IV SA/Po 1083/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić prawa pomocy J. P. wniósł skargę na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący poinformował, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania jest dochód z emerytury wnioskodawcy wynoszącej [...] zł. netto i renty żony w kwocie [...]zł. netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca oświadczył, że jego majątek stanowi dom o pow. [...]m2 i działka o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...]zł. Opisując stałe wydatki wnioskodawca wskazał wydatki na opał ([...] zł. na sezon grzewczy), światło i wodę ([...] zł./mc), gaz ([...] zł./mc), odpady ([...] zł./mc), podatek od nieruchomości ([...] zł./kwartał) i leki ([...] zł./mc). Skarżący uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy powołał się również na swój i żony zły stan zdrowia. Do wniosku załączono kopie faktur za leki, zaświadczenie o stanie zdrowia oraz orzeczenie o niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym i finansowym wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i utrzymuje się z dochodów wynoszących łącznie [...] zł. netto. Z powyższych dochodów skarżący opłaca stałe wydatki wynoszące w rozliczeniu miesięcznym [...] zł. Po odjęciu stałych zadeklarowanych wydatków do dyspozycji rodziny wnioskodawcy pozostaje zatem kwota [...]zł miesięcznie. Uwzględniając zatem wysokość deklarowanych oszczędności w kwocie [...]zł. oraz zestawienie miesięcznych dochodów z wydatkami należy stwierdzić, że skarżący dysponuje środkami, z których mogliby opłacić koszty sądowe, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) [...] zł. Powyższe okoliczności wskazują, że w gospodarstwie domowym skarżącego uzyskiwany jest obecnie stały dochód, z którego istnieje możliwość sfinansowania kosztów prowadzonego postępowania. Niezależnie od tego trzeba zaznaczyć, że samodzielne działanie skarżącego na obecnym etapie postępowania nie pozbawia go prawa do sądu. W istocie bowiem zweryfikowanie przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wymaga udziału w postępowaniu profesjonalnego pełnomocnika. Jest tak dlatego, ponieważ zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia w związku z tym wymaga, że ocena dokonywana przez Sąd nie ogranicza się jedynie do zbadania trafności zarzutów skargi, a stawiennictwo skarżącego na rozprawie co do zasady nie jest obowiązkowe. Co więcej, warto przytoczyć w tym miejscu wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 62/10, LEX nr 606576). Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.