebne rzeczy. Ponadto administrator podał, iż w dniu [...] lutego 2012 r. w asyście policji otwarto lokal, który sprawiał wrażenie opuszczonego i w którym nie było wartościowych rzeczy, natomiast były śmieci oraz zdemontowane liczniki prądu i gazu, sąsiedzi potwierdzili, że zainteresowanego nie widują od dłuższego czasu, w lokalu pozostawiono wszystkie rzeczy, nie usuwano ich i założono nowe zamki. Administrator oświadczył, iż R.W. nie zgłosił się do administracji po klucz, nie uiszcza opłat, ma wyrok eksmisyjny nie wykonany przez komornika. Administrator zeznał, że obecnie lokal jest niezamieszkały i zamknięty oraz że w lipcu 2012 r. zainteresowany włamał się do lokalu ale nie zamieszkał w nim w sposób stały, po włamaniu właściciel wystąpił do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania i sąd wydał taki wyrok, który jest już prawomocny.
Ponadto wskazać należy, że sam skarżący oświadczył, że zamieszkuje lokal w sposób stały ale z różną częstotliwością.
Ponadto również wizje w lokalu oraz nadesłane przez stronę zdjęcia potwierdzają fakt nie przebywania w spornym lokalu.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż została spełniona przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Natomiast do rozstrzygnięcia pozostała kwestia czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały.
Oceniając powyższe należy mieć na uwadze wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2007 r. (sygn. akt [...]) orzekającego eksmisję zainteresowanego ze spornego lokalu.
W przypadku gdy w obrocie prawnym pozostaje wyrok eksmisyjny nieistotne jest w takim przypadku badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w miejscu pobytu stałego, wykonując niejako prawomocne orzeczenie sądu. Nie przebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu, w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (zob. wyrok WSA w Łodzi z 11 września 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 827/07). Opuszczenie lokalu jeszcze przed wykonaniem wyroku (dobrowolne) lub wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu ww. art. 15 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu.
Ponadto na uwadze należy mieć fakt, co potwierdza zarówno wnioskodawca, administrator jak i sam skarżący, że przed sądem powszechnym toczyło się postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania z powództwa M. S. przeciwko skarżącego, które zakończyło się wydaniem w dniu [...] grudnia 20112 r. nakazującym wydanie lokalu.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że instytucja zameldowania nie może sankcjonować samowoli, a więc sytuacji będącej następstwem naruszenia posiadania czy wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego; nie można przecież czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1069/07, Lex Nr 498330).
W przedmiotowej sprawie organ, co prawda dopuścił się naruszenia przepisów postępowanie, to jednakże powyższe naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 8 Kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zasadom wynikającym z art. 8 Kpa nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2, wyraził pogląd, że niezgodne jest z zasadą zaufania do państwa i prawa, gdy organ administracji zachował się odmiennie wobec osoby, której uprzednio oficjalnie udzielił informacji o praktyce stosowania prawa. Ponadto, zdaniem tego Sądu, "spełnienie wynikającego z art. 8 k.p.a. wymagania prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, jest szczególnie istotne w sprawie, w której uczestnicy postępowania reprezentują rozbieżne lub sprzeczne ze sobą interesy. W takich sprawach szczególna rola uzasadnienia decyzji administracyjnej i wyroku sądu administracyjnego polega na tym, by przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody".
Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że we wniesionym odwołaniu skarżący wskazał, że szczegółowe uzasadnienie ze względu na jego obszerność dołączy później. Pisma stanowiące uzupełnienie odwołania wpłynęły do organu odpowiednia w dniach [...] sierpnia 2013 r., [...] września 2013 r. oraz [...] września 2013 r., a więc po wydaniu decyzji. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ przed wydaniem decyzji winien zwrócić się do skarżącego o nadesłanie wyjaśnień o których wspomniał w odwołaniu. Nie można jednakże zarzucić organowi odwoławczemu, iż winien czekać z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu nadesłania tych wyjaśnień. Powyższe przeczyłoby jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego tj. zasadzie szybkości postępowania. Ponadto w niniejszej sprawie należy pamiętać, że od dnia złożenia poprzedniego odwołania ([...] stycznia 2013 r. – k. 61 akt administracyjnych) do dnia wydania zaskarżonej decyzji [...] sierpnia 2013 r. tj. przez okres ponad 8 miesięcy, skarżący nie przejawiał prawie żadnej, poza nadesłaniem pisma do NFZ, inicjatywy dowodowej, pomimo, ze pismem z dnia [...]kwietnia 2013 r. skarżący został wezwany przez organ I instancji do wskazania osób, które potwierdzają jego fakt stałego zamieszkiwania w lokalu. Listę taką skarżący nadesłał dopiero w dniu [...] września 2013 r., a więc już po wydaniu decyzji w sprawie.
Odnosząc się do kwestii korzystania ze świadczeń zdrowotnych w porani rejonowej wyjaśnić należy, iż fakt korzystania z pomocy medycznej w określonej placówce nie ma istotnego znaczenia przy ocenie czy skarżący przebywa w danym lokalu. Może być to ewentualnie dowód potwierdzający, a nie przesądzający. Z tych względów wydanie decyzji przed wpłynięciem dokumentu z NFZ o który wnioskował skarżący, w sytuacji wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Zatem mając na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Oba kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu, spełniają w szczególności wymogi wynikające z art. 7 Kpa, 77 § 1 Kpa, 80 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 Ppsa oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło