IV SA/Po 1090/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-02-28

Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, której prawomocnym wyrokiem sądu orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, a która w okresie obowiązywania tego zakazu przystąpiła do egzaminu państwowego na prawo jazdy, a następnie egzamin ten został prawomocnie unieważniony, można odmówić wydania prawa jazdy po zakończeniu okresu zakazu, mimo spełnienia pozostałych pozytywnych przesłanek?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa wydania prawa jazdy była uzasadniona. Osoba, której prawomocnym wyrokiem orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie może być egzaminowana w okresie obowiązywania tego zakazu. Skoro egzamin praktyczny na prawo jazdy kategorii B został przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego prawomocnie unieważniony z powodu przystąpienia do niego w okresie obowiązywania zakazu, osoba ta nie spełnia podstawowego warunku uzyskania prawa jazdy, jakim jest zdanie egzaminu państwowego. W związku z tym, nie można jej wydać prawa jazdy, nawet po zakończeniu okresu zakazu.
Stan faktyczny
Skarżący W. T. ubiegał się o wydanie prawa jazdy kategorii B. Starosta odmówił wydania dokumentu, wskazując na prawomocny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wobec skarżącego, który obowiązywał w okresie przystąpienia przez niego do egzaminu praktycznego na prawo jazdy w 2012 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją z 2016 r. unieważnił ten egzamin, a decyzja ta stała się prawomocna po oddaleniu skargi skarżącego przez WSA w Poznaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty o odmowie wydania prawa jazdy. Skarżący kwestionował odmowę, argumentując, że zakaz prowadzenia pojazdów nie obowiązywał w momencie ubiegania się o dokument i że egzamin zdał.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę Decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm. – dalej jaki: u.k.p.) odmówił W. T. (dalej również jako skarżący) wydania prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] stycznia 2006 r. sygn. akt [...] orzekł w stosunku do W. T. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat. Skarżący został zawiadomiony o wykonaniu środka karnego oraz o okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów - od [...] lutego 2006 r. do [...] lutego 2016 r. włącznie. Organ wyjaśnił, że w związku z wątpliwościami co do ważności egzaminu państwowego sprawa została skierowana do Marszałka Województwa Wielkopolskiego, który decyzją z dnia [...].06.2016 r. nr [...] unieważnił część praktyczną egzaminu państwowego, który W. T. odbył w dniu [...] sierpnia 2012 r. Odwołanie od decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego zostało złożone po terminie ustawowym, co zostało stwierdzone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Skarga wniesiona na to postanowienie została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 852/16, wobec tego decyzja Marszałka Województwa Wielkopolskiego jest prawomocna. Mając na uwadze powyższe Organ I instancji stwierdził, że brak jest przesłanek do wydania dokumentu prawa jazdy, ponieważ nie został spełniony wymóg wskazany w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Od omówionej powyżej decyzji Starosty [...] odwołał się w ustawowym terminie W. T., nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem i decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Odwołujący podniósł, że kiedy zwracał się do Starostwa o wydanie prawa jazdy nie obowiązywał zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W czasie zdawania egzaminu nie prowadził sam, ponieważ towarzyszył mu egzaminator, a wcześniej instruktor. Nie popełnił żadnych błędów, aby anulować egzamin. W. T. uważał egzamin państwowy za zdany. W jego ocenie nie popełnił żadnego błędu zwracając się o wydanie prawa jazdy z chwilą zakończenia zakazu prowadzenia pojazdów. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymała zaskarżoną decyzję Starosty [...] w mocy. Organ II instancji wskazał, że W. T. przystąpił do egzaminu w [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. uzyskując pozytywny wynik. Egzamin odbywał się jednak w okresie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Okoliczność ta stała się powodem wydania przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o unieważnieniu części praktycznej egzaminu państwowego. Dalej SKO w [...] zaznaczyło, że podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowi przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym prawo jazdy jest wydawane osobie, która zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Tym samym uznano, że wprawdzie W. T. zdał egzamin na prawo jazdy kat. B ale egzamin ten został unieważniony przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego prawomocna decyzją. Nie można było zatem uznać, aby W. T. spełniał wymogi do wydania mu dokumentu prawa jazdy na kat. B. Z powodu unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B nie ma zdanego egzaminu państwowego w zakresie tej kategorii prawa jazdy. Na powyższą decyzję W. T. wniósł w dniu [...] października 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wskazał, że środek karny dotyczył wyłącznie zakazu prowadzenia pojazdów, a nie możliwości przystąpienia do egzaminu państwowego, a zatem miał prawo do przystąpienia do takowego w okresie obowiązywania prawomocnego zakazu. Dodał nadto, że o wydanie dokumentu zwrócił się po zakończeniu obowiązywania środka karnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego wskazał zarzuty wobec zaskarżonej decyzji SKO w [...]. Pełnomocnik skarżącego podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: a) przepisu art. 11 ust. 1 pkt. 4 u.k.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie co do braku zaistnienia pozytywnej przesłanki wydania prawa jazdy, tj. zdanego egzaminu państwowego wymaganego o uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii, gdy tymczasem skarżący przystąpił i ukończył z wynikiem pozytywnym egzamin uprawniający do uzyskania prawa jazdy; b) przepisu art. 12 ust. 1 pkt. 2 u.k.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie skutkujące odmową wydania prawa jazdy w przypadku, gdy wskazany przepis w sposób jednoznaczny wskazuje, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, gdy tymczasem w chwili zwrócenia się przez skarżącego do organu o wydanie prawa jazdy orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nie obowiązywał. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w [...] oraz uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., stanowiącego o negatywnych przesłankach wydania prawa jazdy prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W chwili wystąpienia do Starostwa [...] o wydanie prawa jazdy, wobec skarżącego nie obowiązywał żaden orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz dotyczący prowadzenia pojazdów mechanicznych. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że wbrew twierdzeniom organu I jak i II instancji brak jest podstaw do wskazania, iż w niniejszej sytuacji zachodzi negatywna przesłanka wydania prawa jazdy, gdyż zgodnie z literalnym brzmieniem art. 12 ust. 1 pkt. 2 u.k.p. "Prawo jazdy nie może być wydane osobie (...) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych — w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu" . Powyższe stanowisko skarżącego uzasadnia ma również przepis art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego, który to stanowi, iż "Organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu". Skarżący w chwili zwrócenia się do Starostwa [...], zdaniem pełnomocnika spełniał wymóg osiągnięcia minimalnego wieku, zgodnie z dyspozycją art. 8 i 9 u.k.p., uzyskał odpowiednie orzeczenia lekarskie o braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, odbył szkolenie podstawowe dla osób ubiegających się o prawo jazdy oraz zdał egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy a także posiada i posiadał miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym spełniał wszelkie pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami przy jednoczesnym braku negatywnych przesłanek wydania prawa jazdy określonych w art. 12 u.k.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów, [...]. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] orzekającą o odmowie wydania W. T. prawa jazdy kategorii B. W tym miejscu należy wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem niniejszego postępowania nie było badanie legalności oraz zgodności z prawem decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B zdawanego przez skarżącego, ani też utrzymującej ją w mocy decyzji SKO w [...]. Decyzja o unieważnieniu egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B jest bowiem prawomocna, o czym świadczy wyrok tutejszego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie IV SA/Po 852/16 oddalający skargę W. T.. Mimo to, dla wyjaśnienia niniejszej sprawy należy się do przedmiotowej decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego w pewnym zakresie odnieść. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 11 ust. 1 pkt 4 u.k.p, zgodnie z którym prawo jazdy jest wydawane osobie, która zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Interpretacja tego przepisu nie stwarza jakichkolwiek problemów, jednakże należy wskazać, że a contrario wynika z niego, iż osobie która nie zdała takiego egzaminu – a za taką należy uznać również osobę, wobec której Marszałek Województwa orzekł o unieważnieniu części praktycznej egzaminu państwowego - nie można wydać uprawnień do kierowania pojazdami. Należy wskazać również na przepis art. 50 ust. 2 pkt 2 u.k.p., który nie pozwala na egzaminowanie osoby, w stosunku do której został orzeczony, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Analizując akta postępowania należy zaznaczyć, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych obowiązywał wobec skarżącego w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] lutego 2016 r. włącznie. Do praktycznej części egzaminu państwowego przystąpił on zaś [...] sierpnia 2012 r., czyli w okresie obowiązywania prawomocnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Mając na uwadze treść art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. można stwierdzić, że istniały przesłanki do tego, aby unieważnić praktyczną cześć egzaminu na prawo jazdy kategorii B zdawaną przez skarżącego. W zaistniałem sytuacji procesowej, a więc w sytuacji istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B należało odmówić skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii B. Nie spełniał on bowiem podstawowych warunków od jego uzyskania określonych w art. 11 u.k.p. Przepis ten między innymi wymaga, aby osoba, która występuje o wydanie prawa jazdy miała zdaną praktyczną cześć egzaminu państwowego. Jak już wcześniej zaznaczono sytuacja, w której egzamin państwowy został przez upoważniony do tego organ unieważniony jest tożsama z sytuacją, w której podmiot nie zdał części praktycznej egzaminu. Skoro zatem jedna z materialnych przesłanek przyznania określonego prawa przestaje obowiązywać, nie można skutecznie uwzględnić wniosku o jego przyznanie. Stwierdzić zatem należy, że organy obu instancji w sposób prawidłowy zastosowały normy prawa materialnego, a w konsekwencji wydały decyzję, które nie są obarczone naruszeniem prawa, a jako takie nie mogą zostać uchylone. Odnosząc się jeszcze pokrótce do podnoszonego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. uznać należy, iż zarzut ten jest bezzasadny. Jak już wcześniej wskazano, skarżący, wobec obowiązującego go zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie mógł – zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 u.k.p. być egzaminowany w okresie jego obowiązywania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a co stało się przyczyną unieważnienia jego egzaminu. Nie spełniał zatem pozytywnej przesłanki do wydania prawa jazdy. W takiej sytuacji analiza przesłanek negatywnych z art. 12 u.k.p. jest zbędna. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło