IV SA/Po 1078/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ulicy [...] w P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z wniosku "A" Sp.zo.o. w W. z dnia [...] kwietnia [...] r. o uchylenie postanowienia Sądu z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji postanawia oddalić wniosek Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. [...] w P. złożyła skargę na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "A" Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Skarżąca zarzuciła decyzji organu II instancji: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakie winny spełniać budynki techniczne i ich usytuowanie, polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego, pomimo że usytuowanie i konstrukcja projektowanych obiektów pozbawi lokale mieszkalne znajdujące się w budynkach położonych na nieruchomościach sąsiednich odpowiedniego dostępu do światła dziennego, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz poczynienie samodzielnych ustaleń wymagających wiadomości specjalnych odnośnie okoliczności, czy projektowana zabudowa ma charakter zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej, czy lokale położone w budynku skarżącej mają odpowiedni dostęp do światła, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego , 3) naruszenie art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez nie rozpoznanie wniosków dowodowych skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność charakteru zabudowy planowanej inwestycji i zapewnienia lokalom mieszkalnym odpowiedniego dostępu do światła, 4) naruszenie art. 80 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez czynienie ustaleń wyłącznie w oparciu o źródła będące dokumentami prywatnymi, 5) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania i nie wydanie postanowienia w sprawie wniosku strony. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto skarżąca powołując się na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody W. z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podkreśliła, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki. Rozpoczęcie bowiem prac budowlanych i wzniesienie choćby części planowanego zespołu obiektów, biorąc pod uwagę kosztowność przedsięwzięcia uniemożliwi wprowadzenie do dokumentacji technicznej zmian uwzględniających słuszne zastrzeżenia skarżącej (k. 4-13 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 roku wstrzmał wykonanie zaskarżonej decyzji uzasadniając, że podstawą prawną rozpoznania wskazanego złożonego przez skarżącą wniosku jest przepis art. 61 ppsa. Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona decyzja jest zatem wykonalna i mimo zaskarżenia do sądu może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wyjątek od tej zasady statuuje art. 61 § 3 powołanej ustawy, w myśl którego w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Zauważyć ponadto należy, że adresatem wskazanej normy prawnej jest Sąd, który rozważa kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji po złożeniu wniosku przez stronę. Rozstrzygając więc w oparciu o art. 61 § 3 ppsa, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Okolicznościami uznawanymi w orzecznictwie za wysoce szkodliwe i zarazem trudne do odwrócenia w ujęciu art. 61 § 3 ppsa są m.in.: poniesienie straty na życiu lub zdrowiu oraz pozbawienie wnioskodawcy jedynego źródła utrzymania (por. post. NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, lex nr 281811; post. NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04, niepubl.). Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006 r., strona skarżąca. 162). Jednakże w orzecznictwie podkreśla się, że zasada powyższa obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, natomiast sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, a więc bez wniosku strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2008 r. o sygn. II FSK 1072/07; niepubl.). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji był zasadny, ponieważ tak jak wskazuje skarżąca, przystąpienie przez inwestora do prac budowlanych może zniweczyć wysiłki skarżącej zmierzające do modyfikacji dokumentacji technicznej planowanego zespołu zabudowy wielorodzinnej, bądź też spowodować trudne do odwrócenia skutki, polegające na konieczności modyfikacji wybudowanych budynków. To z kolei pociągnęłoby za sobą zagrożenie powstania znacznej szkody majątkowej po stronie inwestora. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 roku pełnomocnik inwestora "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie wniósł o niezwłoczne uchylenie postanowienia Sądu z dnia [...] lutego 2011 roku o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc argumenty mające skutkować oddaleniem skargi i uznając, iż wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 4 postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przepis ten stanowi samodzielną regulację prawną i nie ma do niego zastosowania art. 165 (por. post. z dnia 9 września 2004 r., OZ 406/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 43). Z treści art. 61 § 4 można wyprowadzić wniosek, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny może zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie bez stosownego wniosku strony lub odmówić wstrzymania . Warunkiem niezbędnym takiego rozstrzygnięcia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających wstrzymanie (por. także post. NSA z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, OSS 2005, nr 3, poz. 72). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie zaszła zmiana okoliczności sprawy dająca podstawę do zastosowania wyżej wskazanego przepisu, a pełnomocnik uczestnika postępowania takiej okoliczności konkretnie nie wskazał ,poza przedstawioną przez siebie wykładnią prawa dotyczącą rozumienia pojęcia" zabudowa sródmiejska ". Tym samym na podstawie powyżej wskazanego przepisu należało wniosek jego oddalić, co też uczynił na rozprawie w dniu [...] maja 2011 roku. Na marginesie podkreślić należy, że w dniu [...] maja 2011 roku po zamknięciu rozprawy Sąd wydał wyrok, w którym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2010 roku o nr [...] i na podstawie art.152 p.ps.a określił z urzędu, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Oznacza więc to ,że argumenty pełnomocnika uczestnika postępowania co do oddalenia skargi Sąd uznał za niezasadne. MZ