IV SA/Po 1087/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-05-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Decydujące znaczenie ma brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, przy jednoczesnym poczynieniu oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący L.W. złożył skargę kasacyjną od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie w przedmiocie zasiłków celowych. Po oddaleniu jego skarg przez WSA w Poznaniu, L.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na swoje trudne położenie materialne (dochód z zasiłku stałego, zadłużenie mieszkaniowe).
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L.W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] października 2010r. Nr [...],[...],[...] w przedmiocie zasiłków celowych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 6 kwietnia 2011r. oddalił skargi L.W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] października 2010r. Nr [...],[...],[...] w przedmiocie zasiłków celowych. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej na urzędowym formularzu zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały z MOPR w L. w wysokości [...] zł. Skarżący oświadczył również, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, które obciążone jest zadłużeniem czynszowym w L. Spółdzielni Mieszkaniowej w L. na kwotę ok. [...] zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną Skarżącego, a w szczególności deklarowany dochód wynoszący [...] zł., uzyskiwany w całości ze środków pomocy społecznej stwierdzić należy, że L.W. nie może z własnych środków pokryć wydatków związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło