IV SA/Po 1122/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-18
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wnioskuje o zmianę pełnomocnika z urzędu po tym, jak dotychczasowy pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sąd administracyjny może ponownie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zostało już skonsumowane prawomocnym postanowieniem. W sytuacji, gdy strona nie jest zadowolona z dotychczasowego pełnomocnika, powinna kierować swoje zastrzeżenia do organów korporacji zawodowych, a nie do sądu, który nie może ponownie rozstrzygać kwestii przyznania prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego został pozytywnie rozpoznany, a następnie wyznaczono pełnomocnika. Po oddaleniu skargi przez WSA, wyznaczony radca prawny złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący następnie wniósł o przyznanie adwokata zamiast radcy prawnego, wskazując na niezadowolenie z dotychczasowego pełnomocnika i brak odpowiedzi z Okręgowej Izby Radców Prawnych na jego wniosek o zmianę pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018r wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy
R. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy m.in. w zakresie ustanowienia radcy prawnego, który rozpoznany został pozytywnie postanowieniem z dnia 20 lutego 2018r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018r. oddalił skargę.
Radca prawny T. B. będąc pełnomocnikiem skarżącego wyznaczonym z urzędu w dniu 8 sierpnia 2018r. złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej.
Pismem złożonym w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu 7 września 2018r. R. S. wniósł o przyznanie adwokata zamiast radcy prawnego. W powyższym piśmie Skarżący wskazał, że zwracał się już do Sądu o zmianę pełnomocnika na co otrzymał odpowiedź w piśmie z dnia 27 lipca 2018r. Następnie w dniu 2 sierpnia 2018r. wystąpił do Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z wnioskiem o przyznanie innego pełnomocnika (pismo w załączeniu), po czym wyznaczony pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, że dotychczas nie uzyskał odpowiedzi przekazane do Okręgowej Izby Radców Prawnych, w związku z powyższym trudno mu powierzyć sprawę radcy prawnemu z Okręgowej Izby Radców Prawnych w P..
Na wstępie wskazać należy, że przedstawiony wyżej wniosek strony nie czyni zadość wymaganiom z art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.). Powyższe w realiach niniejszej sprawy ma jednak znaczenie drugorzędne. W sytuacji bowiem gdy z góry wiadomo, że rozpoznanie wniosku jest zbędne, działaniem oczywiście bezcelowym byłoby wzywanie strony o wypełnienie przesyłanego formularza PPF. Działanie takie nie przyczyniłoby się do wzmocnienia gwarancji procesowych strony. Przeciwnie jedynym jego refleksem byłoby nieuzasadnione przedłużanie postępowania co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 P.p.s.a. nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Mając powyższe na uwadze przechodząc do oceny zasadności rozpoznania wniosku o zmianę pełnomocnika i wyznaczenie adwokata zamiast radcy prawnego wskazać należy, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2018 r. przyznano skarżącemu prawo mocy m.in. w zakresie ustanowienia radcy prawnego (k. 41-43 akt). Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 6 kwietnia 2018 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik -radca prawny M. K. (k. 51 akt). Następnie na wniosek Skarżącego w miejsce poprzedniego pełnomocnika wyznaczono radcę prawnego T. B., który reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018r. i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 75,121-130 akt).
Na tej podstawie należy wskazać, iż w toku postępowania skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego, a umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciąga się na całość postępowania w tym na wniesienie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej złożenia (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie), o czym skarżący został zresztą poinformowany w piśmie z dnia 27 lipca 2018r. (k. 117) oraz na ewentualne postępowania nadzwyczajne przewidziane w art. 270 – 285l P.p.s.a.
W związku z tym, że skarżący wnosi o zmianę lub wyznaczenie innego pełnomocnika podkreślić należy, iż "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to może swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie możne on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane" (postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333). Ponadto NSA podniósł, iż zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta" (postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1076/09, opublikowany na https://cbois.nsa.gov.pl).
Odnośnie kwestii wskazania innego pełnomocnika z urzędu stwierdzić należy również, że sąd administracyjny ustanawia jedynie obowiązek jego wyznaczenia przez właściwy organ korporacji zawodowej, o ile oczywiście zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast możliwość ubiegania się o zmianę pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie innej osoby realizowana jest w drodze wniosku składanego do właściwej korporacji zawodowej. Jak wynika z przesłanych dokumentów skarżący złożył wniosek o wyznaczenie innego radcy prawnego w miejsce radcy prawnego T. B., który jak wynika z pisma skarżącego nie został dotychczas rozpoznany. Powyższe jak wyjaśniono powyżej nie uprawnia jednak skarżącego do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249 a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło