IV SA/Po 1119/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-17
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło umorzyć postępowanie odwoławcze w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, uznając, że właściwym organem do rozpatrzenia żądania spłaty zaległego świadczenia jest organ wskazany w nowej ustawie o świadczeniach rodzinnych, pomimo istnienia wyroku sądu powszechnego korygującego stopień niepełnosprawności skarżącego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powinno było umarzać postępowania odwoławczego w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. Wyrok sądu powszechnego, który ustalił znaczący stopień niepełnosprawności skarżącego z mocą wsteczną, powinien był zostać potraktowany przez organ jako podstawa do kontynuacji wypłaty zaległego i bieżącego zasiłku, a nie jako nowe żądanie. Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, wydając enigmatyczną i niezrozumiałą dla strony decyzję, zamiast wyjaśnić kwestię właściwości organu do wypłaty świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący J. N. otrzymał decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny. W odwołaniu żądał spłaty zasiłku za okres od stycznia 2003 r. do lutego 2004 r., wskazując na wadliwe orzeczenie o niepełnosprawności. Po uzyskaniu korzystnego wyroku sądu powszechnego, który ustalił jego znaczący stopień niepełnosprawności od 1997 r., złożył wniosek o spłatę zaległego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając, że właściwy do rozpatrzenia żądania jest organ wskazany w nowej ustawie o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżaną decyzję /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G.Radzicka /-/M.Dybowski
Sygn. IV SA/Po 1119/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej – F.N.M. przyznał J. N. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144,25 zł.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że na podstawie złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń i dokumentów stwierdzono, że wnioskodawca spełnia warunki do nabycia uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego. Uznając jednak, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. nr 102 poz. 651 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny wypłaca się poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek (tj. [...].03.2004 r.) stąd uwzględniono żądanie wnioskodawcy za okres wskazany w decyzji.
W odwołaniu od decyzji J. N. żądał spłaty zasiłku pielęgnacyjnego od stycznia 2003 r. do lutego 2004 r. zarzucając, że na skutek błędnego orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. w dniu [...] stycznia 2003 r. przyznano mu umiarkowany stopień zamiast dotychczasowego znacznego. Ponieważ organ II instancji tj. Wojewódzki Zespół d/s Orzekania o Niepełnosprawności dnia [...].07.2003 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji, zainteresowany wniósł odwołanie do sądu powszechnego.
W wyniku rozpoznania odwołania Sąd Rejonowy – Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. wyrokiem z dnia [...] lutego 2004 r. sygn. [...] zmienił zaskarżone orzeczenie i ustalił, że J. N. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym od [...] sierpnia 1997 r. do [...] stycznia 2005, wymaga stałej opieki i pomocy osoby drugiej w codziennej egzystencji i jest całkowicie niezdolny do pracy.
Z tych też powodów strona składając wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dnia [...].03.2004 r. żądała spłaty zasiłku pielęgnacyjnego a nie tylko bieżącego zasiłku pielęgnacyjnego.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że istnieją ku temu podstawy prawne w związku z treścią ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która (Dz.U. z 2003 r. nr 228, poz. 2255 ze zm.) przekazała wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego innemu organowi. Z tych też powodów w ocenie organu również żądanie spłaty zaległego zasiłku winien rozpatrzyć organ właściwy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący w dalszym ciągu podtrzymywał żądanie spłaty zaległego zasiłku i podnosił, że to wadliwe orzeczenie o niepełnosprawności było przyczyną tego, że dopiero [...].03.2004 r. złożył wniosek o ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Winno być niespornym, że skarżący- bo wynika to z akt administracyjnych – otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny od grudnia 1996 r. i to na podstawie ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. nr 102 poz. 651 ze zm.). Ponieważ znaczny stopień niepełnosprawności był ustalany okresowo, kolejnym orzeczeniem przyznano skarżącemu
- zasiłek pielęgnacyjny od stycznia 2001 do [...].12.2002 r. (vide decyzja z [...].02.2001 – [...] i to na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych.
Z powodu wadliwego orzeczenia o niepełnosprawności z [...].01.2003 r. zaliczającego J. N. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]uchylono z mocą od [...] stycznia 2003 r. zasiłek stały wyrównawczy z [...].02.2001 r. [...] o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem w decyzji tej przyznano zasiłek wyłącznie do [...].12.2002 r. zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności.
J. N. wyczerpując tryb zaskarżenia orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z [...].01.2003 r. uzyskał orzeczenie Sądu Rejonowego - Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. w dniu [...] lutego 2004 r. sygn. [...], z którego wynika, że jest osobą niepełnosprawną od [...].08.1997 r. do [...].2005 r. w stopniu znacznym, wymaga stałej opieki i pomocy osoby drugiej w codziennej egzystencji.
Wyrokowi Sądu Administracyjnego w P. z [...] lutego 2004 r. należy przypisać skutek "ex tunc" i organ winien potraktować wniosek skarżącego, z [...].03.2004 r. nie jako nowe żądanie o wypłatę zasiłku ale kontynuację wypłaty zasiłku zaległego i bieżącego.
Należy zresztą podkreślić, że złożenie wniosku [...].03.2004 r. zezwalało na zrealizowanie tego świadczenia na podstawie przepisów ustawy z 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 102 poz. 651 ze zm.). Organ II instancji, który orzekał w dacie obowiązywania ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. nr 228 poz. 2255 ze zm.) nie mógł wprawdzie znać treści art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wszedł w życie w roku 2005, a który to przepis wyjaśnia jak należy wypłacać świadczenia uzależnione od orzeczeń niepełnosprawności – jednak winien zdawać sobie sprawę jakie skutki prawne powoduje wyrok sądu powszechnego z [...] lutego 2004 r.
Jest prawdą, że zasiłki pielęgnacyjne pod rządami ustawy z 1994 r. o zasiłkach były wypłacane przez właściwe ośrodki pomocy społecznej. W oparciu o ustawę z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 nr 228 poz. 2255 ze zm.) organem właściwym, w przypadku skarżącego jest Prezydent Miasta P., który swoje zadania wykonuje przy pomocy Ośrodków Pomocy Społecznej. Wynika z tego – a skarżący ma prawo tego nie rozumieć – że ustawodawca zadecydował, że na świadczenia rodzinne są przeznaczane środki finansowe z innej części budżetu. Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę treść wyroku nawet jeśli miał wątpliwości kto powinien spłacić zaległy zasiłek pielęgnacyjny, przed rozpoznaniem odwołania, mógł podjąć próbę wyjaśnienia czy pieniądze na spłatę zaległego należnego skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego przyzna z własnych środków Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. F. N. M. to czy też organ właściwy czyli Prezydent m. P. realizujący swe zadania za pomocą tego samego Ośrodka. Jest bowiem niewątpliwym że przedmiotowe świadczenie winno być skarżącemu przyznane. Treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jest wyjątkowo enigmatyczna i dla strony niezrozumiała, co narusza zasady ogólne art. 7,8,9 KPA. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, kosztem zasiłku pielęgnacyjnego należało za okres od stycznia 2003 do lutego 2004 r. obciążyć MOPS F.N. M. i brak było podstaw do umorzenia postępowania za okres od stycznia 2003 – do lutego 2004 r. tym bardziej, że przepisy przejściowe nie stanowią aby sprawy nie zakończone decyzją ostateczną musiały być załatwiane według przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z 28.11.2003 r. (Dz.U z 2003 nr 228 poz. 2255 ze zm.).
Z tych też powodów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G.Radzicka /-/M.Dybowski
KP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło